Χάακον Η΄: Ο νέος βασιλιάς της Νορβηγίας αναλαμβάνει τον θρόνο σε μια κρίσιμη συγκυρία

Ο Χάακον Η΄ ανέβηκε στον θρόνο της Νορβηγίας μετά τον θάνατο του πατέρα του, Χάραλντ Ε΄, διαδεχόμενος έναν μονάρχη που είχε κερδίσει ιδιαίτερη δημοτικότητα στη χώρα. Η νέα βασιλεία ξεκινά σε μια δύσκολη συγκυρία για τη νορβηγική βασιλική οικογένεια, καθώς τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σειρά σκανδάλων και έντονης δημόσιας κριτικής.

Ο Χάακον είναι ο τέταρτος βασιλιάς της σύγχρονης νορβηγικής μοναρχίας, η οποία αποκαταστάθηκε το 1905, μετά την ανεξαρτησία της Νορβηγίας από τη Σουηδία.

Μεταξύ των πρώτων καθηκόντων του ως μονάρχη ήταν να προεδρεύσει σε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, όπου ανακοίνωσε τον βασιλικό του τίτλο και υιοθέτησε το σύνθημα του πατέρα του: «Τα πάντα για τη Νορβηγία».

Ένας διάδοχος με πολυετή προετοιμασία

Ο Χάακον είχε προετοιμαστεί επί δεκαετίες για τον ρόλο του. Ως διάδοχος του θρόνου συνεργάστηκε στενά με τον πατέρα του στην άσκηση των βασιλικών καθηκόντων και τα τελευταία χρόνια ανέλαβε ολοένα περισσότερες ευθύνες, εκτελώντας συχνά χρέη αντιβασιλέα όταν ο Χάραλντ ήταν ασθενής ή απουσίαζε.

Ο ίδιος ο Χάραλντ είχε εκφράσει την εμπιστοσύνη του στον γιο του, γράφοντας στη βιογραφία του The King Tells ότι αισθανόταν τυχερός που ο Χάακον θα συνέχιζε την πορεία της μοναρχίας.

Ο νέος βασιλιάς γεννήθηκε το 1973 και είναι το μικρότερο παιδί του Χάραλντ Ε΄ και της βασίλισσας Σόνιας. Χρίστηκε διάδοχος το 1991, σε ηλικία μόλις 17 ετών, μετά τον θάνατο του παππού του, βασιλιά Όλαφ Ε΄.

Σε αντίθεση με αρκετά μέλη ευρωπαϊκών βασιλικών οικογενειών, φοίτησε σε δημόσια σχολεία της Νορβηγίας. Στη συνέχεια υπηρέτησε για τέσσερα χρόνια στο Πολεμικό Ναυτικό και αποφοίτησε από τη Νορβηγική Ναυτική Ακαδημία το 1995.

Αργότερα επέλεξε να σπουδάσει πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, αντί να ακολουθήσει τον πατέρα και τον παππού του στην Οξφόρδη.

Η γνωριμία με τη Μέτε-Μάριτ

Το 1999, λίγο μετά την επιστροφή του στη Νορβηγία, ο Χάακον γνώρισε τη Μέτε-Μάριτ σε μουσικό φεστιβάλ στο Κρίστιανσαντ. Η σχέση τους προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς η μέλλουσα σύζυγος του διαδόχου ήταν ανύπαντρη μητέρα και προερχόταν από μη βασιλικό περιβάλλον.

Ο νορβηγικός Τύπος την αποκάλεσε τότε «Σταχτοπούτα του Κρίστιανσαντ». Η απόφαση του ζευγαριού να παντρευτεί το 2001 προκάλεσε δημόσια συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο το παρελθόν της Μέτε-Μάριτ ήταν συμβατό με τον ρόλο της μελλοντικής βασίλισσας.

Λίγο πριν από τον γάμο, η ίδια παραχώρησε συνέντευξη στην οποία μίλησε ανοιχτά για το παρελθόν της και καταδίκασε τη χρήση ναρκωτικών, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις.

Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε σημείο καμπής και σταδιακά η Μέτε-Μάριτ κέρδισε την αποδοχή της κοινής γνώμης. Το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, την πριγκίπισσα Ίνγκριντ Αλεξάνδρα και τον πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους.

Η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα γίνεται διάδοχος

Με την άνοδο του Χάακον στον θρόνο, η 22χρονη κόρη του Ίνγκριντ Αλεξάνδρα γίνεται διάδοχος της Νορβηγίας.

Η αλλαγή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα. Το Σύνταγμα τροποποιήθηκε το 1990, ώστε να αναγνωρίζεται η ισότητα ανδρών και γυναικών στη διαδοχή. Εφόσον διατηρηθεί η σημερινή σειρά διαδοχής, η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα θα μπορούσε να γίνει η πρώτη γυναίκα αρχηγός κράτους της Νορβηγίας από τον 15ο αιώνα.

Ο Χάακον είχε βρεθεί μπροστά από τη μεγαλύτερη αδελφή του, πριγκίπισσα Μάρτα-Λουίζα, στη σειρά διαδοχής.

Μία δύσκολη περίοδος για τη μοναρχία

Παρά τη διαχρονική δημοτικότητα της νορβηγικής μοναρχίας, τα τελευταία χρόνια η βασιλική οικογένεια έχει αντιμετωπίσει σοβαρές επικρίσεις.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η υπόθεση του Μάριους Μποργκ Χόιμπι, γιου της Μέτε-Μάριτ από προηγούμενη σχέση. Ο Χόιμπι έχει καταδικαστεί για βιασμό και έχει ασκήσει έφεση, ενώ η υπόθεση προκάλεσε τεράστια δημοσιότητα στη Νορβηγία.

Μία από τις καταγγελίες αφορούσε περιστατικό που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σημειώθηκε στο βασιλικό κτήμα του Χάακον στο Σκάουγκουμ, έξω από το Όσλο.

Παράλληλα, δημοσιοποιήθηκαν στοιχεία σχετικά με τις επαφές της Μέτε-Μάριτ με τον Τζέφρι Έπσταϊν. Η ίδια ζήτησε συγγνώμη από τον Χάραλντ και τη Σόνια και χαρακτήρισε τη στάση της «κακή κρίση», εκφράζοντας την επιθυμία να μην είχε γνωρίσει ποτέ τον Έπσταϊν.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν επηρεάσει την εικόνα της μοναρχίας και έχουν δημιουργήσει αμφιβολίες σε μέρος της νορβηγικής κοινής γνώμης σχετικά με το μέλλον της.

Η υγεία της Μέτε-Μάριτ

Παράλληλα με τις δημόσιες αντιπαραθέσεις, ο Χάακον καλείται να στηρίξει τη σύζυγό του σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο.

Η Μέτε-Μάριτ διαγνώστηκε με πνευμονική ίνωση το 2018, γεγονός που προκάλεσε κύμα συμπαράστασης στη Νορβηγία. Η κατάσταση της υγείας της επιδεινώθηκε τα επόμενα χρόνια και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση πνεύμονα δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση της δίκης του γιου της.

Οι γιατροί της αναμένεται να χρειαστούν περίπου έναν χρόνο προτού μπορέσουν να αξιολογήσουν πλήρως τη σταθεροποίηση της κατάστασής της.

Ο Χάακον, ο οποίος έχει περιγράψει τη σύζυγό του ως το συναισθηματικό αντίβαρο στην πιο αναλυτική πλευρά του χαρακτήρα του, αναλαμβάνει έτσι τον θρόνο σε μια περίοδο κατά την οποία καλείται να διαχειριστεί τόσο τις απαιτήσεις του νέου του ρόλου όσο και τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η οικογένειά του.