Δέκα όμιλοι έχουν λάβει τα δύο τρίτα των μεγάλων δανείων στην Ελλάδα

Δέκα επιχειρηματικοί όμιλοι απορροφούν περίπου το 66% των δανείων που κατευθύνονται σε μεγάλες επιχειρήσεις.

Δεν είναι σχήμα λόγου της αντιπολίτευσης. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες δανείζουν τους ίδιους λίγους πελάτες.

Αυτό λέγεται συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου. Στα ελληνικά σημαίνει ότι αν «κρυολογήσει» ένας από τους δέκα, δεν αρρωσταίνει μία τράπεζα. Τρέμει το σύστημα.

Η έκθεση σταθερότητας του ΔΝΤ για την Ελλάδα το λέει χωρίς περιφράσεις. Τα μεγάλα ανοίγματα των συστημικών τραπεζών φτάνουν περίπου στο 200% του κεφαλαίου Tier 1 σε μικτή βάση και στο 122,3% μετά τα μέτρα μείωσης πιστωτικού κινδύνου.

Τα δέκα μεγαλύτερα κοινά ανοίγματα έναντι μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων αντιστοιχούν στο 121,6% του Tier 1 πριν από τις εξασφαλίσεις και στο 81% μετά.

Οι τέσσερις τράπεζες δεν έχουν διασπορά. Έχουν σχεδόν την ίδια λίστα. Utilities, βιομηχανία, μεταφορές, χρηματοοικονομικά: Εκεί μαζεύονται τα δύο τρίτα του δυνητικού κινδύνου ζημιάς.

Την ίδια ώρα οι μικρομεσαίες δεν «αποκλείονται» με εγκύκλιο. Αποκλείονται στην πράξη. Το μερίδιο των ΜμΕ στο σύνολο των επιχειρηματικών δανείων των συστημικών έπεσε από πάνω από 50% στις αρχές του 2019 και πέφτουν στο 36% το τρίτο τρίμηνο του 2025.

Η πιστωτική ανάκαμψη που διαφημίζεται ως επιτυχία του τραπεζικού συστήματος είναι κυρίως δάνεια προς μεγάλες εταιρείες.

Ο φούρνος, το συνεργείο, η εταιρεία των είκοσι ατόμων περιμένουν στην ουρά ενός μοντέλου που βολεύει τον μεγάλο ισολογισμό και αφήνει εκτός την υπόλοιπη οικονομία.

Η Τράπεζα της Ελλάδος γνωρίζει τους αριθμούς. Δεν τους αγνοεί· τους χαμηλώνει. Ο διοικητής Γιάννης Στουρνάρας συνιστά ψυχραιμία, την ώρα που η ίδια η έκθεση του Ταμείου ζητά ενισχυμένη παρακολούθηση και αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο για μακροπροληπτικό εργαλείο, όπως συστημικό απόθεμα, αν η συγκέντρωση σε κοινούς οφειλέτες μεγαλώσει.

Ψυχραιμία είναι σωστή συμβουλή όταν υπάρχει διασπορά. Εδώ διασπορά δεν υπάρχει. Υπάρχει επανάληψη του ίδιου στοιχήματος σε τέσσερα γκισέ.  

Το επιχείρημα ότι οι μεγάλοι όμιλοι έχουν ισχυρούς ισολογισμούς και «άντεξαν ιστορικά» είναι αληθές μέχρι την ημέρα που ένας κλάδος —ενέργεια, κατασκευές, μεταφορές— χτυπηθεί ταυτόχρονα από επιτόκια, καύσιμα ή ύφεση.

Τότε οι εξασφαλίσεις που κατεβάζουν το 121,6% στο 81% θα δοκιμαστούν όλες μαζί.

Και όταν δοκιμαστούν όλες μαζί, το κόστος δεν μένει στους μετόχους των ομίλων.

Περνά στις τράπεζες. Από τις τράπεζες, αν ξαναχρειαστεί διάσωση, περνά στον φορολογούμενο.

Αυτό συνέβη την προηγούμενη δεκαετία.

Το ΔΝΤ υπενθυμίζει ότι η συνταγή μπορεί να επαναληφθεί.