Εκτόξευση ενοικίων: Τα νέα ζευγάρια θα κάνουν οικογένειες από τα… πατρικά τους σπίτια

Τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Κροατία, κατέγραψε η Ελλάδα το 2025 και από ότι φαίνεται τα νέα ζευγάρια θα παντρεύονται και θα συνεχίσουν να μένουν στα πατρικά τους σπίτια και θα κάνουν παιδιά με αυτές τις συνθήκες.

Διότι απλούστατα δεν μπορούν να πληρώσουν αυτά τα ενοίκια ακόμα και αν έχουν ο καθένας 3.000 ευρώ μισθό.

Οι τιμές των ενοικίων αυξήθηκαν με ρυθμό 10,1%, ενώ την ίδια ώρα, το κόστος για ένα μέσο ενοίκιο στην Αθήνα φτάνει έως και το 93,6% του μέσου μηνιαίου μισθού, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ).

Η ανάλυση, που βασίζεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος, καταγράφει τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγης στην Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τα εισοδήματα.

Αναλυτικότερα, τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι τα εξής:

Στην ΕΕ-27 το 2025 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2%.

Η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ (+10,1%), πίσω μόνο από την Κροατία (+17,6%).

Ακολουθούν η Ουγγαρία (+9,8%), η Βουλγαρία (+9,6%) και η Ρουμανία (+8,2%), ενώ οι χαμηλότερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε Ιταλία, Γαλλία και Φινλανδία.

Την περίοδο 2000-2011 τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 53%, αντανακλώντας την οικονομική άνθηση και την εύκολη πρόσβαση σε δανεισμό.

Η χρηματοπιστωτική κρίση ανέτρεψε πλήρως την εικόνα, καθώς από το 2011 έως το 2018 καταγράφηκε πτώση 26%, με την ανεργία να εκτινάσσεται και τα εισοδήματα να συρρικνώνονται.

Ακολούθησε περίοδος στασιμότητας έως το 2021, πριν ξεκινήσει από το 2022 μια νέα ανοδική φάση, που οδήγησε το 2025 τα ενοίκια πάνω από τα επίπεδα του 2010.

Η αναλογία ενοικίου προς μηνιαίο εισόδημα στην Αθήνα ανέρχεται στο 70,2% για διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου και στο 93,6% για δύο υπνοδωμάτια (στοιχεία 2024), έναντι 31-34% και 46% αντίστοιχα στον μέσο όρο της ΕΕ.

Την περίοδο της κρίσης τα ενοίκια υποχωρούσαν, όμως από το 2023 και μετά αυξάνονται με ρυθμούς που φτάνουν το 10% ετησίως, την ώρα που ο πληθωρισμός κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα.

Η απόκλιση αυτή σημαίνει ότι η στέγαση γίνεται ολοένα και πιο ακριβή σε πραγματικούς όρους, επιβαρύνοντας κυρίως τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα ακολούθησαν ακόμη πιο έντονη πορεία: σχεδόν διπλασιασμός 2000 – 2008, βαθιά πτώση 2008-2017 (-43% στην Αθήνα) και ταχεία ανάκαμψη 2017-2025 (+86% στην Αθήνα), ξεπερνώντας το 2025 τα επίπεδα του 2008.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η γενική τάση δείχνει ότι οι τιμές αγοράς αυξάνονται ταχύτερα από τα ενοίκια. Από το 2005 έως το 2025 οι τιμές κατοικιών σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά περίπου 43%.

Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη συνεχιζόμενη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Οι αιτίες της κρίσης είναι πολλαπλές και αλληλένδετες. Η εκτόξευση της τουριστικής ζήτησης και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχουν μειώσει δραστικά το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών.

Παράλληλα, η δεκαετής κρίση περιόρισε την οικοδομική δραστηριότητα, δημιουργώντας σημαντικό έλλειμμα προσφοράς. Σε αυτά προστίθενται οι ξένες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων και η αξιοποίηση προγραμμάτων όπως η «Golden Visa», που ενισχύουν τη ζήτηση.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΚΕΦΙΜ, Νίκο Ρώμπαπα, «η στεγαστική κρίση αφορά πέρα από την αγορά ακινήτων, την καθημερινότητα, τις προοπτικές και την ποιότητα ζωής χιλιάδων νοικοκυριών. Η αντιμετώπισή της απαιτεί ένα συνδυασμό πολιτικών που πρώτα και κύρια θα ενισχύουν την προσφορά κατοικιών, θα αντιμετωπίζουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και θα στηρίζουν αποτελεσματικά τα ευάλωτα νοικοκυριά».