Κύπρος: Ανεπάρκεια στα καταφύγια – Έχουν «καταληφθεί» από πάρκινγκ για ποδήλατα και αποθήκες

Στον απόηχο του έκτακτου συναγερμού που σήμανε τις τελευταίες μέρες, εξαιτίας των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, εξετάζεται η επάρκεια της Κύπρου σε καταφύγια.

Η Κύπρος, θεωρητικά, διαθέτει περίπου 2.500 καταφύγια Πολιτικής Άμυνας, αριθμός που, κατά τις επίσημες τοποθετήσεις, μεταφράζεται σε κάλυψη περίπου 40% με 45% του πληθυσμού.

Ακόμα και αν οι αριθμοί δεν ευημερούν, η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη από αυτή που φαίνεται, με τον μισό και πλέον πληθυσμό ακάλυπτο. Στην πραγματικότητα, αυτοί που σε μια στιγμή κινδύνου αναζητήσουν καταφύγιο θα αντικρίσουν μια αποθήκη με ποδήλατα, μπογιές, παλιά στρώματα, ή ένα πάρκινγκ που με κάποιο μαγικό τρόπο θα πρέπει να γίνει χώρος που θα προστατεύσει τον πληθυσμό.

Τι σημαίνουν πραγματικά οι αριθμοί;

Το πρώτο πρόβλημα είναι αριθμητικό αλλά και πολιτικό μαζί. Το 45% δεν είναι «σχεδόν όλοι». Είναι λιγότεροι από τους μισούς. Το παραδέχεται ουσιαστικά και η ίδια η κυβέρνηση, αφού ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου σημειώνει ότι επί δεκαετίες η κάλυψη ήταν γύρω στο 30% και ότι τα τελευταία δύο χρόνια έγινε προσπάθεια να ανέβει στο 45%, με δυσκολίες και «εμπόδια από ιδιώτες» που καλούνται να διαθέσουν χώρους και μάλιστα δωρεάν.

Με απλά λόγια, το κράτος στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην «φιλανθρωπία» και τον «πατριωτισμό» ιδιωτών. Αυτό από μόνο του δεν είναι έγκλημα, είναι όμως συνταγή τριβής, αβεβαιότητας και μετακύλισης ευθύνης. Γιατί όταν κάτι πάει στραβά, ο πολίτης δεν θα απευθυνθεί «στον ιδιοκτήτη», αλλά στο κράτος το οποίο είναι απρόσωπο και λειτουργεί με τον τρόπου που λειτουργούν οι δημόσιες υπηρεσίες που δεν χαρακτηρίζονται από ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.

«Καθαριότητα και συντήρηση είναι του ιδιοκτήτη»

Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της ανεπάρκειας. Σε παλαιότερες περιπτώσεις που ζητήθηκαν εξηγήσεις από την Πολιτικής Άμυνα, καταγράφηκε καθαρά ότι η καθαριότητα και η συντήρηση των κτηριακών εγκαταστάσεων είναι κατά βάση ευθύνη των ιδιοκτητών, ενώ η υπηρεσία τονίζει πως δεν μπορεί να επέμβει σε ξένη περιουσία! Δηλαδή οι χώροι αυτοί χαρακτηρίζονται καταφύγια και από κει και πέρα αφήνουν τους ιδιοκτήτες να κάνουν ότι νομίζουν και συνήθως «δεν νομίζουν».

Παράλληλα, αναφέρεται ότι όταν οι αρμόδιες αρχές ενημερώσουν ιδιοκτήτη ή διαχειριστή, υπάρχει υποχρέωση να ετοιμάσει τον χώρο εντός 24 ωρών. Υποχρέωση την οποία δεν μπορεί και δεν ελέγχει το κράτος.

Αυτή η «24ωρη ετοιμασία» ακούγεται ως πρόνοια, αλλά στην πράξη, όμως, αποτυπώνει τη νοοτροπία του συστήματος. Το σύστημα λειτουργεί με την υπόθεση ότι, όταν θα έρθει η ώρα, κάποιος θα τρέξει, θα αδειάσει, θα καθαρίσει, θα οργανώσει και θα υποδεχθεί κόσμο. Δηλαδή, η πολιτική προστασία θα στηθεί σαν συνεργείο τελευταίας στιγμής και με διαδικασίες του ποδαριού.

Κάπου εδώ, η σοβαρότητα του εγχειρήματος χάνεται σε μια φράση που δεν καταγράφεται σε κανένα πρωτόκολλο: «Εντάξει, θα δούμε τότε».

Μέχρι χθες δεν ξέραμε;

Σήμερα, ανακοινώθηκε ότι ξεκίνησαν έλεγχοι στα περίπου 2.500 καταφύγια για να διαπιστωθεί η κατάσταση και η λειτουργικότητά τους, με στόχο να ολοκληρωθούν μέσα στις επόμενες δύο με τρεις ημέρες. Αν βρεθούν ακατάλληλοι χώροι, θα ενημερωθούν τα στοιχεία στα οποία έχουν πρόσβαση οι πολίτες, ώστε να εντοπίζουν το κοντινότερο διαθέσιμο καταφύγιο, και μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής SafeCY. Η ανακοίνωση αυτή, από μόνη της, είναι μια ομολογία ότι όλα ήταν στον αυτόματο πιλότο και επειδή λόγω της κατάστασης άνοιξε η συζήτηση αποφάσισαν να «τσεκάρουν» τώρα την κατάσταση. Δεν είναι κακό να ελέγχεις, αλλά είναι ερασιτεχνισμός να το κάνεις επειδή χτύπησε ο συναγερμός στην περιοχή και όλοι θέλουν πλέον να ξέρουν πως προστατεύεται ο πληθυσμός.