Βρετανία για βάσεις σε Δεκέλεια και Ακρωτήρι: «Άλλο το Ντιέγκο Γκαρσία και άλλο η… Κύπρος»

Το καθεστώς των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στην Κύπρο δεν τίθεται προς διαπραγμάτευση, δήλωσε  ο Βρετανός υφυπουργός Άμυνας, ως η Κύπρος να αποτελεί βρετανικό έδαφος.

Σε αποκλειστική συνέντευξή του στην Telegraph, ο Αλ Καρνς επέμεινε ότι η παραχώρηση κυριαρχίας επί των βάσεων σε Ακρωτήρι και Δεκέλεια αποκλείεται στο πλαίσιο των επικείμενων συνομιλιών με την κυπριακή κυβέρνηση.

«Πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς σε αυτό, το νομικό καθεστώς των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων είναι ακλόνητο», δήλωσε ο Καρνς.

Να σημειωθεί ότι η Βρετανία παραχωρεί την κυριαρχία ολόκληρου του αρχιπελάγους Τσάγκος (British Indian Ocean Territory) στον Μαυρίκιο, αναγνωρίζοντας τα «λάθη του παρελθόντος» (αποικιοκρατία και εκτόπιση των κατοίκων Chagossians τη δεκαετία του 1960-70).

Ωστόσο, η Βρετανία διατηρεί πλήρη έλεγχο και δικαιώματα στο Ντιέγκο Γκαρσία (το μεγαλύτερο νησί) για 99 χρόνια (με δυνατότητα παράτασης άλλα 40 χρόνια), όπου βρίσκεται η κρίσιμη κοινή στρατιωτική βάση ΗΠΑ-Βρετανίας.

Όμως η Βρετανία πληρώνει στον Μαυρίκιο περίπου 3,4 δισ. λίρες συνολικά (σε τιμές 2025-26), δηλαδή κατά μέσο όρο ~101 εκατ. λίρες ετησίως. Τα πρώτα χρόνια οι πληρωμές είναι υψηλότερες (£165m/έτος).

Για την Κύπρο όμως δεν δέχεται ούτε κουβέντα,

Μετά την έκρηξη πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε σχέδια για επαναδιαπραγμάτευση του μέλλοντος των «αποικιακών» βάσεων της Βρετανίας με το τέλος των εχθροπραξιών.

Παρά το ότι απέχει περίπου 200 μίλια, το Ιράν και οι σύμμαχοί του εξαπέλυσαν δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, βαλλιστικούς πυραύλους και drones προς την Κύπρο, η οποία φιλοξενεί βρετανικές και αμερικανικές δυνάμεις, ως αντίποινα για τη στρατιωτική εκστρατεία του Τραμπ.

Οι ανησυχίες για την ασφάλεια εντάθηκαν περαιτέρω όταν ένα καμικάζι drone έπληξε υπόστεγο που φιλοξενούσε δύο αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη U2 στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι.

Αυτό οδήγησε συμμάχους του Νίκου Χριστοδουλίδη να επεξεργαστούν σχέδια, βασισμένα στη συμφωνία της Βρετανίας για τα νησιά Τσάγκος, με στόχο την ανάκτηση κυριαρχικού ελέγχου των βάσεων στο νησί.

Μιλώντας σε σύνοδο ηγετών της ΕΕ τον περασμένο μήνα, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε:

«Όταν τελειώσει αυτή η δυσάρεστη κατάσταση στην Κύπρο, πρέπει να έχουμε μια ανοικτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο».

Όπως αναφέρει η Telegraph, σύμφωνα με το σχέδιο που ενδέχεται να εξετάζει η Λευκωσία, οι δύο στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα περνούσαν στον έλεγχο της Κύπρου, αλλά θα εκμισθώνονταν εκ νέου στη Βρετανία για συνεχή χρήση.

Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια παρέμειναν υπό βρετανικό έλεγχο στο πλαίσιο της συμφωνίας ανεξαρτησίας της Κύπρου το 1960.

Η βρετανική εφημερίδα προσθέτει ότι μιλώντας από τη βάση της RAF στο Ακρωτήρι, ο κ. Καρνς απέρριψε κάθε ενδεχόμενο η κυβέρνηση να συζητήσει την επιστροφή του ελέγχου των βάσεων.

Αντί να ανοίξει διάλογο για το καθεστώς των βάσεων, ο ίδιος θεωρεί ότι η καλύτερη προσέγγιση είναι η συνεργασία με τη Λευκωσία για την αποτελεσματική άμυνα του νησιού.