Γιατί οι πρίζες δεν είναι ίδιες σε όλο τον κόσμο: Η ιστορία πίσω από τους διαφορετικούς τύπους

Έχετε ταξιδέψει ποτέ στο εξωτερικό και, μόλις φτάσατε στο ξενοδοχείο, διαπιστώσατε ότι ο φορτιστής του κινητού σας δεν χωρά στην πρίζα;

Δεν πρόκειται για τυχαία «ασυμβατότητα», αλλά για αποτέλεσμα μιας ιστορίας που ξεκινά από τις πρώτες δεκαετίες του ηλεκτρισμού.

Όταν ο ηλεκτρισμός άρχισε να μπαίνει στα σπίτια, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, δεν υπήρχε ένα ενιαίο διεθνές πρότυπο για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Οι εταιρείες και οι χώρες ανέπτυσσαν τα δικά τους συστήματα, επιλέγοντας διαφορετικά φις, πρίζες, τάσεις και συχνότητες.

Έτσι δημιουργήθηκε σταδιακά ένας παγκόσμιος «χάρτης» διαφορετικών προτύπων.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες επικράτησε το σύστημα με τις επίπεδες ακίδες, σε δίκτυα περίπου 120 volt. Στην Ευρώπη, αντίθετα, κυριάρχησαν οι στρογγυλές ακίδες και τάσεις της τάξης των 220 έως 240 volt.

Η Βρετανία ακολούθησε διαφορετικό δρόμο, καθιερώνοντας το χαρακτηριστικό φις με τις τρεις ακίδες. Το συγκεκριμένο σύστημα σχεδιάστηκε με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία από ηλεκτροπληξία και περιλαμβάνει ασφάλεια μέσα στο ίδιο το φις.

Πώς εξαπλώθηκαν τα διαφορετικά συστήματα

Οι διαφορετικοί τύποι πρίζας δεν περιορίστηκαν στα σύνορα των χωρών όπου δημιουργήθηκαν. Η ιστορική και οικονομική επιρροή των μεγάλων δυνάμεων είχε ως αποτέλεσμα τα συστήματα ηλεκτροδότησης να μεταφερθούν και σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Χώρες που είχαν βρετανική επιρροή υιοθέτησαν σε αρκετές περιπτώσεις το βρετανικό πρότυπο, ενώ άλλες περιοχές ακολούθησαν συστήματα που είχαν αναπτυχθεί στη Γαλλία, στις ΗΠΑ ή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το πρόβλημα έγινε ακόμη μεγαλύτερο όσο αυξανόταν η χρήση ηλεκτρικών συσκευών.

Όταν πλέον άρχισε να γίνεται αντιληπτή η ανάγκη για κοινά διεθνή πρότυπα, η αλλαγή δεν ήταν εύκολη. Εκατομμύρια κτίρια διέθεταν ήδη συγκεκριμένες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ενώ είχαν κατασκευαστεί τεράστιος αριθμός συσκευών και εξαρτημάτων που ήταν συμβατά με τα υπάρχοντα συστήματα.

Η πλήρης αντικατάσταση ενός εθνικού προτύπου θα απαιτούσε τεράστιες επενδύσεις και θα δημιουργούσε σοβαρά πρακτικά προβλήματα.

Έτσι, αντί να καταλήξει ο κόσμος σε μία και μοναδική πρίζα, διατηρήθηκαν αρκετά διαφορετικά πρότυπα.

Περίπου 15 βασικοί τύποι υπάρχουν σήμερα

Στη σύγχρονη εποχή χρησιμοποιούνται περίπου 15 βασικοί τύποι ηλεκτρικών πριζών παγκοσμίως. Αυτός είναι και ο λόγος που ένας ταξιδιώτης μπορεί να χρειάζεται διαφορετικό αντάπτορα ανάλογα με τη χώρα που επισκέπτεται.

Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά παραβλέπεται.

Ο αντάπτορας ταξιδιού αλλάζει το σχήμα της σύνδεσης, ώστε το φις της συσκευής να μπορεί να συνδεθεί στην πρίζα. Δεν μετατρέπει απαραίτητα την τάση του ηλεκτρικού ρεύματος.

Για τον λόγο αυτό χρειάζεται προσοχή πριν συνδέσουμε μια συσκευή σε διαφορετικό ηλεκτρικό δίκτυο.

Οι περισσότεροι σύγχρονοι φορτιστές κινητών, tablet και laptop είναι σχεδιασμένοι να λειτουργούν σε ευρύ φάσμα τάσης, συνήθως από 100 έως 240 volt. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις αρκεί ένας κατάλληλος αντάπτορας.

Άλλες συσκευές, όμως, όπως ορισμένα πιστολάκια μαλλιών, ισιωτικές ή ξυριστικές μηχανές, μπορεί να μην υποστηρίζουν διαφορετικές τάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις ενδέχεται να απαιτείται μετατροπέας τάσης.

Έτσι, η διαφορετική πρίζα που συναντά ένας ταξιδιώτης δεν είναι απλώς μια μικρή τεχνική ενόχληση. Είναι το αποτέλεσμα περισσότερων από έναν αιώνα διαφορετικών επιλογών στην ανάπτυξη των ηλεκτρικών δικτύων, οι οποίες παραμένουν μέχρι σήμερα «ενσωματωμένες» στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.