Μπορείς να κληρονομήσεις χρέη; – Τι συμβαίνει πραγματικά όταν κάποιος πεθαίνει

Η κληρονομιά δεν σημαίνει πάντα ότι κάποιος αποκτά μόνο ακίνητα, χρήματα και άλλα περιουσιακά στοιχεία.

Στην Ελλάδα, μαζί με την περιουσία ενός θανόντος μπορούν να μεταβιβαστούν στους κληρονόμους και οι οικονομικές του υποχρεώσεις, όπως δάνεια, οφειλές προς το Δημόσιο και χρέη προς τρίτους.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι η αδράνεια μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Για τον λόγο αυτό, όσοι καλούνται να κληρονομήσουν χρειάζεται να ενημερωθούν εγκαίρως για τις προθεσμίες και τις επιλογές που προβλέπει ο νόμος.

Πότε θεωρείται ότι αποδέχεσαι μια κληρονομιά;

Η αποδοχή της κληρονομιάς δεν γίνεται αυτομάτως σε κάθε περίπτωση μόνο και μόνο επειδή κάποιος δεν προχώρησε σε κάποια ενέργεια. Ωστόσο, αν παρέλθει η νόμιμη προθεσμία αποποίησης χωρίς να υποβληθεί σχετική δήλωση, η κληρονομιά θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.

Αυτό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επιβαρυντικό όταν ο θανών άφησε σημαντικά χρέη. Σε περίπτωση απλής αποδοχής, ο κληρονόμος ενδέχεται να ευθύνεται και με την προσωπική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς.

Πόσος χρόνος υπάρχει για αποποίηση;

Η προθεσμία αποποίησης είναι κατά κανόνα τέσσερις μήνες από τότε που ο κληρονόμος έμαθε ότι καλείται στην κληρονομιά και για ποιον λόγο. Η προθεσμία μπορεί να φτάσει τον ένα χρόνο σε περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, μεταξύ άλλων όταν συντρέχουν συγκεκριμένες συνθήκες διαμονής στο εξωτερικό.

Η αποποίηση πραγματοποιείται με δήλωση ενώπιον της αρμόδιας δικαστικής αρχής. Επειδή η έναρξη και η διάρκεια της προθεσμίας εξαρτώνται από τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης, είναι σημαντικό να αναζητείται έγκαιρα νομική συμβουλή.

Τι συμβαίνει αν αποποιηθούν οι πρώτοι κληρονόμοι;

Η αποποίηση δεν σημαίνει ότι το ζήτημα των χρεών τελειώνει απαραίτητα εκεί. Όταν ένας κληρονόμος αποποιείται, η κληρονομιά μπορεί να περάσει σε επόμενο πρόσωπο που καλείται από τον νόμο ή τη διαθήκη.

Έτσι, εάν αποποιηθούν τα παιδιά του θανόντος, μπορεί να κληθούν στη συνέχεια τα εγγόνια ή άλλα πρόσωπα, ανάλογα με την περίπτωση. Για όσους καλούνται πλέον ως κληρονόμοι αρχίζει η δική τους προθεσμία αποποίησης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν μεταξύ των επόμενων κληρονόμων υπάρχουν ανήλικα παιδιά, καθώς για την αποποίηση εκ μέρους τους ισχύουν ειδικοί κανόνες και διαδικασίες.

Οι δύο βασικές επιλογές για τον κληρονόμο

Όποιος καλείται να κληρονομήσει έχει, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, δύο βασικές επιλογές που αξίζει να εξετάσει:

Αποποίηση κληρονομιάς: Ο κληρονόμος αρνείται την κληρονομιά και δεν αποκτά ούτε τα περιουσιακά στοιχεία ούτε τις υποχρεώσεις της.

Αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής: Ο κληρονόμος αποδέχεται την κληρονομιά με ειδικό καθεστώς προστασίας, ώστε η ευθύνη του για τα χρέη να περιορίζεται στην κληρονομιαία περιουσία, εφόσον τηρηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και προϋποθέσεις.

Η δεύτερη επιλογή μπορεί να είναι σημαντική όταν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία, αλλά δεν είναι γνωστό το συνολικό ύψος των οφειλών. Δεν αρκεί, ωστόσο, μια απλή δήλωση πρόθεσης: απαιτείται η τήρηση των νόμιμων διατυπώσεων.

Γιατί χρειάζεται προσοχή πριν από οποιαδήποτε απόφαση

Πριν από την αποδοχή ή την αποποίηση, είναι σκόπιμο να ελεγχθεί η οικονομική κατάσταση του θανόντος, συμπεριλαμβανομένων πιθανών δανείων, φορολογικών οφειλών και άλλων υποχρεώσεων. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστούν οι προθεσμίες που ισχύουν για κάθε κληρονόμο.