Γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν καίγονται ποτέ από τον ήλιο όσο κι αν κάθονται στην παραλία;

Για πολλούς ανθρώπους μια ημέρα στην παραλία χωρίς αντηλιακό μπορεί να οδηγήσει γρήγορα σε κοκκινίλα, πόνο και ξεφλούδισμα του δέρματος.

Υπάρχουν όμως και εκείνοι που φαίνεται να «αντέχουν» ατελείωτες ώρες κάτω από τον ήλιο χωρίς να εμφανίζουν σχεδόν κανένα σημάδι εγκαύματος.

Η εξήγηση δεν κρύβεται σε κάποιο μυστηριώδες χαρακτηριστικό, αλλά σε έναν συνδυασμό γενετικών παραγόντων, τύπου δέρματος και φυσικής προστασίας που προσφέρει η μελανίνη.

Η μελανίνη είναι η χρωστική ουσία που παράγεται από ειδικά κύτταρα του δέρματος και λειτουργεί ως ένα είδος φυσικού φίλτρου απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία.

Άτομα με μεγαλύτερη ποσότητα ή διαφορετικό τύπο μελανίνης έχουν συνήθως μεγαλύτερη προστασία από την άμεση βλάβη που προκαλεί η ακτινοβολία UV.

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες είναι ο φωτοτύπος του δέρματος.

Οι άνθρωποι με πιο σκούρα επιδερμίδα, καστανά ή μαύρα μαλλιά και σκούρα μάτια έχουν συχνά περισσότερη ευμελανίνη, η οποία απορροφά καλύτερα την υπεριώδη ακτινοβολία.

Αντίθετα, όσοι έχουν πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα και λιγότερη μελανίνη είναι πιο ευάλωτοι στα εγκαύματα.

Ωστόσο, το γεγονός ότι κάποιος δεν κοκκινίζει εύκολα δεν σημαίνει ότι ο ήλιος δεν προκαλεί βλάβες.

Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στο DNA των κυττάρων ακόμη και χωρίς εμφανές έγκαυμα.

Με την πάροδο των ετών, η συσσωρευμένη έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη γήρανση του δέρματος, κηλίδες και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.

Υπάρχουν επίσης άνθρωποι που «μαυρίζουν εύκολα» επειδή ο οργανισμός τους ενεργοποιεί γρήγορα την παραγωγή μελανίνης μετά την έκθεση στον ήλιο.

Αυτός ο μηχανισμός αποτελεί μια προσπάθεια του σώματος να προστατεύσει τα κύτταρα από την ακτινοβολία.

Αντίθετα, άλλοι οργανισμοί αντιδρούν κυρίως με φλεγμονή, δηλαδή με το γνωστό ηλιακό έγκαυμα.

Η ηλικία, οι ορμόνες, η περιοχή στην οποία ζει κάποιος, ακόμη και η συχνότητα έκθεσης στον ήλιο μπορούν επίσης να επηρεάσουν την αντίδραση του δέρματος.

.Άτομα που εκτίθενται σταδιακά στον ήλιο μπορεί να αναπτύξουν μεγαλύτερη ανοχή σε σχέση με κάποιον που περνά ξαφνικά πολλές ώρες στην παραλία.

Οι ειδικοί πάντως επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει πραγματικά «άτρωτο» δέρμα απέναντι στον ήλιο.

Ακόμη και όσοι δεν καίγονται εύκολα χρειάζονται προστασία, καθώς η ζημιά από την υπεριώδη ακτινοβολία δεν εξαρτάται μόνο από το αν το δέρμα κοκκινίζει.

Το αν κάποιος καίγεται ή όχι είναι κυρίως θέμα βιολογικής προδιάθεσης.

Η μελανίνη προσφέρει ένα σημαντικό φυσικό πλεονέκτημα, αλλά δεν αποτελεί πλήρη ασπίδα.

Γι’ αυτό οι δερματολόγοι συνιστούν αντηλιακό, σκιά και αποφυγή της έντονης ηλιακής ακτινοβολίας, ανεξάρτητα από το πόσο εύκολα μαυρίζει κάποιος.