Τι αποκαλύπτουν οι καρδιακοί παλμοί μετά την άσκηση για την υγεία και το προσδόκιμο ζωής

Η αποκατάσταση καρδιακών παλμών (Heart Rate Recovery – HRR) είναι ένας απλός δείκτης που μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για την υγεία της καρδιάς και να συνδέεται με τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Η μέτρηση αφορά τη διαφορά των παλμών αμέσως μετά την άσκηση και περίπου ένα λεπτό αργότερα. Έρευνες έχουν συνδέσει τη χαμηλή αποκατάσταση με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, καρδιαγγειακών επεισοδίων και θανάτου.

Μελέτη της Cleveland Clinic το 1999, σε περίπου 2.400 ενήλικες, έδειξε ότι όσοι είχαν χαμηλή αποκατάσταση παρουσίαζαν περίπου τετραπλάσιες πιθανότητες θανάτου κατά την εξαετή παρακολούθηση.

Πώς γίνεται η μέτρηση

Για το τεστ χρειάζονται χρονόμετρο και τρόπος καταγραφής των παλμών. Η μέγιστη καρδιακή συχνότητα υπολογίζεται κατά προσέγγιση αφαιρώντας την ηλικία από το 220. Ακολουθεί έντονη άσκηση, ώστε οι παλμοί να φτάσουν στο 70%-85% της εκτιμώμενης μέγιστης συχνότητας.

Μετά τη διακοπή καταγράφονται οι παλμοί και η μέτρηση επαναλαμβάνεται ύστερα από ένα λεπτό ξεκούρασης. Πτώση τουλάχιστον 18 παλμών θεωρείται γενικά καλή ένδειξη, ενώ μείωση μικρότερη από 12 μπορεί να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο. Οι τιμές, ωστόσο, δεν αποτελούν διάγνωση ούτε προβλέπουν με βεβαιότητα τον ατομικό κίνδυνο.

Ο ρόλος του νευρικού συστήματος

Η αποκατάσταση συνδέεται με τη λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Όπως εξηγεί η καθηγήτρια Λίντσεϊ Μπότομς: «Έχουμε δύο συστήματα που λειτουργούν πάνω στην καρδιά: ένα φρένο και ένα γκάζι».

Κατά την άσκηση ενεργοποιείται το συμπαθητικό σύστημα, ενώ μετά την προσπάθεια το παρασυμπαθητικό συμβάλλει στην επαναφορά των παλμών.

Πώς βελτιώνεται

Το γρήγορο περπάτημα, η ποδηλασία, το τρέξιμο, η κολύμβηση και ο χορός μπορούν να ενισχύσουν την καρδιακή αποκατάσταση.

Πριν από νέο πρόγραμμα άσκησης συνιστάται ιατρική συμβουλή, ιδιαίτερα σε άτομα με καρδιοπάθειες. Πόνος στο στήθος, ζάλη ή δυσανάλογη δύσπνοια απαιτούν άμεση διακοπή της προσπάθειας και αξιολόγηση.