
Μπορεί οι διατροφικές ανάγκες να διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο οι συστάσεις των ειδικών συγκλίνουν: η κατανάλωση ροφημάτων με μεγάλη ποσότητα πρόσθετης ζάχαρης καλό είναι να περιορίζεται.
Αναψυκτικά, ενεργειακά και αθλητικά ποτά, γλυκά τσάγια και καφέδες με μεγάλες ποσότητες ζάχαρης μπορούν να προσθέσουν σημαντική ποσότητα «ελεύθερων σακχάρων» στην καθημερινή διατροφή, συχνά χωρίς να προσφέρουν αντίστοιχη διατροφική αξία.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει η πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων να παραμένει κάτω από το 10% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης, ενώ ακόμη μεγαλύτερα οφέλη μπορεί να προκύπτουν όταν περιορίζεται κάτω από το 5%. Για έναν ενήλικα που καταναλώνει περίπου 2.000 θερμίδες ημερησίως, το 10% αντιστοιχεί περίπου σε 50 γραμμάρια ελεύθερων σακχάρων.
Γιατί τα ζαχαρούχα ποτά προκαλούν ανησυχία
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η ζάχαρη σε υγρή μορφή καταναλώνεται εύκολα και γρήγορα. Ένα αναψυκτικό μπορεί να περιέχει σημαντική ποσότητα ζάχαρης, χωρίς όμως να δημιουργεί το ίδιο αίσθημα κορεσμού που θα μπορούσε να προσφέρει ένα τρόφιμο με παρόμοιες θερμίδες.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι τα ζαχαρούχα ποτά μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της συνολικής ενεργειακής πρόσληψης και έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο ανθυγιεινής αύξησης του σωματικού βάρους. Η υψηλή πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων συνδέεται επίσης με την παχυσαρκία και την τερηδόνα, ενώ το υπερβάλλον βάρος αποτελεί παράγοντα κινδύνου για σειρά χρόνιων νοσημάτων.
Δεν είναι, επομένως, μόνο τα κλασικά αναψυκτικά που χρειάζονται προσοχή. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν αρκετά ενεργειακά και αθλητικά ποτά, γλυκά ροφήματα καφέ ή τσαγιού, καθώς και άλλα προϊόντα που περιέχουν σημαντικές ποσότητες πρόσθετης ζάχαρης.
Η ζάχαρη μπορεί να κρύβεται εκεί που δεν το περιμένουμε
Η πρόσθετη ζάχαρη δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα γλυκά. Μπορεί να υπάρχει σε επεξεργασμένα τρόφιμα όπως ορισμένα αρτοσκευάσματα, δημητριακά, γιαούρτια, σάλτσες και έτοιμα προϊόντα.
Για αυτό, η ανάγνωση της διατροφικής ετικέτας μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό των προϊόντων που προσθέτουν μεγαλύτερες ποσότητες ζάχαρης στην καθημερινή διατροφή.
Είναι καλύτερα τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη;
Η αντικατάσταση ενός κανονικού αναψυκτικού με ένα προϊόν χωρίς ζάχαρη μπορεί να μειώσει την πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα αποτελούν αυτόματα την ιδανική επιλογή για καθημερινή κατανάλωση.
Ο ΠΟΥ δεν συστήνει τη χρήση μη σακχαρούχων γλυκαντικών ως στρατηγική για μακροπρόθεσμο έλεγχο του σωματικού βάρους. Η σχετική οδηγία είναι υπό όρους, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι τα γλυκαντικά προκαλούν τα προβλήματα υγείας που έχουν παρατηρηθεί σε ορισμένες μελέτες.
Με άλλα λόγια, χρειάζεται διάκριση ανάμεσα στη στατιστική συσχέτιση και την απόδειξη αιτιώδους σχέσης. Για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις διαφορετικών γλυκαντικών απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Τι μπορούμε να επιλέγουμε συχνότερα
Η πιο απλή επιλογή παραμένει το νερό. Για όσους θέλουν ανθρακικό, το σκέτο ανθρακούχο νερό αποτελεί μια εναλλακτική χωρίς πρόσθετη ζάχαρη.
Καφές και τσάι μπορούν επίσης να ενταχθούν σε μια ισορροπημένη διατροφή, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται χωρίς μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, σιροπιών ή άλλων γλυκαντικών προσθηκών.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών δεν είναι ότι ένα αναψυκτικό περιστασιακά πρέπει να θεωρείται απαγορευμένο. Η ουσία βρίσκεται στη συχνότητα και στη συνολική διατροφή: ο περιορισμός των ζαχαρούχων ροφημάτων αποτελεί έναν σχετικά εύκολο τρόπο να μειωθεί η πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων και περιττών θερμίδων.