Νέο «Εξοικονομώ»: Προς κατάργηση οδεύει το ανώτατο εισοδηματικό κριτήριο για τις επιδοτήσεις κατοικιών

Στις αρχές Δεκεμβρίου αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων στο νέο «Εξοικονομώ», ενώ θα υπάρξει και ξεχωριστός προϋπολογισμός ύψους 100 εκατ. ευρώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Τις επόμενες ημέρες, θα εκδοθεί και ο οδηγός εφαρμογής του προγράμματος όπου θα περιλαμβάνει όλες τις λεπτομέρειες για τους όρους και τις προϋποθέσεις υπαγωγής στις επιδοτήσεις του «Εξοικονομώ».

Η υποβολή αιτήσεων θα γίνεται ηλεκτρονικά για έναν μήνα από την καθορισμένη ημερομηνία έναρξης, ενώ θα είναι ταυτόχρονη σε όλη την επικράτεια.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 632 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τα 100 εκατ. θα διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά) και μαζί με τη μόχλευση εκτιμάται ότι θα κινητοποιηθούν κεφάλαια πάνω από 1 δισ. ευρώ.

Πιο συγκεκριμένα, για φυσικά πρόσωπα και νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, έχει προβλεφθεί ξεχωριστός προϋπολογισμός που θα φτάσει τα 100 εκατομμύρια ευρώ. Για φυσικά πρόσωπα με ατομικά εισοδήματα έως 5.000 ευρώ και για νοικοκυριά με οικογενειακά εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, η επιδότηση θα ανέρχεται στο 75%. Επιπλέον, εισάγεται εγγυοδοσία για τον τραπεζικό δανεισμό τους προκειμένου να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους. Σε περίπτωση εξάντλησης των πόρων για τη συγκεκριμένη κατηγορία, υπάρχει πρόβλεψη να δοθούν πρόσθετα κεφάλαια από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος για την ένταξη επιπλέον ωφελούμενων.

Η μέση εκτιμώμενη επιδότηση ανέρχεται στο 62% της συνολικής δαπάνης, ενώ στόχος είναι η ενεργειακή αναβάθμιση περισσότερων κατοικιών σε ποσοστό 38% συγκριτικά με τον προηγούμενο κύκλο του προγράμματος.

Οι εγκεκριμένες προτάσεις θα πρέπει να ολοκληρώνονται σε διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής.

Οι αλλαγές στο “Νέο Εξοικονομώ”

Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το «Νέο Εξοικονομώ» έχει σημαντικές διαφορές σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, καθώς «είναι πιο δίκαιο και πιο αποδοτικό, δεδομένου ότι καταργείται η χρονική ιεράρχηση των αιτήσεων και δημιουργείται λίστα επιλαχόντων, ενώ για πρώτη φορά θα υπάρχει ξεχωριστός προϋπολογισμός ύψους 100 εκατ. ευρώ για ευάλωτα νοικοκυριά. Ειδική μέριμνα θα ληφθεί για μονογονεϊκές οικογένειες, πολυτέκνους και νοικοκυριά με ΑμεΑ. Ως σημαντικότερο κριτήριο, ορίζεται η εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας βάσει του προτεινόμενου κόστους παρεμβάσεων».

Υπενθυμίζεται ότι στο νέο πρόγραμμα καταργείται η χρονική προτεραιότητα για την υποβολή των αιτήσεων και δίνεται βάρος στα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα, καθώς και στις παλιές κατοικίες που έχουν μεγαλύτερες ανάγκες ενεργειακής αναβάθμισης και στις κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με μεγαλύτερες ανάγκες σε θέρμανση (π.χ. ορεινές).

Επίσης, κριτήριο υπαγωγής στη δράση θα είναι οι βαθμοημέρες (ακραίες καιρικές συνθήκες ανά περιοχή), σύστημα το οποίο έχει υιοθετήσει το υπουργείο Οικονομικών για τη διάθεση του επιδόματος θέρμανσης.

Παράλληλα, το πρόγραμμα εστιάζει στα πιο ενεργοβόρα κτίρια και στις περιφέρειες με περισσότερο κρύο το χειμώνα.

Μεταξύ των αλλαγών που υπάρχουν στο νέο πρόγραμμα σε σχέση με τα προηγούμενα, επανακαθορίζονται τα ποσοστά επιδοτήσεων με γνώμονα την εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας ανά Kwh, βάσει του προτεινόμενου κόστους παρεμβάσεων. Σημαντική επίσης τροποποίηση, η οποία στόχο έχει την αποδοτικότερη απορρόφηση κονδυλίων, είναι η κατανομή που θα γίνεται πλέον ανά Περιφερειακή Ενότητα (νομός) και όχι ανά περιφέρεια, όπως γινόταν στο παρελθόν.

Ταυτόχρονα, αλλάζει το καθεστώς των ωφελούμενων, καθώς δικαιούχοι μπορούν να είναι μόνο όσοι έχουν εμπράγματο δικαίωμα στο ακίνητο το οποίο αποτελεί την κύρια κατοικία τους. Επιπλέον, περιορίζεται ο αριθμός των αιτήσεων ανά ωφελούμενο σε 1 αίτηση, ενώ καταργούνται οι αιτήσεις αποκλειστικά για παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους σε πολυκατοικίες.

Εξοικονομώ: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες

• Το μέγιστο ύψος του επιλέξιμου προϋπολογισμού προς επιδότηση ανά κατοικία θα είναι χαμηλότερο από τις 50.000 ευρώ.
• Το ανώτερο ποσοστό επιδότησης χαμηλώνει στο 65% από το 90% που έφτανε πέρυσι με τα διάφορα «premia».
• Αλλάζουν τα εισοδηματικά κριτήρια και τα αντίστοιχα ποσοστά ενίσχυσης με την προσθήκη της κατηγορίας των νοικοκυριών που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας.
• Δεν θα υπάρχουν επιδοτήσεις για φωτοβολταϊκά συστήματα και φορτιστές Ι.Χ. οχημάτων.

Στο νέο πρόγραμμα, δημιουργείται λίστα επιλαχόντων για τη διασφάλιση της απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων και αύξηση των δικαιούχων.

Τέλος, για πρώτη φορά η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας καθίσταται υποχρεωτική και επιδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος.

Κριτήρια αξιολόγησης

Τα κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων υπαγωγής θα είναι τα ακόλουθα:

• Κόστος εξοικονόμησης ενέργειας 50%
• Υφιστάμενη ενεργειακή κλάση 5%
• Βαθμοημέρες θέρμανσης 7%
• Παλαιότητα κατασκευής 3%
• Ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα 15%
• Πλήθος εξαρτώμενων τέκνων 5%
• Μονογονεϊκή οικογένεια 5%
• Μακροχρόνια άνεργος 5%
• ΑμεΑ 5%

Κατοικίες που επιδοτούνται

Μία κατοικία, προκειμένου να κριθεί επιλέξιμη, πρέπει να πληροί τις ακόλουθες γενικές προϋποθέσεις:

• Υφίσταται νόμιμα.
• Δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα.
• Χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία.
• Έχει καταταχθεί βάσει του Πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ ΠΕΑ) σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ’.

Επιλέξιμες δαπάνες

Οι παρεμβάσεις, που υποβάλλονται με την αίτηση για υπαγωγή στο Πρόγραμμα, προκύπτουν βάσει των συστάσεων του Ενεργειακού Επιθεωρητή και αφορούν αποκλειστικά στις ακόλουθες κατηγορίες επιλέξιμων παρεμβάσεων:

• Αντικατάσταση κουφωμάτων.
• Τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης.
• Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
• Σύστημα ZNX με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Λοιπές Παρεμβάσεις Εξοικονόμησης (smart home, αναβάθμιση φωτισμού).
• Δικαιολογητικά υποβολής αίτησης διαμερίσματος
• Οικοδομική Άδεια ή/και άλλο αντίστοιχο/πρόσθετο νομιμοποιητικό έγγραφο (όπως υπαγωγή της δηλούμενης κατασκευής ή χρήσης σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών).
• Λογαριασμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.