Ανάλυση Axios: Γιατί η σύγκρουση στο Ιράν εξελίσσεται σε παγκόσμιο οικονομικό πόλεμο

Το πώς η σύγκρουση στο Ιράν μπορεί να εξελιχθεί σε έναν παγκόσμιο οικονομικό «πόλεμο», αναλύει το ειδησεογραφικό μέσο Axios.

Χώρες σε όλη τη Νότια Ασία επιβάλλουν μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης, κλείσιμο πανεπιστημίων, μείωση των εβδομάδων εργασίας, ακόμη και αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των κρεματορίων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν.

Στις ΗΠΑ, ο πόλεμος αυξάνει τις τιμές της βενζίνης για τους Αμερικανούς και προκαλεί πολιτικό πονοκέφαλο στον πρόεδρο Τραμπ, αλλά δημιουργεί επίσης μια βαθύτερη κρίση και εκτός συνόρων την οποία οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις αγωνίζονται να διαχειριστούν.

Είναι το τελευταίο παγκόσμιο οικονομικό σοκ σε μια ταραγμένη δεκαετία, μετά την πανδημία, την έναρξη του ρωσοουκρανικού πολέμου και την επακόλουθη αύξηση του πληθωρισμού.

• Η σημασία των Στενών του Ορμούζ

Οι νόμοι της προσφοράς και της ζήτησης κάνουν τους υπολογισμούς αρκετά απλούς.

Το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ και το Ιράν έχει ουσιαστικά διακόψει την κυκλοφορία.

Όταν η προσφορά μειώνεται απότομα και η ζήτηση δεν αλλάζει, οι τιμές αυξάνονται και προκύπτουν ελλείψεις.

Οι κυβερνήσεις κάνουν ό,τι μπορούν για να διαχειριστούν τόσο την προσφορά (αξιοποίηση των αποθεμάτων πετρελαίου ή περιορισμό των εξαγωγών), όσο και τη ζήτηση — ελέγχους τιμών, περιορισμούς στο ωράριο εργασίας, ακόμη και κλείσιμο επιχειρήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας.

Η αναστάτωση όμως πλέον δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο.

Άλλα κρίσιμα προϊόντα διέρχονται από τα Στενά, όπως το ντίζελ, το καύσιμο αεριωθούμενων και το υγραέριο, που χρησιμοποιούνται για θέρμανση και μαγείρεμα.

Περισσότερο από το 80% του πετρελαίου και των προϊόντων πετρελαίου που διακινήθηκαν μέσω του Πορθμού κατευθύνθηκαν στην Ασία το 2024.

Μέχρι το τέλος αυτής της εβδομάδας, «αναμένουμε ότι οι περικοπές στην προσφορά αργού πετρελαίου θα πλησιάσουν τα 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, καθιστώντας το έλλειμμα ιδιαίτερα ορατό στις φυσικές αγορές», έγραψαν σε σημείωμα οι αναλυτές εμπορευμάτων της JPMorgan την περασμένη εβδομάδα.

Ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι αγορές μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτό το έλλειμμα είναι μια «συγκρίσιμη μείωση της κατανάλωσης».

Στο πλαίσιο αυτό το Μπαγκλαντές έκλεισε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια, η Νότια Κορέα έθεσε ανώτατο όριο στις τιμές του φυσικού αερίου για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες. Και η Ταϊλάνδη ενθαρρύνει την εργασία από το σπίτι.

Ορισμένες τοπικές κυβερνήσεις στις Φιλιππίνες διέταξαν τους δημόσιους υπαλλήλους να εργάζονται τέσσερις ημέρες την εβδομάδα.

Το Πακιστάν έκλεισε τα σχολεία, επέβαλε τετραήμερη εργάσιμη εβδομάδα για ορισμένες κυβερνητικές υπηρεσίες και αύξησε τις τιμές του φυσικού αερίου, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times .

Την ίδια στιγμή η Ινδία ήδη παλεύει με δραματικές ελλείψεις.

«Το πιο πυκνοκατοικημένο έθνος του κόσμου κατακλύζεται από αναφορές για συσσώρευση, κλοπή και υπερτιμολόγηση, καθώς οι πολίτες σπεύδουν να εξασφαλίσουν προμήθειες σε ολοένα και πιο σπάνιες φιάλες υγραερίου», αναφέρουν οι Financial Times .

Παράλληλα, τα ξενοδοχεία στη Βομβάη κλείνουν.

«Είναι σαν ένα δεύτερο lockdown λόγω COVID-19 για εμάς», δήλωσε στην Indian Express ο πρόεδρος μιας δημοφιλούς αλυσίδας εστιατορίων.

Η Πούνε, μια πόλη στην Ινδία , ανέστειλε προσωρινά τις καύσεις νεκρώμ με βάση το αέριο λόγω περιορισμών στη χρήση υγραερίου, ζητώντας από τους πελάτες να χρησιμοποιούν ξύλα ή ηλεκτρικό ρεύμα.

Ενώ οι επιπτώσεις στην Ασία είναι πιο έντονες, η Ευρώπη αντιμετωπίζει επίσης την προοπτική αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου, η οποία θα αύξανε το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ΕΕ εξετάζει ένα ανώτατο όριο στις τιμές του φυσικού αερίου και άλλα μέτρα.

Η Ιαπωνία ξεκίνησε αυτή την εβδομάδα τη μεγαλύτερη παραγωγή πετρελαίου που έχει γίνει από τα εθνικά της αποθέματα και ουσιαστικά έθεσε ανώτατο όριο στις τιμές.

Μακροπρόθεσα η Κίνα μπορεί να επωφεληθεί από αυτήν την κρίση, σημειώνει η ανάλυση του Axios.

Διαθέτει τεράστια αποθέματα πετρελαίου και μπορεί να στραφεί στη χρήση άνθρακα για κάποιο μέρος της παραγωγής.

Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου εν τω μεταξύ, θα είναι ένα πλεονέκτημα για τη βιομηχανία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως δήλωσε ο πρόεδρος των Φιλιππίνων Φερδινάνδος Μάρκος Τζούνιορ την περασμένη εβδομάδα.

«Είμαστε θύματα ενός πολέμου που δεν είναι της επιλογής μας», είπε χαρακτηριστικά.