Ελληνική Οικονομία
Το αγροτεμάχιο αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο πεδίο εφαρμογής του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), καθώς οι έλεγχοι συνδέονται άμεσα με τις αιτήσεις και τις πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων.
Στο νέο σύστημα θα διασταυρώνονται σταδιακά στοιχεία από διαφορετικές βάσεις δεδομένων, ώστε να επιβεβαιώνεται όχι μόνο ποια έκταση δηλώνει ένας παραγωγός, αλλά και ποιος είναι ο ιδιοκτήτης και με ποιο δικαίωμα την καλλιεργεί.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν ο ΑΤΑΚ, ο ΚΑΕΚ και τα στοιχεία του Κτηματολογίου, μαζί με τις πληροφορίες που αφορούν μισθώσεις ή παραχωρήσεις αγροτικής γης.
Ένα λάθος στον ΑΤΑΚ, μια αναντιστοιχία μεταξύ ΚΑΕΚ και δηλωμένης έκτασης ή ένα μισθωτήριο που δεν αποτυπώνει σωστά τον χρήστη μπορεί να προκαλέσει πρόσθετο έλεγχο και να απαιτήσει διορθώσεις πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Η λογική του νέου μοντέλου είναι η δημιουργία μιας ενιαίας εικόνας για κάθε αγροτεμάχιο. Τα στοιχεία του Ε9, του Κτηματολογίου και της αίτησης ενίσχυσης θα πρέπει να συμφωνούν μεταξύ τους, ενώ παράλληλα θα ελέγχεται η σχέση του παραγωγού με τη γη.
Γιατί ξεκινούν από τα χωράφια
Η αγροτική γη προηγείται στον σχεδιασμό κυρίως λόγω του αυστηρού χρονοδιαγράμματος των αγροτικών ενισχύσεων. Οι αιτήσεις, οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και οι πληρωμές δημιουργούν ένα συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα πρέπει να εντοπίζονται και να διορθώνονται οι ασυμφωνίες.
Στην ΕΑΕ 2026 η διαδικασία έχει ήδη στραφεί προς την αξιοποίηση διαθέσιμων κρατικών δεδομένων, με περισσότερη προσυμπλήρωση και λιγότερη χειροκίνητη καταχώριση. Στόχος είναι να περιοριστούν τα λάθη και οι διορθώσεις που απαιτούνται μετά την υποβολή των αιτήσεων.
Ιδιαίτερα προσεκτικοί θα πρέπει να είναι όσοι καλλιεργούν νοικιασμένα ή παραχωρημένα αγροτεμάχια, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να προκύπτει με σαφήνεια ο ιδιοκτήτης, ο πραγματικός χρήστης και το δικαίωμα που επιτρέπει την καλλιέργεια και τη δήλωση της έκτασης.
Στο επίκεντρο των ελέγχων αναμένεται να βρεθούν επίσης:
- αγροτεμάχια με λανθασμένο ή ελλιπή ΑΤΑΚ,
- αναντιστοιχίες ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ,
- εκτάσεις που δεν ταυτοποιούνται σωστά,
- διαφορές μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου,
- μισθώσεις και παραχωρήσεις που δεν έχουν αποτυπωθεί ορθά.
Έτσι, δημιουργείται μια αλυσίδα διασταύρωσης που ξεκινά από την ιδιοκτησία και καταλήγει στην αίτηση του παραγωγού για την αγροτική ενίσχυση.
Μετά τα αγροτεμάχια, το ΜΙΔΑ αναμένεται να επεκταθεί σταδιακά και στην υπόλοιπη ακίνητη περιουσία: κατοικίες, εξοχικά, οικόπεδα και επαγγελματικούς χώρους.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί μία συγκεντρωμένη ψηφιακή εικόνα για κάθε ακίνητο, αντί τα στοιχεία του να παραμένουν κατακερματισμένα σε διαφορετικά μητρώα. Ο σχεδιασμός προβλέπει ανάπτυξη του εγχειρήματος μέσα στο 2027, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει οριστεί δεσμευτική τελική προθεσμία.
Για τη γενικότερη εφαρμογή του συστήματος έχει προβλεφθεί μεταβατικό διάστημα, ώστε οι ιδιοκτήτες να μπορούν να ελέγξουν τα στοιχεία τους και να διορθώσουν πιθανές αποκλίσεις.
Στο διάστημα αυτό θα πρέπει να ελεγχθούν ιδιαίτερα η αντιστοίχιση ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, τα τετραγωνικά μέτρα, τα ποσοστά συνιδιοκτησίας, το είδος του δικαιώματος και η πραγματική χρήση του ακινήτου.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν παλαιότερα ακίνητα, κληρονομιές και περιπτώσεις με πολλούς συνιδιοκτήτες, όπου είναι πιθανότερο να υπάρχουν διαφορετικές καταχωρίσεις στα επιμέρους μητρώα.
Η βασική φιλοσοφία του εγχειρήματος είναι, επομένως, «πρώτα εντοπισμός και διόρθωση, μετά πλήρεις διασταυρώσεις», με στόχο το Δημόσιο να αποκτήσει ενιαία και επικαιροποιημένη εικόνα για την ιδιοκτησία και τη χρήση κάθε ακινήτου.
