Φορολογικές δηλώσεις: Ποιοι κινδυνεύουν με έλεγχο και πρόστιμα μετά τη λήξη της προθεσμίας

Με εντατικούς ηλεκτρονικούς και στοχευμένους ελέγχους ξεκινά η επόμενη φάση της φετινής διαδικασίας των φορολογικών δηλώσεων, καθώς η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί από τις 16 Ιουλίου εκτεταμένες διασταυρώσεις στοιχείων, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής στις 15 Ιουλίου.

Στόχος των ελέγχων είναι να εντοπιστούν αδήλωτα εισοδήματα, ανακρίβειες στις τεκμαρτές δαπάνες, αποκλίσεις στα στοιχεία των ακινήτων και περιπτώσεις στις οποίες εμφανίζονται υπερβολικές ή τεχνητά μειωμένες δαπάνες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται 16 βασικοί κωδικοί των δηλώσεων Ε1, οι οποίοι ελέγχονται μέσω των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ αλλά και από εξειδικευμένους ελεγκτές, όταν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις εντοπίζουν ύποπτες αποκλίσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε εισοδήματα από τόκους καταθέσεων, μερίσματα, ενοίκια, αναδρομικές αποδοχές, εμβάσματα, στοιχεία εξυπηρέτησης δανείων, αλλά και στις δηλώσεις ιδιοκατοίκησης.

Οι περισσότερες διασταυρώσεις πραγματοποιούνται αυτόματα μέσω του Taxisnet, όπου τα στοιχεία των φορολογουμένων συγκρίνονται με πληροφορίες που έχουν αποστείλει τράπεζες, εργοδότες, ασφαλιστικές εταιρείες, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και άλλοι φορείς. Όταν προκύπτουν ασυμφωνίες ή ενδείξεις ανακριβούς δήλωσης, η υπόθεση παραπέμπεται για αναλυτικό φορολογικό έλεγχο.

Τι συμβαίνει αν εντοπιστούν αποκλίσεις

Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις φορολογικών παραβάσεων, ο φορολογούμενος καλείται να δώσει εξηγήσεις και να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά στη ΔΟΥ ή στο Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Ελέγχων (ΚΕΦΟΔΕ).

Η προθεσμία ανταπόκρισης είναι 15 ημέρες. Αν παρέλθει χωρίς ενέργεια από τον φορολογούμενο, επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ για μη ανταπόκριση στην πρόσκληση της φορολογικής διοίκησης, ανεξάρτητα από το αν τελικά προκύπτει επιπλέον φόρος.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ μπορεί να προχωρήσει στην οριστική εκκαθάριση της δήλωσης με βάση τα στοιχεία που διαθέτει, χωρίς να αναγνωρίσει απαλλαγές ή εκπτώσεις που δεν αποδεικνύονται με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Όσοι διαπιστώσουν λάθη ή παραλείψεις στις δηλώσεις τους μπορούν έως τις 15 Ιουλίου να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση για τα έντυπα Ε1, Ε2 και Ε3, χωρίς την επιβολή προστίμου.

Οι 16 κωδικοί που εξετάζει η ΑΑΔΕ

Οι διασταυρώσεις αφορούν μεταξύ άλλων:

• Τόκους τραπεζικών καταθέσεων και repos.
• Αναδρομικές αποδοχές και πρόσθετα εισοδήματα.
• Μερίσματα που καταβλήθηκαν εντός του 2025.
• Ηλεκτρονικές πληρωμές που δηλώνονται στους κωδικούς 049-050.
• Αποπληρωμές στεγαστικών, καταναλωτικών και λοιπών δανείων.
• Ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής, υγείας και προσωπικών ατυχημάτων.
• Δαπάνες νοσηλείας σε ιδιωτικές κλινικές και αμοιβές ιατρών.
• Δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων και πρόσθετες εκπαιδευτικές υπηρεσίες.
• Δαπάνες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας.
• Κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος.
• Υψηλές καταναλώσεις ύδρευσης, που μπορεί να υποδηλώνουν αδήλωτες πισίνες.
• Εισοδήματα από ενοίκια και τη συμφωνία τους με τις δηλώσεις των ενοικιαστών ή των πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης.
• Στοιχεία ιδιοκατοίκησης.
• Δηλώσεις φιλοξενίας, ώστε να επιβεβαιώνεται η συμφωνία μεταξύ οικοδεσποτών και φιλοξενούμενων.

Με το εκτεταμένο αυτό πλέγμα διασταυρώσεων, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να περιορίσει τα φαινόμενα φοροδιαφυγής και να εντοπίσει εγκαίρως περιπτώσεις λανθασμένων ή ελλιπών δηλώσεων πριν από την ολοκλήρωση της φορολογικής εκκαθάρισης.