Το «πιστοποιητικό φερεγγυότητας» φέρνει επιτάχυνση εξώσεων το 2026 για τους ενοικιαστές

Σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία των εξώσεων τίθενται σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2026, με βασικό στόχο τη μείωση των καθυστερήσεων που παρατηρούνταν τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε στην ΕΡΤ Βόλου η πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων Βόλου και αντιπρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Λία Κρατήρα, το βασικό πρόβλημα δεν είναι τόσο το ποσοστό των κακοπληρωτών, όσο η μεγάλη χρονική διάρκεια μέχρι την έκδοση αποφάσεων.

Μέχρι σήμερα, μια διαδικασία έξωσης μπορεί να διαρκέσει ακόμη και οκτώ μήνες, ιδιαίτερα στα μεγάλα Πρωτοδικεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Με το νέο σύστημα, ο χρόνος αυτός περιορίζεται δραστικά, καθώς η έκδοση αποφάσεων θα γίνεται υποχρεωτικά εντός ενός μήνα.

Κεντρική αλλαγή αποτελεί η μεταφορά μέρους της διαδικασίας από τους δικαστές σε πιστοποιημένους δικηγόρους. Οι τελευταίοι, έπειτα από συγκεκριμένη εκπαίδευση και με τουλάχιστον τετραετή εμπειρία, θα εντάσσονται σε ειδική λίστα που θα τηρείται από τους Δικηγορικούς Συλλόγους. Από αυτή τη λίστα, με σειρά προτεραιότητας, θα ανατίθενται οι υποθέσεις, λειτουργώντας ουσιαστικά ως «οιονεί δικαστές».

Τι αλλάζει πρακτικά για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Παρά τη θεσμική αλλαγή, η διαδικασία για τον πολίτη παραμένει σε μεγάλο βαθμό ίδια. Όπως διευκρινίζει η κ. Κρατήρα, ο ιδιοκτήτης θα συνεχίσει να απευθύνεται στον δικηγόρο του, ο οποίος θα καταθέτει τον φάκελο. Η διαφορά έγκειται στο ποιος εξετάζει την υπόθεση: αντί για δικαστή, θα είναι ένας πιστοποιημένος δικηγόρος από τη σχετική λίστα.

Σύμφωνα με την ίδια, το νέο σύστημα αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία και να μειώσει την ταλαιπωρία των ιδιοκτητών, χωρίς να επηρεάζει τα δικαιώματα των ενοικιαστών.

Έρχεται πλατφόρμα «φερεγγυότητας» για τους ενοικιαστές

Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας που θα καταγράφει την οικονομική συμπεριφορά των πολιτών. Σε αυτή θα συγκεντρώνονται δεδομένα από φορείς όπως η εφορία, ο ΕΦΚΑ, οι πάροχοι ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, καθώς και τα δικαστήρια.

Πρόκειται για ένα σύστημα πιστοληπτικής αξιολόγησης που θα λειτουργεί στο πλαίσιο του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή το 2026. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα έχουν τη δυνατότητα να «καλυφθούν» μέσα από τον λεγόμενο «Τειρεσία των ενοικιαστών», που θα ενταχθεί στο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων και θα ενημερώνεται αυτόματα κάθε φορά που δηλώνεται λύση μίσθωσης από τον ιδιοκτήτη. Βέβαια από την άλλη πλευρά δεν υπάρχει καμία προστασία για τους ενοικιαστές από τις ανεξέλεγκτες αυξήσεις των ενοικίων.

H δυνατότητα στους ιδιοκτήτες επιτρέποντας να ελέγχουν το ιστορικό πληρωμών των υποψήφιων ενοικιαστών, έχει προκαλεί αντιδράσεις και ανησυχίες για αποκλεισμό πολλών νοικοκυριών από το δικαίωμα της στέγης.

Το Μητρώο θα συγκεντρώνει στοιχεία για τις οφειλές φυσικών και νομικών προσώπων, σε τράπεζες, εφορία και ΕΦΚΑ, με σκοπό την καλύτερη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και τη δημιουργία ενός «πιστοληπτικού σκορ» (credit score). Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, το σύστημα θα λειτουργεί συμπληρωματικά με την Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και το υπάρχον σύστημα του «Τειρεσία», υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΓΓΧΤΔΙΧ) του ΥΠΕΘΟ.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, κάθε πολίτης θα μπορεί να εκδίδει ένα «πιστοποιητικό φερεγγυότητας», το οποίο θα αποτυπώνει τη συνέπειά του στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Το πιστοποιητικό αυτό θα είναι προαιρετικό, αλλά θα μπορεί να χρησιμοποιείται στις διαπραγματεύσεις για ενοικίαση ακινήτου.

Όπως διευκρινίστηκε, οι ιδιοκτήτες δεν θα έχουν άμεση πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των υποψήφιων ενοικιαστών. Η πρωτοβουλία θα ανήκει στον ίδιο τον ενδιαφερόμενο, ο οποίος θα επιλέγει αν θα προσκομίσει το πιστοποιητικό για να ενισχύσει την αξιοπιστία του.