Haolong dongi: Το άγνωστο είδος δεινοσαύρου που ανακαλύφθηκε στην Κίνα

Σε μια σπουδαία ανακάλυψη προχώρησαν παλαιοντολόγοι στην Κίνα, καθώς εντόπισαν σχεδόν πλήρη τον σκελετό ενός έως τώρα άγνωστου είδους ιγουανοδοντιανού δεινοσαύρου.

Το νέο είδος, με την ονομασία Haolong dongi, έζησε στην περιοχή που σήμερα αποτελεί τη βορειοανατολική Κίνα κατά την Πρώιμη Κρητιδική περίοδο, περίπου πριν από 125 εκατομμύρια χρόνια.

Η περιγραφή του νέου είδους δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Ecology & Evolution.

Πρόκειται για έναν ιγουανοδοντιανό δεινόσαυρο, δηλαδή μέλος μιας μεγάλης ομάδας ορνιθόποδων. Εξελικτικά, τα ιγουανοδόντια τοποθετούνται ανάμεσα στους μικρούς, πρώιμους δίποδους ορνιθόποδες και στους μεταγενέστερους, εξειδικευμένους δεινόσαυρους με ράμφος πάπιας, τους λεγόμενους αδροσαύρους.

Ο δρ Πασκάλ Γκοντεφρουά από το Ινστιτούτο Φυσικών Επιστημών των Βρυξελλών και οι συνεργάτες του σημειώνουν ότι «τα Ιguanodontia ήταν οι κυρίαρχοι φυτοφάγοι δεινόσαυροι στα περισσότερα χερσαία οικοσυστήματα κατά τη διάρκεια της Κρητιδικής περιόδου».

Όπως επισημαίνουν, η ομάδα αυτή έφτασε στο απόγειό της προς το τέλος της περιόδου, όταν οι αδροσαυρίδες εξαπλώθηκαν σχεδόν σε όλες τις ηπείρους.

Παλαιότερες ανακαλύψεις εντυπωσιακά διατηρημένων «μουμιών» δεινοσαύρων στη Βόρεια Αμερική και τη Μογγολία είχαν προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για το δέρμα των αδροσαυρίδων, το οποίο παρουσίαζε πολύπλοκη και συχνά μωσαϊκή διάταξη από οζώδεις και μη επικαλυπτόμενες λέπια, με μεγαλύτερα πλακώδη λέπια κατά μήκος της ραχιαίας γραμμής.

Αντίθετα, για τα πιο πρώιμα ιγουανοδόντια οι πληροφορίες ήταν περιορισμένες, καθώς είχαν βρεθεί μόνο αποσπασματικά αποτυπώματα λεπιών σε γένη όπως τα Tenontosaurus, Iguanodon και Mantellisaurus, τα οποία υποδήλωναν σχέδιο λεπιών παρόμοιο με εκείνο των αδροσαυρίδων.

Σχεδόν πλήρης σκελετός με εντυπωσιακή διατήρηση

Ο απολιθωμένος σκελετός ενός νεαρού Haolong dongi, μήκους 2,45 μέτρων, ανακτήθηκε από τον γεωλογικό σχηματισμό Γιξιάν (Yixian Formation).

Το εύρημα ξεχωρίζει όχι μόνο για την ποιότητα των οστών, αλλά και για την εξαιρετική διατήρηση του δέρματος.

Στην ουρά διακρίνονται επικαλυπτόμενα λέπια, ενώ στον λαιμό και στον θώρακα εντοπίζονται χαρακτηριστικά οζώδη λέπια, μοτίβα που διαφέρουν αισθητά από όσα έχουν περιγραφεί σε άλλα ιγουανοδόντια.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, ωστόσο, είναι η παρουσία δερματικών ακίδων διάσπαρτων ανάμεσα στα λέπια.

Κοίλες και κυλινδρικές ακίδες με ιδιαίτερη δομή

Με τη χρήση προηγμένων τεχνικών απεικόνισης και μικροσκοπικής ανάλυσης, οι παλαιοντολόγοι διαπίστωσαν ότι οι ακίδες αυτές είναι κοίλες και κυλινδρικές.

Αποτελούνται από έντονα κερατινοποιημένο εξωτερικό στρώμα που καλύπτει πολυστρωματική επιδερμίδα, ενώ διατηρούνται ακόμη και τα κύτταρα κερατινοκύτταρα μέχρι τον πυρήνα τους. Στο εσωτερικό κάθε ακίδας εντοπίζεται πορώδης δερματικός ιστός.

Η συγκεκριμένη ανατομική δομή διαφοροποιεί τις ακίδες τόσο από τα πρωτοπτερά που έχουν βρεθεί σε άλλους δεινοσαύρους όσο και από τις λεπιδοειδείς άκανθες που συναντώνται σε σύγχρονες σαύρες, γεγονός που υποδηλώνει ανεξάρτητη εξελικτική προέλευση.

Η μορφή και η διάταξη των ακίδων δείχνουν ότι πιθανότατα λειτουργούσαν κυρίως ως μέσο αποτροπής θηρευτών, χωρίς να αποκλείεται να είχαν και ρόλο στη θερμορύθμιση ή στην αισθητηριακή αντίληψη.

Όπως καταλήγουν οι ερευνητές, η ανακάλυψη «προσφέρει πρωτοφανή εικόνα για τη μικροανατομία του δέρματος μη πτηνών δεινοσαύρων και αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της εξέλιξης του δέρματος στους ορνιθίσχιους δεινοσαύρους».