Νέα γενετική αποκάλυψη: Οι φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας ίσως είναι ξεχωριστό υποείδος

Οι φάλαινες με καμπούρα της Αραβικής Θάλασσας μπορεί να αποτελούν ένα τέταρτο υποείδος του είδους, σύμφωνα με νέα γενετική μελέτη που αποκαλύπτει ότι ο συγκεκριμένος πληθυσμός έχει ακολουθήσει διαφορετική εξελικτική πορεία εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Marine Science, βασίστηκε στη σύγκριση μιτοχονδριακού DNA από 2.285 φάλαινες με καμπούρα από διαφορετικές περιοχές των ωκεανών.

Οι επιστήμονες εντόπισαν σαφείς γενετικές διαφορές ανάμεσα στις φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας και στους τρεις πληθυσμούς που αναγνωρίζονται σήμερα ως υποείδη.

Εφόσον τα στοιχεία επιβεβαιωθούν και σε συνδυασμό με τα ήδη γνωστά μορφολογικά, οικολογικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά, οι φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας θα μπορούσαν να αναγνωριστούν ως Megaptera novaeangliae indica, δηλαδή ως τέταρτο υποείδος της μεγάπτερης φάλαινας.

Η επικεφαλής της μελέτης, δρ. Rita Amaral, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως ο συγκεκριμένος πληθυσμός έχει ακολουθήσει «τη δική του εξελικτική πορεία για δεκάδες χιλιάδες χρόνια», ενισχύοντας την άποψη ότι πρόκειται για ξεχωριστή εξελικτική γραμμή.

Ένας πληθυσμός που δεν μεταναστεύει

Οι φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας παρουσιάζουν μια ιδιαιτερότητα που τις διαφοροποιεί έντονα από τους υπόλοιπους γνωστούς πληθυσμούς του είδους.

Δεν πραγματοποιούν τις μεγάλες εποχικές μετακινήσεις ανάμεσα σε περιοχές τροφοληψίας και αναπαραγωγής που χαρακτηρίζουν τις περισσότερες φάλαινες με καμπούρα. Παραμένουν όλο τον χρόνο στην περιοχή της Αραβικής Θάλασσας και ακολουθούν κύκλο αναπαραγωγής του Βόρειου Ημισφαιρίου.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό τους είναι το τραγούδι τους, το οποίο έχει καταγραφεί στην Αραβική Θάλασσα και αποτελεί ένα από τα στοιχεία που είχαν οδηγήσει τους επιστήμονες να υποψιάζονται εδώ και χρόνια ότι ο πληθυσμός αυτός είναι ιδιαίτερος.

Οι γενετικές αναλύσεις δείχνουν ότι η απομόνωση των συγκεκριμένων φαλαινών από τους άλλους πληθυσμούς μπορεί να ξεκίνησε πριν από περίπου 43.000 έως 113.000 χρόνια.

Το DNA μιας φάλαινας του 1883

Στην έρευνα υπήρχε και ένα ιδιαίτερο κομμάτι από το παρελθόν.

Οι επιστήμονες εξέτασαν το γενετικό υλικό από το δείγμα που είχε χρησιμοποιηθεί το 1883 για την περιγραφή της Megaptera indica.

Η φάλαινα είχε συλλεχθεί κοντά στη Βασόρα του Ιράκ και το δείγμα της βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Παρισιού.

Η γενετική ανάλυση επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο πράγματι για φάλαινα με καμπούρα και έδειξε ότι ήταν στενά συγγενική με τις σύγχρονες φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας.

Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 2.285 δείγματα, δημιουργώντας μία από τις ευρύτερες γενετικές συγκρίσεις που έχουν γίνει για το είδος.

Ο πληθυσμός της Αραβικής Θάλασσας παρουσίασε, μάλιστα, τη χαμηλότερη γενετική ποικιλότητα από τις βασικές γεωγραφικές περιοχές που εξετάστηκαν.

25 χρόνια έρευνας στο Ομάν

Τα νέα ευρήματα αποτελούν αποτέλεσμα περισσότερων από 25 ετών συστηματικής παρακολούθησης των φαλαινών στο Ομάν.

Η έρευνα ξεκίνησε με φωτογραφική αναγνώριση μεμονωμένων ζώων και συλλογή μικρών δειγμάτων ιστών και στη συνέχεια επεκτάθηκε με δορυφορικές συσκευές παρακολούθησης, ακουστικές καταγραφές και ελέγχους της υγείας των φαλαινών.

Η γενετική εικόνα έρχεται έτσι να συμπληρώσει προηγούμενες παρατηρήσεις που είχαν δείξει ότι οι φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας αποτελούν έναν ιδιαίτερα απομονωμένο πληθυσμό.

Μικρός πληθυσμός με σοβαρές απειλές

Η ιδιαιτερότητα του πληθυσμού, ωστόσο, συνοδεύεται και από αυξημένη ευαλωτότητα.

Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι οι φάλαινες αντιμετωπίζουν απειλές από την παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, τις συγκρούσεις με πλοία, την υποθαλάσσια ηχορύπανση και τη ρύπανση της θάλασσας.

Παράλληλα, οι αλλαγές στο θαλάσσιο περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα της τροφής τους.

Η μελέτη επισημαίνει ότι ο πληθυσμός παραμένει μικρός και δεν έχει παρουσιάσει ενδείξεις αύξησης τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ενώ οι ανθρωπογενείς πιέσεις αυξάνονται.

Για τους ερευνητές, η γενετική διαφοροποίηση των φαλαινών της Αραβικής Θάλασσας δεν αποτελεί απλώς ένα νέο επιστημονικό εύρημα. Ενισχύει την ανάγκη για συντονισμένα μέτρα προστασίας ενός πληθυσμού που μπορεί να αποτελεί ξεχωριστό κομμάτι της εξελικτικής ιστορίας των φαλαινών με καμπούρα.