Απίστευτο: Οι ωκεανοί «σκοτεινιάζουν» – Τα υποθαλάσσια οικοσυστήματα σε κίνδυνο

Σύμφωνα με μελέτες, περισσότερο από το 21% της θάλασσας αντιμετωπίζει απώλειες ως προς την ποσότητα του ηλιακού φωτός που φτάνει στα βάθη της. Η σημαντική αυτή αλλαγή παρατηρήθηκε μέσα σε μόλις δύο δεκαετίες, θέτοντας σε κίνδυνο ολόκληρα οικοσυστήματα.

Ο ωκεανός ξεμένει από ένα απ’ τα θεμελιώδη συστατικά του για τη διατήρηση της ζωής, το φως του ήλιου.

Πρόσφατη μελέτη με επικεφαλής το «Plymouth Marine Laboratory» σήμανε συναγερμό εντοπίζοντας ένα φαινόμενο γνωστό ως «θαλάσσια συσκότιση», μια σοβαρή διαταραχή που εμποδίζει τις ηλιακές ακτίνες να διεισδύσουν στο νερό με την ένταση του παρελθόντος και απειλεί να αλλοιώσει ολόκληρη την παγκόσμια τροφική αλυσίδα.

Το τεράστιο πρόβλημα με τη «φωτική ζώνη»: Πως επηρεάζονται τα θαλάσσια είδη

Το κύριο πρόβλημα έγκειται στη στένωση της λεγόμενης «φωτικής ζώνης». Με αυτό το όνομα είναι γνωστό το ανώτερο στρώμα της θάλασσας μέχρι το σημείο που φτάνει το ηλιακό φως και όπου αναπτύσσεται το φυτοπλαγκτόν, οι φυτικοί μικροοργανισμοί που χρησιμεύουν ως βάση για το σύνολο της θαλάσσιας ζωής.

Αυτή η φωτισμένη λωρίδα είναι κρίσιμη, διότι σε αυτήν παράγεται ένα μεγάλο μέρος του οξυγόνου που αναπνέουμε και απορροφάται το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Τα αποτελέσματα της έρευνας καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι σε μόλις είκοσι χρόνια, μεταξύ 2003 και 2022, περισσότερο από το 21% των ωκεανών έχει υποστεί αυτή τη συσκότιση. Πάνω από το 9% της θάλασσας είδε την εμβέλεια της φωτικής της ζώνης να μειώνεται κατά περισσότερο από 50 μέτρα, με μια πτώση που εκτινάσσεται πάνω από τα 100 μέτρα σε ορισμένες περιοχές.

Αυτό επηρεάζει άμεσα εκατομμύρια είδη που εξαρτώνται από αυτή τη διαύγεια για να κυνηγήσουν, να τραφούν ή να αναπαραχθούν.

Λιπάσματα στην ακτή και θέρμανση στην ανοιχτή θάλασσα

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ένα μείγμα φυσικών και ανθρώπινων αιτιών για να εξηγήσουν αυτό το «υποβρύχιο μπλακ άουτ». Στις περιοχές που βρίσκονται πιο κοντά στην ακτή, η ευθύνη ανήκει κυρίως στην περίσσεια θρεπτικών συστατικών που φτάνουν στη θάλασσα από γεωργικά λιπάσματα, μαζί με τη συσσώρευση ιζημάτων και λάσπης, γεγονός που θολώνει το νερό και το καθιστά αδιαφανές.

Από την άλλη πλευρά, στην ανοιχτή θάλασσα, ο κύριος υπεύθυνος είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη. Η αύξηση της θερμοκρασίας έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται το φυτοπλαγκτόν και έχει τροποποιήσει τη στρωμάτωση του νερού (τον τρόπο με τον οποίο διαχωρίζονται και αναμειγνύονται τα κρύα και τα ζεστά στρώματα), δυσχεραίνοντας τη διέλευση του φωτός.

Οι περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο: Κίνδυνος για την βιοποικιλότητα και κλίμα

Οι περιοχές που δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα από αυτή την επίπτωση είναι ο Βόρειος Ατλαντικός, η Αρκτική, η Ανταρκτική και κλειστές θάλασσες όπως η Βαλτική.

Οι συνέπειες αυτής της απώλειας φωτός είναι ήδη αισθητές. Καθώς μειώνεται η φωτισμένη λωρίδα, πολλά θαλάσσια είδη αναγκάζονται να ανέβουν προς την επιφάνεια για να επιβιώσουν.

Αυτό προκαλεί τον συνωστισμό τους σε έναν πολύ μικρότερο χώρο, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τροφή, ανεβάζοντας σοβαρά το βιολογικό στρες και αφήνοντάς τα πολύ πιο εκτεθειμένα στους θηρευτές, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπινων αλιευτικών σκαφών.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος. Εάν η «φωτική ζώνη» συρρικνωθεί, μειώνεται επίσης η ικανότητα του ωκεανού να φωτοσυνθέτει, να παγιδεύει και να συγκρατεί στον πυθμένα το CO2 που θερμαίνει τον πλανήτη.