«Εισβολή» επικίνδυνων ψαριών στο Αιγαίο: Πάνω από 280 είδη από την Ερυθρά Θάλασσα

Πάνω από 280 ξενικά είδη ψαριών προερχόμενα από την Ερυθρά Θάλασσα έχουν κάνει την εμφάνισή τους στη Μεσόγειο τα τελευταία χρόνια, με πολλά από αυτά να φτάνουν πλέον και στο Αιγαίο.

Το φαινόμενο απασχολεί έντονα τους επιστήμονες, καθώς συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή και τις ανθρωπογενείς παρεμβάσεις.

Ο Λαρισαίος ιχθυολόγος Σωτήρης Κυπαρίσσης, ερευνητής του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ), εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τους λόγους της εισβολής:«Το πλάτεμα της Διώρυγας του Σουέζ, η μείωση της αλατότητας των Πικρών Λιμνών, αλλά και η αύξηση της θερμοκρασίας των νερών της Μεσογείου έχουν διευκολύνει σημαντικά την είσοδο και εξάπλωση αυτών των ειδών».

Τα επικίνδυνα είδη

Ο κ. Κυπαρίσσης επισημαίνει ιδιαίτερα τον λαγοκέφαλο, ο οποίος έχει κάνει έντονη εμφάνιση στα ελληνικά νερά: «Ο λαγοκέφαλος είναι ένα ψάρι που στο σώμα του έχει μια θανατηφόρα νευροτοξίνη που σκοτώνει. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλωθεί».

Αντίθετα, άλλα είδη όπως το λεοντόψαρο (lionfish) είναι τοξικά, αλλά η τοξίνη τους είναι πρωτεϊνικής φύσεως και καταστρέφεται με το μαγείρεμα, ενώ το ψάρι θεωρείται εδώδιμο.

Παρόμοια, οι «γερμανοί» έχουν τοξίνη στα αγκάθια τους, αλλά δεν είναι θανατηφόροι όπως ο λαγοκέφαλος.

Εισβολική συμπεριφορά και περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το φιστουλάρι (fistularia), που έχει εισβάλει δυναμικά και τρέφεται με γόνο ψαριών, αλλάζοντας τα δεδομένα στα παράκτια οικοσυστήματα.

Το Βόρειο Αιγαίο, όπου εργάζεται ο κ. Κυπαρίσσης, λειτουργεί ακόμα ως «φυσικός φραγμός» λόγω των χαμηλότερων θερμοκρασιών. Ωστόσο, όπως τονίζει:

«Αν δούμε μεγάλη αύξηση ξενικών ειδών στο Βόρειο Αιγαίο, τότε θα σημαίνει ότι και αυτό το τελευταίο εμπόδιο έχει πέσει».

Οδηγός αναγνώρισης και κάλεσμα στους πολίτες

Στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος, το ΙΝΑΛΕ ετοιμάζει έντυπο οδηγό με φωτογραφίες και αναλυτικές περιγραφές των ξενικών ειδών που εμφανίζονται στο Βόρειο Αιγαίο.

Στόχος είναι να βοηθήσει επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς να τα αναγνωρίζουν εύκολα.Ο κ. Κυπαρίσσης καλεί όλους όσοι δραστηριοποιούνται στη θάλασσα:

«Όποιος εντοπίσει κάτι άγνωστο, να ενημερώνει άμεσα το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας. Η συμμετοχή των πολιτών είναι καθοριστική για να καταγράψουμε το μέγεθος της εισβολής».

Το φαινόμενο των ξενικών ειδών αποτελεί πλέον ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά ζητήματα της Μεσογείου, με άμεσες επιπτώσεις τόσο στη βιοποικιλότητα όσο και στην αλιεία και την ασφάλεια των καταναλωτών.