Γροιλανδία: Oι πάγοι λιώνουν αλλά η στάθμη της θάλασσας «πέφτει» – Τι λένε οι επιστήμονες για το περίεργο φαινόμενο

Ένα περίεργο φαινόμενο παρατηρείται στην Γροιλανδία, όπου παρόλο που οι πάγοι λιώνουν, η στάθμη της θάλασσας «πέφτει».

Η κλιματική αλλαγή έχει συνδεθεί με την άνοδο της στάθμης των θαλασσών παγκοσμίως, όμως στη Γροιλανδία φαίνεται να εξελίσσεται ένα φαινόμενο που μοιάζει σχεδόν αντιφατικό. Ενώ το γιγαντιαίο στρώμα πάγου του νησιού λιώνει με ταχύ ρυθμό, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι σε τοπικό επίπεδο η στάθμη της θάλασσας ενδέχεται να μειωθεί αισθητά τις επόμενες δεκαετίες.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, η απώλεια τεράστιων ποσοτήτων πάγου δεν επηρεάζει μόνο τον παγκόσμιο ωκεανό, αλλά και την ίδια τη γεωγραφία της Γροιλανδίας. Η γη κάτω από τον πάγο, απαλλαγμένη από το τεράστιο βάρος που τη συμπίεζε επί χιλιάδες χρόνια, αρχίζει σταδιακά να «σηκώνεται», αλλάζοντας τις ισορροπίες ανάμεσα σε ξηρά και θάλασσα.

Το φαινόμενο ονομάζεται ισοστατική ανάκαμψη και περιγράφει τη σταδιακή ανύψωση της στεριάς καθώς ο πάγος χάνει μάζα. Εκτιμάται ότι η Γροιλανδία χάνει περίπου 211 δισεκατομμύρια τόνους πάγου κάθε χρόνο, αποφορτίζοντας το έδαφος από το τεράστιο βάρος του παγετώνα.

Η μελέτη προβλέπει ότι έως το 2100 η στάθμη της θάλασσας γύρω από τη Γροιλανδία μπορεί να υποχωρήσει τοπικά έως και 2,5 μέτρα. Το ίδιο το νησί, στο πιο αισιόδοξο σενάριο, θα μπορούσε να «κερδίσει» περίπου 0,9 μέτρα σε υψόμετρο λόγω της ανύψωσης του εδάφους.

Ένας ακόμη κρίσιμος μηχανισμός σχετίζεται με τη βαρυτική επίδραση του τεράστιου παγοκαλύμματος. Όταν ο πάγος είναι πολύ μεγάλος, η μάζα του έλκει τα νερά του ωκεανού προς τις ακτές της Γροιλανδίας. Καθώς όμως λιώνει και χάνει όγκο, η βαρυτική αυτή έλξη μειώνεται, με αποτέλεσμα τα νερά να κατευθύνονται προς άλλες περιοχές του πλανήτη.

Με άλλα λόγια, η ίδια διαδικασία που συμβάλλει στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας, μπορεί ταυτόχρονα να οδηγήσει σε τοπική πτώση της γύρω από το νησί. Πρόκειται για ένα γεωφυσικό «παράδοξο» που δείχνει πόσο σύνθετες είναι οι επιπτώσεις της τήξης των πάγων.

Οι αλλαγές αυτές δεν είναι απλώς θεωρητικές. Η σταδιακή υποχώρηση της θάλασσας κοντά στις ακτές της Γροιλανδίας θα μπορούσε να επηρεάσει τα οικοσυστήματα, τις λιμενικές υποδομές και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι παράκτιες ζώνες.