Ολική έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου: Η ημέρα θα γίνει νύχτα σε τμήματα της Ευρώπης

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ουράνια φαινόμενα της χρονιάς πλησιάζει, καθώς την Τετάρτη 12 Αυγούστου η Σελήνη θα περάσει ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, προκαλώντας ολική έκλειψη Ηλίου σε τμήματα του βόρειου ημισφαιρίου.

Η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί πάνω από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τον βόρειο Καναδά και τη βόρεια Ρωσία, πριν διασχίσει τον Ατλαντικό και φτάσει στην Ισπανία και σε ένα μικρό τμήμα της βορειοδυτικής Πορτογαλίας.

Σε πολλές ακόμη περιοχές της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της βορειοδυτικής Αφρικής το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη.

Για όσους βρεθούν μέσα στη στενή ζώνη της ολικότητας, το θέαμα θα είναι εντυπωσιακό: ο φωτεινός δίσκος του Ήλιου θα εξαφανιστεί προσωρινά πίσω από τη Σελήνη, το φυσικό φως θα μειωθεί απότομα και γύρω από τη σκοτεινή Σελήνη θα εμφανιστεί το ηλιακό στέμμα.

Η πρώτη ολική έκλειψη πάνω από την ηπειρωτική Ευρώπη από το 1999

Η φετινή έκλειψη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ευρώπη, καθώς είναι η πρώτη ολική ηλιακή έκλειψη που θα είναι ορατή από τμήμα της ηπειρωτικής Ευρώπης μετά το 1999.

Ιδιαίτερη θέση στη διαδρομή της σκιάς θα έχει η Ισπανία, όπου χιλιάδες άνθρωποι αναμένεται να συγκεντρωθούν σε περιοχές που προσφέρουν καλή θέα προς τον δυτικό ορίζοντα.

Το γεγονός ότι η έκλειψη θα πραγματοποιηθεί κοντά στη δύση του Ήλιου προσθέτει ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο. Η NASA επισημαίνει ότι στην Ισπανία και στο βορειοδυτικό άκρο της Πορτογαλίας η ολικότητα θα σημειωθεί αργά το απόγευμα ή το βράδυ, λίγο πριν από τη δύση.

Γιατί η Σελήνη μπορεί να «σβήσει» τον Ήλιο

Η ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και η σκιά της πέφτει στην επιφάνεια του πλανήτη.

Παρότι ο Ήλιος είναι τεράστιος σε σύγκριση με τη Σελήνη, η απόσταση της Γης από τα δύο ουράνια σώματα δημιουργεί μια εντυπωσιακή οπτική σύμπτωση.

Από τη δική μας οπτική γωνία, ο Ήλιος και η Σελήνη εμφανίζονται στον ουρανό με παρόμοιο φαινόμενο μέγεθος.

Όταν η Σελήνη ευθυγραμμιστεί με ακρίβεια ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, μπορεί να καλύψει ολόκληρη την ηλιακή επιφάνεια. Τότε αρχίζει η ολική φάση.

Για λίγες στιγμές, η ημέρα αποκτά χαρακτηριστικά νύχτας, η θερμοκρασία μπορεί να υποχωρήσει και στον ουρανό μπορούν να εμφανιστούν φωτεινά άστρα και πλανήτες. Παράλληλα, γύρω από τη Σελήνη γίνεται ορατή η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, το περίφημο ηλιακό στέμμα.

Λιγότερο από δυόμισι λεπτά διαρκεί το εντυπωσιακότερο μέρος

Η ολικότητα δεν διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμη και στα καλύτερα σημεία της διαδρομής, η πλήρης κάλυψη του Ήλιου θα κρατήσει λιγότερο από δυόμισι λεπτά.

Στο Μπούργκος της Ισπανίας, για παράδειγμα, η ολική φάση αναμένεται να διαρκέσει περίπου 1 λεπτό και 44 δευτερόλεπτα, ενώ από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση όλων των φάσεων η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου μία ώρα και 47 λεπτά.

Η μικρή διάρκεια είναι ένας από τους λόγους που οι ολικές εκλείψεις θεωρούνται τόσο ξεχωριστές. Η έκλειψη μπορεί να είναι συχνό φαινόμενο σε παγκόσμια κλίμακα, όμως η πλήρης σκιά της Σελήνης καλύπτει κάθε φορά μια πολύ περιορισμένη λωρίδα της Γης.

Το φαινόμενο θα επαναληφθεί στην Ισπανία το 2027

Όσοι δεν καταφέρουν να παρακολουθήσουν την έκλειψη της 12ης Αυγούστου δεν θα χρειαστεί να περιμένουν πολλές δεκαετίες για μια νέα ευκαιρία στην Ισπανία.

Στις 2 Αυγούστου 2027 μια ακόμη ολική έκλειψη Ηλίου θα περάσει από τη νότια Ισπανία, τη βόρεια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο.

Προσοχή στην παρατήρηση του Ήλιου

Παρά το εντυπωσιακό θέαμα, η παρατήρηση της έκλειψης απαιτεί μεγάλη προσοχή.

Η απευθείας θέαση του Ήλιου κατά τις μερικές φάσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση. Τα απλά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν προστασία και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρατήρηση του φαινομένου.

Απαραίτητα είναι ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά για εκλείψεις ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα. Το ίδιο ισχύει για τηλεσκόπια, κιάλια και φωτογραφικό εξοπλισμό.

Η απευθείας παρατήρηση χωρίς προστασία επιτρέπεται μόνο για το πολύ σύντομο διάστημα της πλήρους ολικότητας, όταν ολόκληρος ο φωτεινός δίσκος του Ήλιου έχει καλυφθεί από τη Σελήνη.

Μόλις εμφανιστεί ξανά οποιοδήποτε τμήμα του Ήλιου, τα ειδικά γυαλιά πρέπει να φορεθούν αμέσως.

Η 12η Αυγούστου αναμένεται έτσι να αποτελέσει μια ξεχωριστή ημέρα για τους λάτρεις της αστρονομίας, καθώς η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει τον πλανήτη και για λίγα λεπτά θα προσφέρει ένα από τα πιο εντυπωσιακά θεάματα που μπορεί να παρατηρήσει κανείς από τη Γη.