Φύση
Ένα από τα πιο παράξενα πλάσματα των ωκεανών κατάφεραν να καταγράψουν για πρώτη φορά ζωντανό επιστήμονες, αποκαλύπτοντας ένα ψάρι που μοιάζει βγαλμένο από ταινία επιστημονικής φαντασίας.
Πρόκειται για το σπάνιο Winteria telescopa, γνωστό και ως barreleye, το οποίο εντοπίστηκε σε βάθος περίπου 710 μέτρων στον Ατλαντικό Ωκεανό, κατά τη διάρκεια ερευνητικής αποστολής στη ζώνη Doldrums Megatransform and Fracture Zone, μία από τις λιγότερο εξερευνημένες περιοχές του πλανήτη.
Οι ερευνητές του Schmidt Ocean Institute εντόπισαν το μυστηριώδες ψάρι χρησιμοποιώντας το τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο όχημα SuBastian, καταγράφοντας για πρώτη φορά τη συμπεριφορά του στο φυσικό του περιβάλλον.
Σε αυτά τα βάθη, όπου το ηλιακό φως σχεδόν εξαφανίζεται, η ζωή έχει προσαρμοστεί σε ακραίες συνθήκες. Το barreleye διαθέτει ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά στον κόσμο των θαλάσσιων οργανισμών: ένα διάφανο περίβλημα στο κεφάλι του, μέσα από το οποίο φαίνονται τα ιδιαίτερα μάτια του.
Σε αντίθεση με τα περισσότερα ψάρια, τα μάτια του είναι σωληνοειδή και στραμμένα προς τα πάνω. Αυτή η προσαρμογή του επιτρέπει να εντοπίζει ακόμα και τις πιο αμυδρές ακτίνες φωτός που φτάνουν από την επιφάνεια του ωκεανού, αλλά και τις λάμψεις βιοφωταύγειας που προκαλούν μικροί θαλάσσιοι οργανισμοί.
Η διάφανη δομή γύρω από τα μάτια του λειτουργεί πιθανότατα ως προστατευτική ασπίδα, επιτρέποντάς του να πλησιάζει οργανισμούς όπως μέδουσες και σιφωνοφόρους, χωρίς να τραυματίζεται από τα κεντριά τους.
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες γνώριζαν ελάχιστα για αυτά τα ψάρια, καθώς η εύθραυστη αυτή «ασπίδα» συνήθως καταστρεφόταν όταν τα δείγματα έφταναν στην επιφάνεια μετά από αλιευτικά δίχτυα. Η ζωντανή παρατήρηση του Winteria telescopa δίνει πλέον στους ειδικούς μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουν τη συμπεριφορά του σε πραγματικές συνθήκες.
Τα barreleye ζουν συνήθως σε βάθη από 600 έως 1.000 μέτρα, στη λεγόμενη «ζώνη του λυκόφωτος», όπου το φως είναι ελάχιστο. Αντί να παρατηρούν τον ορίζοντα, περνούν μεγάλο μέρος της ζωής τους κοιτάζοντας προς τα πάνω, ώστε να εντοπίζουν σκιές από μέδουσες, καλαμάρια και άλλα πιθανά θηράματα.
Παρά την εντυπωσιακή τους εμφάνιση, πρόκειται για μικρά ψάρια, με τα περισσότερα είδη να έχουν μήκος μόλις 10 έως 15 εκατοστά.
Η συγκεκριμένη αποστολή αποκάλυψε και άλλα μυστικά του βυθού. Οι ερευνητές εντόπισαν δύο άγνωστα μέχρι σήμερα πεδία υδροθερμικών αναβλύσεων, όπου καυτά υγρά πλούσια σε μέταλλα δημιουργούν μοναδικά οικοσυστήματα που επιβιώνουν χωρίς καθόλου ηλιακό φως.
Παράλληλα, καταγράφηκαν δύο εξαιρετικά σπάνια καλαμάρια bigfin, γνωστά για τα μακριά και λεπτά πλοκάμια τους.
«Φτάσαμε εδώ αναζητώντας υδροθερμικές πηγές, ρήγματα και υποθαλάσσια βουνά», δήλωσε η δρ. Paula Zapata Ramirez. «Φεύγουμε έχοντας κάτι ακόμη πιο πολύτιμο: βαθύτερη κατανόηση των οικοσυστημάτων σε μία από τις λιγότερο εξερευνημένες περιοχές του Ατλαντικού».
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κάθε νέα εικόνα και κάθε νέα ανακάλυψη από τα βάθη των ωκεανών βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των άγνωστων κόσμων που εξακολουθούν να κρύβονται κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη.
