Το θαλάσσιο «μυστήριο» που λύθηκε μετά από 25 χρόνια – Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες

Ένα ιδιαίτερο γενετικό «κεφάλαιο» στην ιστορία των φαλαινών με καμπούρα έφερε στο φως νέα επιστημονική έρευνα, σύμφωνα με την οποία ο πληθυσμός της Αραβικής Θάλασσας ενδέχεται να αποτελεί ένα τέταρτο υποείδος του είδους Megaptera novaeangliae.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Marine Science, αποτελεί αποτέλεσμα 25 ετών συστηματικής έρευνας στις θάλασσες του Ομάν. Οι επιστήμονες συνέκριναν γενετικά δείγματα από φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας με πληθυσμούς από διαφορετικές περιοχές των ωκεανών, αναλύοντας συνολικά το μιτοχονδριακό DNA 2.285 φαλαινών.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ. Rita Amaral, χαρακτήρισε τον συγκεκριμένο πληθυσμό εδώ και χρόνια «αίνιγμα» για την επιστημονική κοινότητα, καθώς η οικολογία του παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σχέση με άλλους γνωστούς πληθυσμούς.

«Τα αποτελέσματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι φάλαινες με καμπούρα της Αραβικής Θάλασσας ακολούθησαν τη δική τους εξελικτική πορεία για δεκάδες χιλιάδες χρόνια και υποστηρίζουν την αναγνώρισή τους ως ξεχωριστού υποείδους», ανέφερε.

Η γενετική ανάλυση έδειξε ότι οι φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας παρουσιάζουν έντονη διαφοροποίηση από τους πληθυσμούς του Βόρειου Ατλαντικού, του Βόρειου Ειρηνικού και του Νοτίου Ημισφαιρίου. Παράλληλα, εμφανίζουν τη χαμηλότερη γενετική ποικιλότητα μεταξύ των πληθυσμών που εξετάστηκαν.

Ένας πληθυσμός που δεν μεταναστεύει

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συμπεριφορά τους. Σε αντίθεση με άλλες φάλαινες με καμπούρα, οι συγκεκριμένες δεν πραγματοποιούν μεγάλες εποχικές μεταναστεύσεις.

Παραμένουν όλο τον χρόνο σε υποτροπικά νερά, ακολουθούν κύκλο αναπαραγωγής του Βόρειου Ημισφαιρίου και διαθέτουν χαρακτηριστικό τραγούδι, το οποίο έχει καταγραφεί μόνο στην Αραβική Θάλασσα.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι γενεαλογικές γραμμές τους διαχωρίστηκαν από άλλους πληθυσμούς πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται από περίπου 43.000 έως 113.000 χρόνια.

Η ανάλυση αρχαίου DNA από δείγμα φάλαινας που χρησιμοποιήθηκε το 1883 για την περιγραφή του Megaptera indica έδειξε επίσης στενή συγγένεια με τις σύγχρονες φάλαινες της Αραβικής Θάλασσας.

Ένας πληθυσμός σε κίνδυνο

Παρά τη σημαντική επιστημονική ανακάλυψη, οι φάλαινες αυτές αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές. Η παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, οι συγκρούσεις με πλοία, ο υποθαλάσσιος θόρυβος, η ρύπανση και οι ασθένειες επηρεάζουν την επιβίωσή τους.

Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή μπορεί να περιορίσει τη διαθεσιμότητα τροφής, καθώς οι μουσώνες και η άνοδος θρεπτικών υδάτων από τα βαθύτερα στρώματα της θάλασσας επηρεάζουν το θαλάσσιο οικοσύστημα και είδη όπως οι σαρδέλες.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ο μικρός και γενετικά απομονωμένος πληθυσμός είναι ιδιαίτερα ευάλωτος και χρειάζεται στοχευμένα μέτρα προστασίας.

Η έρευνα, η οποία ξεκίνησε πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες με φωτογράφιση φαλαινών και συλλογή μικροσκοπικών δειγμάτων ιστών, εξελίχθηκε στη συνέχεια με δορυφορική παρακολούθηση, ακουστικές καταγραφές και ελέγχους υγείας.

Τα νέα δεδομένα ενισχύουν πλέον την προσπάθεια για την προστασία των φαλαινών της Αραβικής Θάλασσας, αλλά και των οικοσυστημάτων από τα οποία εξαρτάται η επιβίωσή τους.