Τοξικά φύκια εξαπλώνονται στη Μεσόγειο: Τι είναι το Ostreopsis ovata και ποιοι οι κίνδυνοι για την υγεία

Ένα είδος τοξικού φυκιού που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα στις ακτές της Μεσογείου προκαλεί ανησυχία σε επιστήμονες και αρχές, καθώς μπορεί να επηρεάσει τόσο το θαλάσσιο οικοσύστημα όσο και την ανθρώπινη υγεία.

Το Ostreopsis ovata, ένα μικροσκοπικό φύκι που ανήκει στα δινομαστιγοειδή, έχει εντοπιστεί το τελευταίο διάστημα σε αρκετές περιοχές της Ιταλίας, από την Απουλία έως την Τοσκάνη και το Λάτσιο, οδηγώντας σε προειδοποιήσεις, κόκκινες σημαίες και τοπικές απαγορεύσεις κολύμβησης.

Οι ειδικοί συνδέουν την αυξημένη παρουσία του με τις υψηλότερες θερμοκρασίες της θάλασσας και τις αλλαγές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Ένα φύκι που ευδοκιμεί σε ζεστά νερά

Το Ostreopsis ovata προτιμά συνθήκες με υψηλή θερμοκρασία, έντονη ηλιοφάνεια, ήρεμες θάλασσες και αυξημένη ατμοσφαιρική πίεση.

Αν και θεωρείται είδος που συναντάται κυρίως σε τροπικές περιοχές, τα τελευταία χρόνια έχει εγκατασταθεί και στη Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η παρουσία του στην περιοχή πιθανότατα συνδέεται με ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η μεταφορά του μέσω των πλοίων και των υδάτων έρματος.

Οι πρώτες καταγραφές του στις ιταλικές ακτές έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όμως η εξάπλωσή του έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι συνθήκες στις θάλασσες γίνονται όλο και πιο ευνοϊκές για την ανάπτυξή του.

Η τοξίνη που απειλεί θαλάσσια είδη και ανθρώπους

Το συγκεκριμένο φύκι παράγει μια ιδιαίτερα ισχυρή ουσία, γνωστή ως Palytoxin-like, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισμούς.

Έχουν καταγραφεί θάνατοι σε είδη όπως αστερίες, αχινούς, καβούρια και κεφαλόποδα, καθώς η τοξίνη επηρεάζει την ισορροπία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Παράλληλα, σε περιπτώσεις μεγάλης συγκέντρωσης του φυκιού έχουν αναφερθεί προβλήματα υγείας σε ανθρώπους που βρίσκονται κοντά σε μολυσμένες περιοχές.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει

Η έκθεση στο Ostreopsis ovata μπορεί να προκαλέσει:

• ερεθισμό στη μύτη και τον λαιμό,
• φαρυγγίτιδα και λαρυγγίτιδα,
• βήχα και βρογχίτιδα,
• πυρετό,
• δερματικούς ερεθισμούς,
• επιπεφυκίτιδα.

Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα όταν υπάρχει έντονος κυματισμός ή κακοκαιρία, καθώς δημιουργούνται μικροσκοπικά σταγονίδια στον αέρα που μπορούν να μεταφέρουν την τοξίνη.

Τι συστήνουν οι ειδικοί στους λουόμενους

Οι επιστήμονες δεν συστήνουν πανικό, αλλά προσοχή σε συγκεκριμένες συνθήκες.

Οι πολίτες καλούνται να αποφεύγουν την παραμονή κοντά σε βραχώδεις ακτές όταν η θάλασσα είναι έντονα ταραγμένη και υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας του φυκιού.

Παράλληλα, συνιστάται προσοχή στην κατανάλωση οργανισμών όπως οι αχινοί, καθώς λόγω της διατροφής τους μπορεί να συσσωρεύσουν τοξικές ουσίες.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η παρουσία του Ostreopsis ovata δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απαγορεύεται το κολύμπι, όμως απαιτείται αυξημένη προσοχή όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξή του.