Η Ευρώπη «ψήνεται», τα κλιματιστικά παραμένουν είδος πολυτελείας για εκατομμύρια πολίτες

Καθώς η Ευρώπη βιώνει όλο και συχνότερα παρατεταμένα κύματα καύσωνα με θερμοκρασίες που αγγίζουν ή και ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου, η χρήση κλιματιστικών παραμένει αισθητά χαμηλότερη σε σύγκριση με άλλες περιοχές του κόσμου.

Παρά τις αυξημένες ανάγκες για δροσιά, μόνο ένα μικρό ποσοστό ευρωπαϊκών κατοικιών διαθέτει σύστημα ψύξης, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου η χρήση κλιματισμού θεωρείται σχεδόν καθολική.

Η περιορισμένη εξάπλωση των κλιματιστικών συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούσαν επί δεκαετίες στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι βασίζονταν παραδοσιακά σε φυσικές μεθόδους αντιμετώπισης της ζέστης, όπως ο αερισμός των χώρων, οι ανεμιστήρες και οι κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες των κατοικιών.

Παράλληλα, η ηλικία μεγάλου μέρους του κτιριακού αποθέματος δυσκολεύει την εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων ψύξης. Σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στη βόρεια και δυτική Ευρώπη, οι κατοικίες έχουν κατασκευαστεί πριν από πολλές δεκαετίες, γεγονός που καθιστά την τοποθέτηση κεντρικού κλιματισμού περίπλοκη και συχνά ιδιαίτερα δαπανηρή. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι περιορισμοί που ισχύουν για διατηρητέα ή ιστορικά κτίρια καθιστούν ακόμη πιο δύσκολες τις σχετικές παρεμβάσεις.

Σημαντικό ρόλο παίζει και το οικονομικό κόστος. Οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες λειτουργούν αποτρεπτικά για την αγορά και τη λειτουργία κλιματιστικών μονάδων. Ως αποτέλεσμα, αρκετά νοικοκυριά στρέφονται σε πιο οικονομικές λύσεις, όπως οι φορητές συσκευές ψύξης, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους ακραίας ζέστης.

Ταυτόχρονα, η συζήτηση γύρω από τον κλιματισμό συνδέεται στενά με τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η αυξημένη χρήση κλιματιστικών μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση ενέργειας και να επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο μεταξύ υψηλότερων θερμοκρασιών και μεγαλύτερης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, η θερμότητα που αποβάλλεται από τις εξωτερικές μονάδες συμβάλλει στην ενίσχυση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας στις μεγάλες πόλεις.

Ωστόσο, η πραγματικότητα των τελευταίων ετών οδηγεί πολλές χώρες σε αναθεώρηση της στάσης τους. Η Γαλλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες, οι δυσκολίες σε σχολεία και νοσοκομεία και οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία έχουν εντείνει τις πιέσεις για ευρύτερη εγκατάσταση συστημάτων ψύξης σε δημόσιες υποδομές και ευάλωτες δομές.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια η χρήση κλιματισμού στην Ευρώπη θα αυξηθεί σημαντικά, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες μετατρέπονται σταδιακά σε νέα κανονικότητα. Η βασική πρόκληση πλέον δεν αφορά μόνο την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών για ψύξη, αλλά και την εξεύρεση λύσεων που θα συνδυάζουν την ενεργειακή αποδοτικότητα με την προστασία του περιβάλλοντος.