Λος Άντζελες: Βαρέλια με απόβλητα στο βυθό ανησυχούν τους επιστήμονες – Ο κίνδυνος νέας περιβαλλοντικής ρύπανσης

Ένας εκτεταμένος υποθαλάσσιος χώρος απόθεσης αποβλήτων ανοιχτά του Λος Άντζελες αρχίζει σταδιακά να αποκαλύπτει τι κρύβει — και τα πρώτα ευρήματα προκαλούν έντονο προβληματισμό στους επιστήμονες.

Ερευνητικές ομάδες εντόπισαν διαρροές ισχυρά αλκαλικών ουσιών από βαρέλια στον βυθό, οι οποίες δημιουργούν «νεκρές ζώνες», όπου η θαλάσσια ζωή είναι σχεδόν ανύπαρκτη.

Για χρόνια, ήταν γνωστό ότι η περιοχή χρησιμοποιούνταν για την απόρριψη βιομηχανικών αποβλήτων, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής γνώση για το περιεχόμενο των χιλιάδων βαρελιών. Πλέον, νέα επιστημονικά στοιχεία φωτίζουν αυτή τη σκοτεινή πτυχή της περιβαλλοντικής ρύπανσης — με τα μέχρι τώρα δεδομένα να εντείνουν την ανησυχία αντί να καθησυχάζουν.

Η υπόθεση αυτή έχει τις ρίζες της ήδη από τη δεκαετία του 1930 και εκτείνεται έως τις αρχές της δεκαετίας του 1970, μια περίοδο κατά την οποία η απόρριψη αποβλήτων στη θάλασσα ήταν συνηθισμένη πρακτική.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), στην περιοχή απορρίπτονταν ποικίλα επικίνδυνα υλικά, όπως χημικά κατάλοιπα, υποπροϊόντα από πετρελαϊκές γεωτρήσεις, ραδιενεργές ουσίες, αλλά και στρατιωτικά εκρηκτικά. Συνολικά, τα απόβλητα αυτά κατέληξαν σε 14 διαφορετικά σημεία στον βυθό.

Η πλήρης διάσταση του προβλήματος άρχισε να αποκαλύπτεται μόλις τα τελευταία χρόνια. Το 2020, έρευνα των Los Angeles Times έφερε στο φως την ύπαρξη μεγάλου αριθμού βαρελιών διασκορπισμένων στον πυθμένα. Στη συνέχεια, αποστολές του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας Scripps κατέγραψαν περίπου 27.000 αντικείμενα που παραπέμπουν σε βαρέλια, καθώς και περισσότερα από 100.000 διάσπαρτα απορρίμματα.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι επιστήμονες εκτιμούσαν ότι τα περισσότερα από τα βαρέλια περιείχαν DDT, ένα εντομοκτόνο που έχει πλέον απαγορευτεί και έχει συνδεθεί με σοβαρή περιβαλλοντική ρύπανση στην περιοχή. Ωστόσο, τα νεότερα στοιχεία φαίνεται να ανατρέπουν αυτή την αντίληψη.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS Nexus, ερευνητική ομάδα υπό τη μικροβιολόγο Johanna Gutleben δεν εντόπισε αυξημένα επίπεδα DDT στα ιζήματα γύρω από τα βαρέλια που εξετάστηκαν. Αντίθετα, σε τρία από αυτά, τα οποία περιβάλλονταν από χαρακτηριστικούς λευκούς κύκλους, καταγράφηκαν ιδιαίτερα υψηλές τιμές pH — περίπου στο 12 — γεγονός που υποδηλώνει ένα εξαιρετικά αλκαλικό περιβάλλον.

Το συγκεκριμένο εύρημα υποδηλώνει ότι τα βαρέλια πιθανότατα περιέχουν διαβρωτικά, αλκαλικά απόβλητα και όχι κατάλοιπα φυτοφαρμάκων.

Όπως επισήμανε η Gutleben, μέχρι πρόσφατα η έρευνα ήταν σχεδόν αποκλειστικά προσανατολισμένη στο DDT, με αποτέλεσμα να παραμένουν στο περιθώριο άλλες πιθανές πηγές ρύπανσης.

Τα δείγματα ιζημάτων που συλλέχθηκαν κοντά στα βαρέλια με τους χαρακτηριστικούς λευκούς δακτυλίους αποκάλυψαν σχεδόν πλήρη απουσία μικροβιακού DNA, γεγονός που δείχνει ότι ελάχιστοι οργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν σε τόσο ακραίο περιβάλλον. Εντοπίστηκαν μόνο ορισμένα εξειδικευμένα βακτήρια, παρόμοια με εκείνα που συναντώνται σε υδροθερμικές πηγές ή σε αλκαλικά θερμά νερά των ωκεανών.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η διάρκεια των επιπτώσεων, καθώς πάνω από μισό αιώνα μετά την απόρριψη των αποβλήτων, το οικοσύστημα εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρές συνέπειες. Όπως επισημαίνει ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Paul Jensen, το γεγονός ότι τα ίχνη της ρύπανσης παραμένουν τόσο έντονα μετά από 50 και πλέον χρόνια είναι ιδιαίτερα σοκαριστικό.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι δεν είναι ακόμη δυνατό να εκτιμηθεί πλήρως η έκταση της περιβαλλοντικής ζημιάς, καθώς δεν είναι γνωστός ούτε ο ακριβής αριθμός των βαρελιών που διαρρέουν ούτε το περιεχόμενό τους. Ωστόσο, είναι πλέον σαφές ότι τα αλκαλικά απόβλητα αποτελούν έναν μακροχρόνιο ρυπαντή, ικανό να επηρεάζει τα θαλάσσια οικοσυστήματα για δεκαετίες.

Το βασικό ερώτημα που παραμένει είναι πόσο εκτεταμένο είναι τελικά το πρόβλημα και σε ποιο βαθμό μπορεί να επηρεάσει το μέλλον των ωκεανών. Οι έρευνες συνεχίζονται, όμως τα πρώτα ευρήματα δείχνουν ότι πρόκειται για μια πολύ πιο περίπλοκη και ανησυχητική υπόθεση από ό,τι αρχικά εκτιμάτο.