Σ.Μπέλλου: Ο ξυλοδαρμός από τους Χίτες και τα αναπάντητα ερωτήματα στην ιστορία – Τι λέει ο Δ.Μανιάτης

Μία από τις πιο γνωστές ιστορίες που έχουν συνδεθεί με τη ζωή της Σωτηρίας Μπέλλου επανέρχεται στο προσκήνιο. Πρόκειται για την αφήγηση σύμφωνα με την οποία η σπουδαία ερμηνεύτρια είχε δεχθεί επίθεση από ομάδα Χιτών, σε περιστατικό που έχει συνδεθεί με τους λεγόμενους «Κατελάνους».

Η ίδια ιστορία έχει συνδεθεί στη συνέχεια και με τη φερόμενη ρήξη της με τον Βασίλη Τσιτσάνη, καθώς η Μπέλλου φέρεται να θεωρούσε ότι ο συνθέτης δεν στάθηκε στο πλευρό της.

Η συγκεκριμένη εκδοχή έχει αναπαραχθεί επί δεκαετίες και έχει καταγραφεί, μεταξύ άλλων, στη βιογραφία της Μπέλλου από τη Σοφία Αδαμίδου. Ωστόσο, ο δημοσιογράφος και ερευνητής Δημήτρης Μανιάτης εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο τα επιμέρους στοιχεία της ιστορίας μπορούν να θεωρηθούν αποδεδειγμένα.

Το περιστατικό τοποθετείται χρονικά στο 1949, σε μία από τις πιο ταραγμένες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η Μπέλλου εμφανίζεται τότε μαζί με τον Βασίλη Τσιτσάνη στο κέντρο «Τζίμης ο Χοντρός».

Σύμφωνα με την εκδοχή που έχει γίνει γνωστή μέσα από μεταγενέστερες αφηγήσεις, μία ομάδα Χιτών ζήτησε από την τραγουδίστρια να ερμηνεύσει το «Του αετού ο γιος». Η Μπέλλου φέρεται να αρνήθηκε και, αντί αυτού, να τραγούδησε το «Κάποια μάνα αναστενάζει» του Τσιτσάνη, τραγούδι που είχε συνδεθεί με τους πολιτικούς κρατούμενους της εποχής.

Η κατάσταση, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, κλιμακώθηκε. Τα μέλη της ομάδας φέρονται να επιτέθηκαν στη Μπέλλου, η οποία τραυματίστηκε και αποχώρησε από το κέντρο.

Η ιστορία συνεχίζει με την υποτιθέμενη παρέμβαση του ιδιοκτήτη του κέντρου, ο οποίος φέρεται να δέχθηκε απειλές για την επιχείρησή του και να ζήτησε την απομάκρυνση της τραγουδίστριας.

Το περιστατικό έχει συνδεθεί διαχρονικά και με τη σχέση της Μπέλλου με τον Τσιτσάνη. Σύμφωνα με την επικρατούσα αφήγηση, η τραγουδίστρια θεώρησε ότι ο συνεργάτης της δεν την προστάτευσε όσο περίμενε και αυτό αποτέλεσε αφορμή για τη μεταξύ τους απομάκρυνση.

Ωστόσο, η μετέπειτα πορεία της σχέσης τους δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την εικόνα μιας οριστικής ρήξης.

Οι δύο καλλιτέχνες συνεργάστηκαν ξανά αρκετά χρόνια αργότερα, το 1972, στο «Χάραμα», όπου παρέμειναν μαζί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η συνεργασία τους υπήρξε σημαντική και για τους δύο, γεγονός που δείχνει ότι, ανεξάρτητα από όσα μπορεί να είχαν προηγηθεί, η επαγγελματική και καλλιτεχνική τους σχέση αποκαταστάθηκε.

Ο Δημήτρης Μανιάτης έχει δημόσια αμφισβητήσει την πληρότητα της τεκμηρίωσης της συγκεκριμένης ιστορίας. Όπως επισημαίνει, τόσο η αφήγηση για τους Χίτες και τους «Κατελάνους» όσο και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η σχέση Μπέλλου και Τσιτσάνη χρειάζονται προσεκτική αντιμετώπιση.

Το ζήτημα δεν αφορά απαραίτητα την απόρριψη της ιστορίας, αλλά τη διάκριση ανάμεσα σε μία αφήγηση που έχει μεταδοθεί μέσα από βιογραφίες και μαρτυρίες και σε ένα γεγονός που μπορεί να επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες ιστορικές πηγές.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν πρόκειται για πρόσωπα όπως η Σωτηρία Μπέλλου, γύρω από τα οποία έχουν δημιουργηθεί με τα χρόνια πολλές ιστορίες, μνήμες και θρύλοι.

Η ζωή της Μπέλλου είναι γεμάτη από έντονες στιγμές, τόσο στη σκηνή όσο και έξω από αυτήν. Η πολιτική της δράση, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε και η παρουσία της στη νυχτερινή ζωή της Αθήνας δημιούργησαν ένα πλούσιο υλικό που πέρασε από στόμα σε στόμα και καταγράφηκε με διαφορετικές εκδοχές.

Ακριβώς γι’ αυτό, η ιστορική έρευνα καλείται να ξεχωρίσει τις τεκμηριωμένες πληροφορίες από τις μεταγενέστερες προσθήκες.

Ο Δημήτρης Μανιάτης, ο οποίος έχει ασχοληθεί επί χρόνια με την καταγραφή της ιστορίας του ελληνικού τραγουδιού και της νύχτας, υποστηρίζει ουσιαστικά ότι η αναπαραγωγή μιας ιστορίας δεν αρκεί για να την καταστήσει ιστορικά επιβεβαιωμένη.