Αυτό το «αναχαίτισαν τα τουρκικές drones» μπορούν να μας το εξηγήσουν πώς γίνεται;
Μπαίνοντας σε μια παλιά εκκλησία, είναι δύσκολο να μη στρέψει κανείς το βλέμμα στον περίτεχνο ξυλόγλυπτο άμβωνα που υψώνεται σε μία από τις κολόνες του κεντρικού κλίτους. Μοιάζει με μικρό μπαλκόνι, διαθέτει στενή σκάλα και συχνά βρίσκεται αρκετά μέτρα πάνω από το δάπεδο. Η θέση του, όμως, δεν επιλέχθηκε μόνο για λόγους μεγαλοπρέπειας.
Πριν από την εμφάνιση των μικροφώνων και των ηλεκτρικών ηχητικών εγκαταστάσεων, η ανθρώπινη φωνή έπρεπε να ακουστεί σε έναν μεγάλο χώρο γεμάτο πιστούς. Οι πέτρινοι τοίχοι, οι θόλοι και οι ψηλές οροφές δημιουργούσαν έντονη αντήχηση. Αν ο ιερέας μιλούσε από χαμηλό σημείο, τα σώματα των ανθρώπων απορροφούσαν μέρος του ήχου, ενώ οι συνεχείς ανακλάσεις μπορούσαν να κάνουν τις λέξεις δυσδιάκριτες.
Ο υπερυψωμένος άμβωνας έδινε πρακτική λύση. Η φωνή ξεκινούσε πάνω από τα κεφάλια των πιστών και μπορούσε να διαδοθεί σε μεγαλύτερη απόσταση χωρίς τόσα εμπόδια. Παράλληλα, η τοποθέτησή του σε κολόνα μέσα στο κεντρικό κλίτος έφερνε τον ομιλητή πιο κοντά στο μεγαλύτερο μέρος του εκκλησιάσματος, αντί να τον αφήνει μακριά, πίσω από το τέμπλο.
Σε ορισμένες δυτικές εκκλησίες υπήρχε πάνω από τον άμβωνα ένα ξύλινο σκέπαστρο, γνωστό ως ηχητικό κάλυμμα. Εκτός από διακοσμητικό στοιχείο, αντανακλούσε μέρος της φωνής προς τους πιστούς. Η σημασία της ακουστικής επιβεβαιώνεται και από σύγχρονες μελέτες ιστορικών ναών, όπως έρευνα για το κήρυγμα στην Παναγία των Παρισίων, όπου εξετάζεται πόσο δύσκολη ήταν η καθαρή μετάδοση του λόγου μέσα σε έναν τεράστιο, αντηχητικό χώρο.
Η ανύψωση είχε και συμβολικό χαρακτήρα. Από τον άμβωνα διαβαζόταν ή ερμηνευόταν ο λόγος του Θεού, επομένως το σημείο έπρεπε να είναι ορατό και διακριτό. Το ύψος δεν δήλωνε ότι ο ιερέας ήταν ανώτερος από τους πιστούς, αλλά υπογράμμιζε τη σημασία του μηνύματος που μετέδιδε. Ολόκληρο το εκκλησίασμα μπορούσε να τον βλέπει και να στρέφει την προσοχή του προς ένα κοινό σημείο.
Ο άμβωνας έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Στους πρώτους χριστιανικούς ναούς αποτελούσε υπερυψωμένη εξέδρα, συχνά κοντά στο κέντρο του ναού, από την οποία διαβάζονταν οι Γραφές. Στην πορεία εξελίχθηκε διαφορετικά ανάμεσα στις χριστιανικές παραδόσεις. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο σύγχρονος λειτουργικός άμβωνας είναι συνήθως η μικρή υπερύψωση μπροστά από την Ωραία Πύλη. Παράλληλα, σε πολλούς παλιούς ελληνικούς ναούς διατηρείται και ο ψηλός ξυλόγλυπτος άμβωνας της κολόνας, που χρησιμοποιούνταν κυρίως για το κήρυγμα και την καλύτερη ακουστικότητα.
Σήμερα οι συγκεκριμένοι άμβωνες χρησιμοποιούνται σπάνια, αφού τα ηχεία έχουν λύσει το πρακτικό πρόβλημα. Παραμένουν, όμως, επιβλητικές υπενθυμίσεις μιας εποχής κατά την οποία η ίδια η αρχιτεκτονική αναλάμβανε να μεταφέρει τη φωνή σε κάθε γωνιά του ναού.
MOST READ 72h
MOST POPULAR 24h
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.