Ένα σπάνιο ιατρικό περιστατικό φέρνει στο προσκήνιο τις πιθανές επιδράσεις της θεραπείας με τεστοστερόνη στη διάθεση και τη συμπεριφορά, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι η ορμόνη προκαλεί συνήθως ψυχωσικά συμπτώματα.
Η περίπτωση αφορά έναν 45χρονο άνδρα χωρίς προηγούμενο ψυχιατρικό ιστορικό, ο οποίος εμφάνισε απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά του περίπου έναν χρόνο μετά την έναρξη ενέσιμης θεραπείας τεστοστερόνης.
Ο άνδρας είχε λάβει ενδομυϊκές ενέσεις τεστοστερόνης, 250 mg τον μήνα, λόγω σοβαρής ανεπάρκειας της ορμόνης και οστεοπόρωσης.
Περίπου έναν χρόνο αργότερα παρουσίασε μέσα σε διάστημα εννέα ημερών έντονη αλλαγή στη συμπεριφορά και την ψυχική του κατάσταση.
Σύμφωνα με την περιγραφή του περιστατικού, παρουσίασε καχυποψία, ευερεθιστότητα, μειωμένο ύπνο, μεγαλοπρεπείς θρησκευτικές πεποιθήσεις και ακουστικές παραισθήσεις. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι άκουγε τη «φωνή του Θεού», αλλά και άλλες φωνές.
Οι γιατροί που τον εξέτασαν οδηγήθηκαν στη διάγνωση ψυχωσικής διαταραχής που συνδεόταν χρονικά με τη θεραπεία, αφού δεν υπήρχε γνωστό προσωπικό ή οικογενειακό ψυχιατρικό ιστορικό και τα συμπτώματα υποχώρησαν μετά τη διακοπή της τεστοστερόνης και την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας.
Το στοιχείο που έκανε την περίπτωση ακόμη πιο ιδιαίτερη
Κατά τη διάρκεια της διερεύνησης αποκαλύφθηκε ότι ο άνδρας είχε αδιάγνωστο σύνδρομο Klinefelter, μία γενετική κατάσταση που συνήθως χαρακτηρίζεται από την παρουσία ενός επιπλέον χρωμοσώματος Χ, με τον συχνότερο καρυότυπο να είναι ο 47,XXY.
Το σύνδρομο μπορεί να συνδέεται με χαμηλή παραγωγή τεστοστερόνης, υπογοναδισμό και προβλήματα γονιμότητας.
Ο συγκεκριμένος άνδρας είχε ιστορικό υπογονιμότητας και σημεία που παρέπεμπαν σε υπογοναδισμό. Όταν εξετάστηκε κοντά στο τέλος του χρονικού διαστήματος από την τελευταία ένεση, η τεστοστερόνη του ήταν μόλις 21 ng/dL, ιδιαίτερα χαμηλή τιμή.
Η παρουσία του Klinefelter έκανε την υπόθεση πιο σύνθετη, καθώς το συγκεκριμένο σύνδρομο έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένη συχνότητα ορισμένων ψυχιατρικών προβλημάτων.
Τι συνέβη όταν σταμάτησε η τεστοστερόνη
Οι γιατροί διέκοψαν προσωρινά τη θεραπεία με τεστοστερόνη και χορήγησαν ψυχιατρική αγωγή.
Η εικόνα του ασθενούς βελτιώθηκε μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ οι παραισθήσεις και οι παραληρητικές ιδέες υποχώρησαν και παρέμειναν σε ύφεση κατά την παρακολούθησή του.
Ωστόσο, επειδή ο άνδρας εξακολουθούσε να χρειάζεται θεραπεία για την ορμονική του ανεπάρκεια, η τεστοστερόνη επανεισήχθη αργότερα με ιδιαίτερη προσοχή και υπό την παρακολούθηση τόσο ενδοκρινολόγων όσο και ψυχιάτρων. Στη συνέχεια δεν αναφέρθηκε νέα υποτροπή.
Οι γιατροί θεωρούν ότι ενδεχομένως έπαιξε ρόλο και ο τρόπος χορήγησης της ορμόνης. Οι ενέσιμες μορφές μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές διακυμάνσεις των επιπέδων τεστοστερόνης στον οργανισμό.
Παράλληλα, τα ανδρογόνα μπορούν να επηρεάσουν συστήματα νευροδιαβιβαστών, μεταξύ των οποίων και εκείνα που σχετίζονται με τη ντοπαμίνη, τη διάθεση και τη συμπεριφορά.
Ωστόσο, ένα και μόνο περιστατικό δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι η τεστοστερόνη ήταν η αποκλειστική αιτία της ψύχωσης.
Η τεστοστερόνη προκαλεί ψύχωση;
Η απάντηση είναι όχι ως γενικός κανόνας.
Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης, όταν χορηγείται για επιβεβαιωμένη ανεπάρκεια και στις κατάλληλες δόσεις, δεν θεωρείται ότι προκαλεί συνήθως σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές.
Οι σημαντικότερες ανησυχίες για αλλαγές στη διάθεση, επιθετικότητα, υπομανία ή ακόμη και ψυχωτικά συμπτώματα αφορούν περισσότερο περιπτώσεις υπερβολικής χρήσης ανδρογόνων ή πολύ υψηλών δόσεων, παρά τη συνήθη θεραπεία υποκατάστασης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι στόχος της θεραπείας είναι η αποκατάσταση της τεστοστερόνης σε φυσιολογικά επίπεδα και όχι η επίτευξη υπερβολικά υψηλών συγκεντρώσεων.
Η συγκεκριμένη περίπτωση, επομένως, δεν αποτελεί λόγο για γενικευμένη ανησυχία στους άνδρες που λαμβάνουν τεστοστερόνη με ιατρική παρακολούθηση.
Αποτελεί όμως υπενθύμιση ότι οποιαδήποτε ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά, στον ύπνο, στη διάθεση ή στην αντίληψη της πραγματικότητας κατά τη διάρκεια ορμονικής θεραπείας χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Και στην περίπτωση του 45χρονου, η συνύπαρξη του αδιάγνωστου Klinefelter δείχνει πόσο σημαντικό είναι να εξετάζονται συνολικά το ορμονικό, γενετικό και ψυχιατρικό ιστορικό ενός ασθενούς πριν αποδοθεί ένα τέτοιο σύμπτωμα σε μία μόνο αιτία.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.