Σόγια: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη διατροφική της αξία

Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής διατροφής των ασιατικών λαών εδώ και χιλιάδες χρόνια, στη δύση όμως λίγοι καλοφαγάδες έχουν υιοθετήσει την ίδια και τα προϊόντα της στο διαιτολόγιό τους.

Όταν ο περιβόητος Μπριγιά Σαβαρίν στη «Φυσιολογία της γεύσης» σημείωνε ρητά ότι η ανακάλυψη ενός νέου φαγητού συμβάλλει περισσότερο στην ευτυχία του ανθρώπου απ’ ότι η ανακάλυψη ενός νέου άστρου, οι κουβέντες του φάνταζαν υπερβολικές, όμως τα πράγματα αν τα δούμε από άλλη σκοπιά κάπως έτσι είναι τελικά. Η περίπτωση της σόγιας είναι χαρακτηριστική.

• Σόγια η ιερή

Στην Κίνα και την Ιαπωνία την αποκαλούν και «ανώτατο φασόλι», ενώ σύμφωνα με ιστορικές αναφορές είχε και ιερό χαρακτήρα που θεωρείται ότι ήταν συνδεδεμένος άμεσα με την ιδιότητά της να παράγει σε σύντομο χρονικό διάστημα ουσίες υψηλής διατροφικής αξίας. Η εύκολη καλλιέργειά της και η πλούσια διατροφική της αξία σύντομα εκτιμήθηκαν και σε άλλα μέρη των ασιατικών χωρών, ενώ ακολούθησε και η ανακάλυψη νέων τεχνικών παρασκευής προϊόντων σόγιας που την καθιέρωσε ως αναπόσπαστο κομμάτι της κουζίνας τους μέχρι σήμερα.

• Διατροφική αξία

Κυρίαρχο πλεονέκτημά της είναι η μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες που την καθιστά εναλλακτικό προϊόν του κρέατος. Λιπαρά οξέα, βιταμίνες, φυτικές ίνες, μέταλλα όπως φωσφόρο, σίδηρο, κάλιο και ασβέστιο αλλά και φυτοχημικές ουσίες, σε ιδανική για τον οργανισμό ποσότητα, εμπλουτίζουν την ήδη ενδιαφέρουσα διατροφική της πλευρά με τους ειδικούς να της αποδίδουν ακόμα και αντικαρκινικές ιδιότητες. Ήταν λοιπόν ζήτημα χρόνου η φήμη της να εξαπλωθεί και στις δυτικές χώρες. Παρ’ όλ’ αυτά, έχει γίνει και λόγος για πιθανούς κινδύνους για την υγεία που προκύπτουν από την κατανάλωσή της σε επεξεργασμένη μορφή, γι’ αυτό καλό είναι, προτού εντάξετε οποιοδήποτε προϊόν στη διατροφής σας, αν έχετε αλλεργίες ή οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί.

• Σε τι μορφή τη βρίσκουμε στο εμπόριο

Γάλα: Είναι το υδατικό εκχύλισμα από τους καρπούς της σόγιας. Στο εμπόριο θα βρείτε και αντίστοιχα παράγωγα γάλακτος, όπως γιαούρτι σόγιας.

Τόφου: Προϊόν που μοιάζει με μαλακό τυρί και προκύπτει από την πήξη του γάλακτος σόγιας με ειδικές τεχνικές.

Σάλτσα σόγιας: Παρασκευάζεται από φασόλια που έχουν υποστεί ζύμωση με συγκεκριμένο μύκητα (aspergillus sojae). Οι σόγου, ταμάρι και τεριγιάκι είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά είδη σάλτσας σόγιας. Είναι γευστικότατη αλλά αρκετά αλμυρή, γι’ αυτό προτιμήστε τα είδη με λιγότερο αλάτι.

Μίσο: Είναι πολτός που παρασκευάζεται με βάση μίγμα φασολιών σόγιας, αλατιού και μαγιάς.

Ενταμάμε (φασόλια του κλαδιού): Πράσινα φασολάκια σόγιας που στην Ιαπωνία καταναλώνονται ιδανικά ως απολαυστικό κολατσιό. Πωλούνται σε μαγαζιά συσκευασμένα, αλλά τα βρίσκουμε και σε κάποια εστιατόρια που τα σερβίρουν με χοντρό αλάτι (Wagamama, Rakkan, Πόρτες, κ.ά.).

Αλεύρι σόγιας: Είναι το αλεύρι που προκύπτει από την κονιορτοποίηση των φασολιών σόγιας.

Κιμάς σόγιας: Φτιάχνεται από ξηρά φασόλια σόγιας και διατίθενται στο εμπόριο συσκευασμένος. Είναι αλμυρούτσικος γιατί περιέχει αρκετό αλάτι.

Σογιέλαιο: Είναι το λάδι που βγαίνει από τους καρπούς της σόγιας με ειδική επεξεργασία. Συγκριτικά με άλλα σπορέλαια έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη.