Acinetobacter baumannii: Το υπερβακτήριο που «αντέχει» στα αντιβιοτικά και περνά από τα κατοικίδια στον άνθρωπο

Ένα από τα πιο επικίνδυνα υπερβακτήρια στον κόσμο φαίνεται πως δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα νοσοκομεία, αλλά μπορεί να μεταδίδεται και μέσω των οικόσιτων ζώων, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα.

Πρόκειται για το Acinetobacter baumannii, ένα βακτήριο που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει στις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία λόγω της εξαιρετικά υψηλής αντοχής του στα αντιβιοτικά.

Το συγκεκριμένο μικρόβιο ευθύνεται για σοβαρές ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, σηψαιμία και μηνιγγίτιδα, ενώ η αντιμετώπισή του γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη εξαιτίας της ανθεκτικότητας που εμφανίζει απέναντι σε πολλά φάρμακα.

Νέα μελέτη Κινέζων επιστημόνων, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Applied and Environmental Microbiology, δείχνει ότι ορισμένα επικίνδυνα στελέχη του βακτηρίου μπορούν να μεταφέρονται μεταξύ ανθρώπων και ζώων, κυρίως κατοικίδιων.

Γενετική «σύνδεση» ανάμεσα σε κατοικίδια και ανθρώπους

Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερα από 500 δείγματα του βακτηρίου από 33 διαφορετικά είδη ζώων σε 17 χώρες. Στη συνέχεια συνέκριναν το γενετικό τους προφίλ με δείγματα που είχαν ληφθεί από ανθρώπους στις ίδιες περιοχές.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα στελέχη που εντοπίστηκαν σε σκύλους, γάτες και άλογα παρουσίαζαν εξαιρετικά μεγάλη γενετική ομοιότητα με εκείνα που είχαν προκαλέσει λοιμώξεις σε ανθρώπους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η ομοιότητα έφτανε το 99%-99,5%, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα μετάδοσης μεταξύ κατοικίδιων και ανθρώπων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στα ζώα συντροφιάς, καθώς η στενή καθημερινή επαφή με τους ιδιοκτήτες τους δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες ανταλλαγής μικροβίων.

Ανθεκτικό ακόμη και στα ισχυρότερα αντιβιοτικά

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα στελέχη που βρέθηκαν σε κατοικίδια έφεραν γονίδια αντοχής στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών που χρησιμοποιείται συνήθως ως «τελευταία λύση» όταν άλλες θεραπείες αποτυγχάνουν.

Η εξάπλωση τέτοιων βακτηρίων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής, καθώς περιορίζει σημαντικά τις διαθέσιμες επιλογές για την αντιμετώπιση σοβαρών λοιμώξεων.

Οι ειδικοί ζητούν περισσότερη παρακολούθηση

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες και ευρύτεροι έλεγχοι σε ζώα, ώστε να αποσαφηνιστεί ο πραγματικός βαθμός κινδύνου.

Παράλληλα, τονίζουν τη σημασία της υπεύθυνης χρήσης αντιβιοτικών τόσο στην ανθρώπινη όσο και στην κτηνιατρική περίθαλψη, καθώς η υπερβολική ή λανθασμένη χρήση τους αποτελεί βασικό παράγοντα εμφάνισης ανθεκτικών μικροβίων.

Η νέα έρευνα έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες των επιστημόνων ότι η μάχη απέναντι στα υπερβακτήρια δεν αφορά πλέον μόνο τα νοσοκομεία, αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον στο οποίο ζουν οι άνθρωποι και τα ζώα.