Αιμόφιλος της ινφλουέντζας: Ρεκόρ σοβαρών λοιμώξεων στην Ευρώπη – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Σε ρεκόρ πενταετίας έφτασαν το 2024 οι σοβαρές λοιμώξεις από το βακτήριο Haemophilus influenzae στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, με 5.856 επιβεβαιωμένα περιστατικά διεισδυτικής νόσου, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Ο αριθμός των περιστατικών αυξήθηκε από τα 5.520 το 2023 και τα 4.002 το 2022, ενώ η αναλογία έφτασε τα 1,3 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία πέντε χρόνια.

Ιδιαίτερα αυξημένη ήταν η επιβάρυνση σε δύο ηλικιακές ομάδες: τα βρέφη κάτω του ενός έτους και οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Τα βρέφη κάτω του ενός έτους εμφάνισαν την υψηλότερη αναλογία περιστατικών, με 6,8 ανά 100.000 κατοίκους. Ακολούθησαν οι ηλικιωμένοι 65 ετών και άνω, με 3,6 περιστατικά ανά 100.000.

Οι ηλικιωμένοι αντιπροσώπευαν μάλιστα περίπου το 59% όλων των καταγεγραμμένων περιστατικών, γεγονός που δείχνει τη σημαντική συμμετοχή της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας στη συνολική εικόνα της νόσου.

Η αύξηση των τελευταίων ετών καταγράφεται μετά την πανδημία, καθώς το ECDC συνδέει την επάνοδο των περιστατικών με την επιστροφή των αναπνευστικών λοιμώξεων στα συνήθη πρότυπα μετάδοσης.

Δεν πρόκειται για τον ιό της γρίπης

Παρά το όνομά του, ο αιμόφιλος της ινφλουέντζας είναι βακτήριο και όχι ο ιός της γρίπης.

Η διεισδυτική νόσος εκδηλώνεται όταν το βακτήριο εισέλθει σε σημεία του οργανισμού όπου φυσιολογικά δεν υπάρχει, όπως το αίμα ή το εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, μεταξύ άλλων πνευμονία, σηψαιμία και μηνιγγίτιδα.

Η μετάδοση γίνεται μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων ή εκκρίσεων, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει ο τύπος Hib (Haemophilus influenzae τύπου b), για τον οποίο υπάρχει αποτελεσματικό εμβόλιο.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για το Hib

Από τα περιστατικά για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία τυποποίησης, το 82% αφορούσε στελέχη χωρίς έλυτρο.

Ο ορότυπος b, δηλαδή ο Hib, αντιστοιχούσε στο 6% των περιστατικών με γνωστό ορότυπο, συνολικά 191 περιπτώσεις. Το ECDC σημειώνει ότι η σχετικά χαμηλή παρουσία του Hib αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη μακροχρόνια επίδραση των προγραμμάτων εμβολιασμού στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ.

Η διάμεση κάλυψη με την τρίτη δόση εμβολίου που περιέχει Hib έφτασε το 94% το 2024, ενώ οι εθνικές εκτιμήσεις κυμάνθηκαν από 79% έως 99%.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Σε αντίθεση με τη συνολική ευρωπαϊκή τάση, στην Ελλάδα καταγράφηκε μείωση των περιστατικών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το 2024 δηλώθηκαν επτά επιβεβαιωμένα περιστατικά, έναντι 17 το 2023 και εννέα το 2022.

Η αναλογία στη χώρα μας διαμορφώθηκε περίπου στα 0,1 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, αρκετά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 1,3 περιστατικών ανά 100.000.

Σε απόλυτους αριθμούς, τα περισσότερα περιστατικά στην Ευρώπη καταγράφηκαν στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία.

Η εποχικότητα και τα κενά στα στοιχεία

Το ECDC καταγράφει παράλληλα επιστροφή του συνήθους εποχικού μοτίβου, με περισσότερα περιστατικά κατά τους χειμερινούς μήνες και υποχώρηση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ωστόσο, η εικόνα της νόσου δεν αποτυπώνεται πλήρως σε όλες τις χώρες. Στοιχεία για τον ορότυπο υπήρχαν μόλις για περίπου 55% των περιστατικών, ενώ η κατάσταση εμβολιασμού ήταν διαθέσιμη για περίπου 28%.

Το ECDC επισημαίνει επομένως τη σημασία της καλύτερης εργαστηριακής επιτήρησης και της πληρέστερης καταγραφής, ώστε να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τα στελέχη που κυκλοφορούν και τις ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο.