Κονσέρβα τόνου: Ποιο είδος μπορεί να περιέχει περισσότερο υδράργυρο

Δεν περιέχουν όλες οι κονσέρβες τόνου την ίδια ποσότητα υδραργύρου, ακόμη κι αν βρίσκονται στο ίδιο ράφι του σούπερ μάρκετ.

Το είδος του ψαριού αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τη συγκέντρωση της ουσίας, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια πόσο υδράργυρο περιέχει κάθε προϊόν.

Ο μεθυλυδράργυρος συσσωρεύεται στους θαλάσσιους οργανισμούς μέσω της τροφικής αλυσίδας. Τα μεγαλύτερα αρπακτικά ψάρια μπορεί να συγκεντρώνουν υψηλότερες ποσότητες, καθώς τρέφονται με άλλους οργανισμούς που περιέχουν την ουσία.

Ποια είδη τόνου χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Ο σκίπτζακ (skipjack), ένα σχετικά μικρό είδος τόνου, συνδέεται συχνά με χαμηλότερες συγκεντρώσεις υδραργύρου σε σύγκριση με μεγαλύτερα είδη.

Αυτό τον καθιστά μια χρήσιμη επιλογή για όσους θέλουν να περιορίσουν την έκθεσή τους, χωρίς ωστόσο να αποτελεί εγγύηση ότι κάθε κονσέρβα περιέχει μικρή ποσότητα της ουσίας.

Ο κιτρινόπτερος τόνος (yellowfin) και ο μακρύπτερος (albacore) μπορεί επίσης να παρουσιάζουν διαφορετικές συγκεντρώσεις υδραργύρου.

Σε ορισμένες ευρωπαϊκές μελέτες, ο μακρύπτερος τόνος σε κονσέρβα εμφάνισε υψηλότερες μέσες τιμές σε σύγκριση με τον κιτρινόπτερο.

Ενδεικτικά, ισπανική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2016 κατέγραψε μέση συγκέντρωση υδραργύρου 0,332 mg/kg στον μακρύπτερο τόνο και 0,266 mg/kg στον κιτρινόπτερο.

Ωστόσο, νεότερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food Control και εξέτασε 116 δείγματα από 58 προϊόντα κονσερβοποιημένου τόνου στην Ισπανία δεν διαπίστωσε στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα υδραργύρου μεταξύ των ειδών που εξετάστηκαν.

Επομένως, δεν υπάρχει μια απόλυτη κατάταξη που να ισχύει για κάθε κονσέρβα. Ακόμη και προϊόντα του ίδιου είδους μπορεί να παρουσιάζουν διαφορετικές συγκεντρώσεις.

Γιατί διαφέρει η ποσότητα υδραργύρου

Πέρα από το είδος, σημαντικό ρόλο παίζουν το μέγεθος και η ηλικία του ψαριού, οι διατροφικές του συνήθειες και η περιοχή στην οποία αλιεύθηκε.

Οι διαφορές αυτές εξηγούν γιατί δύο κονσέρβες με την ίδια ονομασία μπορεί να μην έχουν την ίδια περιεκτικότητα σε υδράργυρο. Ούτε το υγρό συσκευασίας, όπως το λάδι ή το νερό, αρκεί από μόνο του για να εκτιμηθεί η συγκέντρωση της ουσίας.

Ποιο είναι το όριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Για τον τόνο, το μέγιστο επιτρεπόμενο επίπεδο υδραργύρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 1 mg/kg, με βάση το νωπό βάρος. Το όριο αυτό αποτελεί τη μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση και όχι την ποσότητα που περιέχει συνήθως μια κονσέρβα.

Στοιχεία από ισπανικούς ελέγχους της περιόδου 2011-2021 κατέγραψαν διάμεση συγκέντρωση 0,22 mg/kg στον κονσερβοποιημένο τόνο, αρκετά χαμηλότερη από το ανώτατο όριο.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ορίσει την ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη μεθυλυδραργύρου στα 1,3 μικρογραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους.

Η έκθεση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά την εγκυμοσύνη και την παιδική ηλικία, καθώς ο μεθυλυδράργυρος μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος.

Τι να κοιτάτε στην ετικέτα

Η αναγραφή του είδους του τόνου μπορεί να βοηθήσει τον καταναλωτή να κάνει πιο ενημερωμένες επιλογές. Ο σκίπτζακ συχνά συνδέεται με χαμηλότερη συσσώρευση υδραργύρου, ενώ ορισμένα μεγαλύτερα είδη μπορεί να εμφανίζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις.

Ωστόσο, η ονομασία στην ετικέτα δεν αποτελεί μέτρηση της περιεκτικότητας της συγκεκριμένης κονσέρβας.

Η ποικιλία στα είδη ψαριών που καταναλώνονται και η αποφυγή της υπερβολικά συχνής κατανάλωσης του ίδιου είδους μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της έκθεσης στον υδράργυρο.