Γιατί μερικοί άνθρωποι φτερνίζονται μόλις κοιτάξουν ένα πολύ δυνατό φως

Έχει συμβεί σε αρκετούς: βγαίνουν από έναν σκοτεινό χώρο στο έντονο φως του ήλιου και, σχεδόν αμέσως, αρχίζουν να φτερνίζονται.

Το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο, αλλά συνδέεται με ένα ιδιαίτερο νευρολογικό αντανακλαστικό, γνωστό ως φωτικό αντανακλαστικό φτερνίσματος ή σύνδρομο ACHOO.

Υπολογίζεται ότι το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό αφορά περίπου έναν στους τρεις ανθρώπους και θεωρείται κληρονομικό. Το φτέρνισμα μπορεί να προκληθεί όταν τα μάτια εκτεθούν απότομα σε πολύ έντονο φως, όπως συμβαίνει όταν κάποιος βγαίνει από έναν κλειστό ή σκοτεινό χώρο και αντικρίζει τον ήλιο.

Τι συμβαίνει στον οργανισμό

Όταν το έντονο φως φτάσει στον αμφιβληστροειδή, ενεργοποιείται μια σειρά νευρικών σημάτων. Τα νεύρα που σχετίζονται με την όραση μεταφέρουν την πληροφορία στον εγκέφαλο, ο οποίος δίνει εντολή στις κόρες των ματιών να συσταλούν ώστε να περιοριστεί η ποσότητα του φωτός που εισέρχεται.

Σε ορισμένους ανθρώπους, όμως, αυτή η διαδικασία φαίνεται να συνδέεται και με το αντανακλαστικό του φτερνίσματος.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το φαινόμενο μπορεί να οφείλεται στην αλληλεπίδραση δύο διαφορετικών νευρικών οδών: εκείνης που σχετίζεται με το οπτικό νεύρο και εκείνης του τριδύμου νεύρου, το οποίο μεταφέρει αισθητικά ερεθίσματα από το πρόσωπο και την περιοχή της μύτης.

Η θεωρία είναι ότι τα δύο αυτά νευρικά μονοπάτια μπορεί να παρουσιάζουν κάποια μορφή διασταύρωσης ή «σύγχυσης» των σημάτων. Έτσι, ένα έντονο οπτικό ερέθισμα ενδέχεται να ενεργοποιεί λανθασμένα κυκλώματα που συνδέονται με τη μύτη και τελικά να προκαλεί το αντανακλαστικό του φτερνίσματος.

Το αποτέλεσμα είναι ένα φαινομενικά παράξενο, αλλά απολύτως ακούσιο φαινόμενο: το φως φτάνει στα μάτια και η αντίδραση εκδηλώνεται με ένα φτέρνισμα.