Η νυχτερινή εργασία «αναστατώνει» τον οργανισμό: Αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης και παχυσαρκίας

Η εργασία τις νυχτερινές ώρες δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα του ύπνου, αλλά φαίνεται πως προκαλεί βαθύτερες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού, επηρεάζοντας τον μεταβολισμό και αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων υγείας.

Νέα ευρωπαϊκή μελέτη δείχνει ότι όσοι εργάζονται σε νυχτερινές βάρδιες παρουσιάζουν συχνότερα αυξημένη αρτηριακή πίεση, μεγαλύτερο σωματικό βάρος και περισσότερους παράγοντες που συνδέονται με καρδιαγγειακές και μεταβολικές παθήσεις.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Public Health, εξέτασε 860 εργαζόμενους από τη Σουηδία, την Ισπανία και τη Δανία. Από αυτούς, οι 498 εργάζονταν σε νυχτερινά ωράρια, ενώ οι υπόλοιποι 362 είχαν αποκλειστικά ημερήσια απασχόληση.

Οι επιστήμονες συνέκριναν στοιχεία όπως η αρτηριακή πίεση, ο δείκτης μάζας σώματος, η περίμετρος μέσης, αλλά και δεκάδες μεταβολικούς δείκτες που εντοπίζονται στο αίμα.

Περισσότερη πίεση και μεγαλύτερο βάρος

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι τη νύχτα είχαν αυξημένες πιθανότητες να αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας σε σχέση με όσους εργάζονταν την ημέρα.

Συγκεκριμένα, όσοι απασχολούνταν σε νυχτερινές βάρδιες εμφάνιζαν:

• 38% μεγαλύτερη πιθανότητα υπέρτασης
• 37% μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι

Οι διαφορές παρέμειναν ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η άσκηση, το κάπνισμα, το αλκοόλ και η διατροφή.

Μάλιστα, οι επιπτώσεις φαίνεται πως ήταν εντονότερες στις γυναίκες που εργάζονταν κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι αλλαγές που προκαλούνται στο αίμα

Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις στον μεταβολισμό των εργαζομένων με νυχτερινό ωράριο.

Μεταξύ άλλων, παρατηρήθηκαν χαμηλότερα επίπεδα ορισμένων πολυακόρεστων λιπαρών οξέων, ενώ αυξήθηκαν τα κορεσμένα και μονοακόρεστα λιπαρά.

Παράλληλα, καταγράφηκαν υψηλότερες συγκεντρώσεις συγκεκριμένων αμινοξέων, όπως η ισολευκίνη, η βαλίνη και η φαινυλαλανίνη, τα οποία σε προηγούμενες μελέτες έχουν συσχετιστεί με μεταβολικές διαταραχές.

Οι συγκεκριμένες αλλαγές συνδέθηκαν άμεσα με μεγαλύτερο βάρος και υψηλότερη αρτηριακή πίεση, δείχνοντας ότι η νυχτερινή εργασία μπορεί να επηρεάζει τον οργανισμό σε βιοχημικό επίπεδο.

Ο ρόλος του βιολογικού ρολογιού

Οι ειδικοί εξηγούν ότι βασικός παράγοντας είναι η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του εσωτερικού μηχανισμού που ρυθμίζει τον ύπνο, τις ορμόνες και τον μεταβολισμό.

Όταν ο οργανισμός αναγκάζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα να λειτουργεί αντίθετα με το φυσικό του ρολόι, μπορεί να επηρεαστεί ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται τη γλυκόζη και τα λιπαρά, αυξάνοντας σταδιακά τον κίνδυνο καρδιομεταβολικών προβλημάτων.

Οι συνεχόμενες νυχτερινές βάρδιες είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι η επιβάρυνση δεν εξαρτάται μόνο από το αν κάποιος εργάζεται τη νύχτα, αλλά και από τη συχνότητα.

Οι εργαζόμενοι που είχαν περισσότερες συνεχόμενες νυχτερινές βάρδιες παρουσίαζαν εντονότερες μεταβολικές αλλαγές σε σχέση με όσους είχαν πιο περιορισμένη έκθεση.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μείωση των συνεχόμενων νυχτερινών βαρδιών και η καλύτερη οργάνωση των ωραρίων εργασίας θα μπορούσαν να περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις.

Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η νυχτερινή εργασία προκαλεί άμεσα όλες τις αλλαγές. Παρ’ όλα αυτά, προσθέτει νέα στοιχεία στην ήδη υπάρχουσα εικόνα για το πώς το ξενύχτι λόγω εργασίας μπορεί να επηρεάσει μακροπρόθεσμα την υγεία.