Καφές: Πόσα φλιτζάνια την ημέρα είναι το όριο – Οι συστάσεις των ειδικών

Πόσα φλιτζάνια καφέ την ημέρα μπορούμε τελικά να καταναλώνουμε χωρίς να επιβαρύνουμε την καρδιά μας;

Το ερώτημα απασχολεί εκατομμύρια ανθρώπους που έχουν εντάξει τον καφέ στην καθημερινότητά τους, ενώ τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα δίνουν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για την ασφαλή κατανάλωσή του.

Σύμφωνα με νέα επιστημονική οδηγία της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA), η μέτρια πρόσληψη καφεΐνης φαίνεται να είναι ασφαλής για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες και ενδέχεται να συνδέεται ακόμη και με ορισμένα οφέλη για το καρδιαγγειακό σύστημα.

Οι ειδικοί αναφέρουν ως γενικό όριο τα 400 mg καφεΐνης την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 3 έως 5 φλιτζάνια σκέτου καφέ των 240 ml.

Ωστόσο, η περιεκτικότητα σε καφεΐνη διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το είδος και τον τρόπο παρασκευής του καφέ.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την καρδιά

Η συστηματική κατανάλωση σκέτου καφέ έχει συσχετιστεί σε έρευνες με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Μεταξύ άλλων, έχει παρατηρηθεί σχέση με μικρότερο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας, στεφανιαίας νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου. Παράλληλα, ο καφές έχει συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων διαταραχών του καρδιακού ρυθμού.

Ο Δρ. Gregory M. Marcus, επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας της AHA και καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, επισημαίνει ότι για τους περισσότερους ενηλίκους η πρόσληψη έως 400 mg καφεΐνης ημερησίως από σκέτο καφέ θεωρείται ασφαλής και δεν φαίνεται να επιβαρύνει την καρδιά.

Παράλληλα, προειδοποιεί για τα ενεργειακά ποτά, τα οποία μπορεί να περιέχουν πολύ υψηλές συγκεντρώσεις καφεΐνης και άλλα διεγερτικά συστατικά.

Δεν επηρεάζει όλους με τον ίδιο τρόπο

Η αντίδραση του οργανισμού στην καφεΐνη διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η ηλικία, ο μεταβολισμός και γενετικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα επεξεργάζεται την καφεΐνη.

Η ουσία μεταβολίζεται κυρίως στο συκώτι και φτάνει περίπου μία ώρα μετά την κατανάλωση στα υψηλότερα επίπεδά της στο αίμα.

Σε ορισμένους ανθρώπους, ακόμη και μικρότερες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, άγχος ή προβλήματα στον ύπνο.

Τι συμβαίνει με την αρτηριακή πίεση

Η επίδραση του καφέ στην αρτηριακή πίεση είναι πιο σύνθετη.

Η κατανάλωση ενός έως τριών φλιτζανιών την ημέρα έχει συσχετιστεί σε ορισμένες αναλύσεις με μικρή αύξηση του κινδύνου υπέρτασης σε άτομα που έχουν φυσιολογική πίεση, ενώ σε μεγαλύτερη κατανάλωση έχουν καταγραφεί διαφορετικές συσχετίσεις.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερο καφέ καταναλώνει κάποιος τόσο καλύτερα. Οι πολύ υψηλές δόσεις καφεΐνης μπορούν να προκαλέσουν απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Σημασία έχει και το είδος του καφέ

Δεν έχουν όλοι οι καφέδες την ίδια επίδραση στον οργανισμό.

Ορισμένοι αφιλτράριστοι καφέδες, όπως ο ελληνικός, ο τουρκικός, ο espresso και ο καφές που παρασκευάζεται με πρέσα, περιέχουν καφεστόλη. Η συγκεκριμένη ουσία μπορεί να αυξήσει την LDL χοληστερίνη, γνωστή ως «κακή» χοληστερίνη.

Αντίθετα, στον καφέ φίλτρου και στον στιγμιαίο η ποσότητα καφεστόλης είναι πολύ μικρότερη.

Καφές και διαβήτης

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα αφορά τον διαβήτη τύπου 2.

Η συστηματική κατανάλωση σκέτου καφέ έχει συσχετιστεί με μικρότερο μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πιθανώς δεν ευθύνεται μόνο η καφεΐνη, αλλά και άλλες βιοδραστικές ουσίες που περιέχονται στον καφέ και έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Προσοχή στα ενεργειακά ποτά

Η καφεΐνη που λαμβάνουμε μέσα στην ημέρα δεν προέρχεται αποκλειστικά από τον καφέ. Τσάι, αναψυκτικά και ορισμένα φάρμακα μπορούν επίσης να αυξήσουν τη συνολική ημερήσια πρόσληψη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα ενεργειακά ποτά και στα energy shots. Οι υψηλές συγκεντρώσεις καφεΐνης, σε συνδυασμό με άλλα διεγερτικά συστατικά, μπορούν να προκαλέσουν σημαντική αύξηση της αρτηριακής πίεσης και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.

Και οι προσθήκες στον καφέ έχουν σημασία

Τα πιθανά οφέλη που εξετάζουν οι επιστήμονες αφορούν κυρίως τον σκέτο καφέ.

Η προσθήκη μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης, σιροπιών, κρέμας ή άλλων θερμιδικών συστατικών αλλάζει σημαντικά το διατροφικό προφίλ του ροφήματος και μπορεί να περιορίσει τα πιθανά οφέλη του.

Τέλος, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα περισσότερα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται από μελέτες παρατήρησης. Επομένως, οι συσχετίσεις που έχουν εντοπιστεί δεν αποδεικνύουν ότι ο καφές προκαλεί από μόνος του τις συγκεκριμένες θετικές ή αρνητικές επιδράσεις.

Το όριο των 400 mg καφεΐνης αποτελεί έναν γενικό οδηγό και όχι έναν κανόνα που ισχύει απαραίτητα για όλους. Όσοι εμφανίζουν έντονους παλμούς, ταχυκαρδία, άγχος ή διαταραχές ύπνου μετά την κατανάλωση καφέ θα πρέπει να περιορίζουν την ποσότητα και, εφόσον τα συμπτώματα επιμένουν, να συμβουλεύονται τον γιατρό τους.