Τα οικονομικά προβλήματα δεν «κτυπούν» μόνο την τσέπη – Πώς επηρεάζουν τον εγκέφαλο και τη μνήμη

Νέα μακροχρόνια μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι που βιώνουν παρατεταμένη οικονομική πίεση έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάζουν χαμηλότερες γνωστικές επιδόσεις στη μέση ηλικία, ενώ αργότερα στη ζωή τους μπορεί να εμφανίζουν ενδείξεις μεγαλύτερης εγκεφαλικής φθοράς.

Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από μια από τις μεγαλύτερες μελέτες παρακολούθησης πληθυσμού στον κόσμο, τη βρετανική μελέτη γεννήσεων του 1946.

Οι επιστήμονες εξέτασαν την πορεία χιλιάδων ανθρώπων για πολλές δεκαετίες, καταγράφοντας το εισόδημά τους, τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν και την κατάσταση της εγκεφαλικής τους υγείας.

Στην ανάλυση συμμετείχαν 2.759 άτομα, με τους ερευνητές να εξετάζουν την οικονομική τους κατάσταση σε διαφορετικές ηλικίες.

Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν σταθερά χαμηλότερα εισοδήματα ή δυσκολεύονταν συχνά να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους εμφάνιζαν χειρότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης και ταχύτητας επεξεργασίας πληροφοριών.

Παράλληλα, σε μεγαλύτερη ηλικία, όσοι είχαν βιώσει έντονη και παρατεταμένη οικονομική ανασφάλεια παρουσίασαν μεγαλύτερη συρρίκνωση του εγκεφάλου, ένα εύρημα που συνδέεται με τη γήρανση του εγκεφάλου και την αυξημένη ευαλωτότητα σε γνωστική έκπτωση.

Γιατί το οικονομικό άγχος επηρεάζει τον εγκέφαλο

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς πίσω από αυτή τη σύνδεση είναι το χρόνιο στρες.

Η συνεχής ανησυχία για χρήματα μπορεί να κρατά τον οργανισμό σε μια μόνιμη κατάσταση πίεσης, αυξάνοντας διαδικασίες που σχετίζονται με φλεγμονές και επιταχύνοντας τη φθορά που συνδέεται με τη γήρανση.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη εξήγηση: η καθημερινή ενασχόληση με οικονομικά προβλήματα καταναλώνει μεγάλο μέρος της νοητικής ενέργειας.

Οι συνεχείς σκέψεις για πληρωμές, έξοδα και υποχρεώσεις περιορίζουν τους διαθέσιμους πόρους του εγκεφάλου για λειτουργίες όπως η συγκέντρωση, η μνήμη και η λήψη αποφάσεων.

Η οικονομική ασφάλεια ως παράγοντας υγείας

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν απόλυτη σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ωστόσο προσφέρουν σημαντικές ενδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν την υγεία σε βάθος χρόνου.

Η οικονομική πίεση θεωρείται πλέον ένας από τους παράγοντες που μπορεί να συνδέονται με τη γνωστική εξασθένηση, μαζί με άλλους γνωστούς κινδύνους όπως το κάπνισμα, η έλλειψη άσκησης και η απώλεια ακοής.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν πως η μείωση του χρόνιου οικονομικού στρες στην ενήλικη ζωή θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακόμη τρόπο προστασίας της υγείας του εγκεφάλου και πιθανής μείωσης των περιστατικών άνοιας στο μέλλον.