Τα βακτήρια της γλώσσας μπορεί να συνδέονται με τη μνήμη και την ταχύτητα σκέψης

Τα βακτήρια που βρίσκονται στη γλώσσα ενδέχεται να σχετίζονται με την ταχύτητα αντίδρασης, τη μνήμη και άλλες νοητικές λειτουργίες, σύμφωνα με μελέτη που εξέτασε το στοματικό μικροβίωμα ενηλίκων σε Ηνωμένο Βασίλειο και Βέλγιο.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παρουσία ορισμένων βακτηρίων στη γλώσσα συνδεόταν με διαφορετικές επιδόσεις σε γνωστικές δοκιμασίες.

Ωστόσο, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι τα συγκεκριμένα μικρόβια επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου.

Η έρευνα, με επικεφαλής τη Joanna E. L’Heureux από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One και εξετάζει μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα στη σύνθεση των μικροοργανισμών της γλώσσας και στις νοητικές επιδόσεις καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν.

Τα βακτήρια της γλώσσας που εξετάστηκαν

Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 60 ενήλικες από το Έξετερ της Βρετανίας και τις Βρυξέλλες του Βελγίου. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε νεότερους και μεγαλύτερους σε ηλικία, προκειμένου οι επιστήμονες να εξετάσουν πιθανές διαφορές που σχετίζονται τόσο με τη γήρανση όσο και με τη γεωγραφική περιοχή.

Οι εθελοντές υποβλήθηκαν σε 10 γνωστικές δοκιμασίες, οι οποίες αξιολογούσαν μεταξύ άλλων τη μνήμη, τη συγκέντρωση και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών. Παράλληλα, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από τη γλώσσα, το σάλιο και το αίμα, ενώ μέτρησαν και την αρτηριακή πίεση.

Η ανάλυση των δειγμάτων έδειξε ότι τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα του βακτηρίου Prevotella histicola στη γλώσσα εμφάνιζαν ταχύτερους χρόνους αντίδρασης σε διάφορες γνωστικές δοκιμασίες και στις δύο χώρες.

Για το βακτήριο Haemophilus parainfluenzae, τα αποτελέσματα ήταν πιο σύνθετα.

Στους συμμετέχοντες από το Ηνωμένο Βασίλειο, η μεγαλύτερη παρουσία του συνδέθηκε με ταχύτερες αντιδράσεις σε ορισμένες δοκιμασίες λογικής σκέψης και χωρικής αντίληψης, αλλά με βραδύτερες αντιδράσεις στην αναγνώριση συναισθημάτων.

Στους συμμετέχοντες από το Βέλγιο, το ίδιο βακτήριο συσχετίστηκε με ταχύτερες αντιδράσεις σε δοκιμασίες οπτικής μνήμης και καλύτερες επιδόσεις σε τεστ λειτουργικής μνήμης.

Πώς συνδέεται η γλώσσα με τη λειτουργία του εγκεφάλου

Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για τα βακτήρια της γλώσσας σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με τον ρόλο που έχουν ορισμένοι μικροοργανισμοί στην επεξεργασία των νιτρικών αλάτων που προσλαμβάνουμε μέσω της διατροφής.

Τρόφιμα όπως τα παντζάρια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά περιέχουν νιτρικά άλατα.

Όταν αυτά φτάνουν στο στόμα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και του σάλιου, συγκεκριμένα βακτήρια μπορούν να τα μετατρέψουν σε νιτρώδη.

Στη συνέχεια, ο οργανισμός μπορεί να αξιοποιήσει τα νιτρώδη για την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου, μιας ένωσης που συμβάλλει στη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων και στη ρύθμιση της αιματικής ροής.

Η διαδικασία αυτή αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι ερευνητές εξετάζουν εάν η σύνθεση του στοματικού μικροβιώματος μπορεί να σχετίζεται με τη γνωστική λειτουργία.

Παράλληλα, προηγούμενες μελέτες έχουν συσχετίσει την κακή στοματική υγεία και την περιοδοντική νόσο με τη γνωστική έκπτωση. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως τα βακτήρια της γλώσσας προκαλούν προβλήματα μνήμης.

Τι αλλάζει με την ηλικία

Οι ερευνητές εντόπισαν 17 βακτηριακά είδη των οποίων η παρουσία διέφερε μεταξύ νεότερων και μεγαλύτερων συμμετεχόντων.

Το Neisseria flavescens, ένα βακτήριο που συμμετέχει στη μετατροπή των νιτρικών αλάτων, ήταν συχνότερο στους νεότερους ενήλικες και στις δύο χώρες. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε άμεση σύνδεσή του με τις βαθμολογίες των γνωστικών δοκιμασιών.

Αντίθετα, στους μεγαλύτερους σε ηλικία συμμετέχοντες καταγράφηκαν υψηλότερα επίπεδα βακτηρίων που σχετίζονται με την περιοδοντική νόσο, όπως είδη των γενών Treponema και Tannerella.

Η γεωγραφική περιοχή φάνηκε επίσης να σχετίζεται σημαντικά με τη σύνθεση του μικροβιώματος της γλώσσας, γεγονός που δείχνει ότι παράγοντες πέρα από την ηλικία μπορεί να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Γιατί χρειάζεται περαιτέρω έρευνα

Παρά τις ενδιαφέρουσες συσχετίσεις, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα βακτήρια της γλώσσας βελτιώνουν ή επιδεινώνουν τη μνήμη και την ταχύτητα σκέψης. Το δείγμα των 60 ατόμων είναι σχετικά μικρό, επομένως απαιτούνται μεγαλύτερες έρευνες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ηλικία παρέμεινε σταθερά συνδεδεμένη με τις γνωστικές επιδόσεις, καθώς οι μεγαλύτεροι συμμετέχοντες παρουσίασαν χαμηλότερες επιδόσεις στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και σε ορισμένες δοκιμασίες μνήμης.

Το επόμενο βήμα είναι να διερευνηθεί εάν οι διαφορές στο μικροβίωμα της γλώσσας αντανακλούν πραγματικούς βιολογικούς μηχανισμούς ή εάν συνδέονται με άλλους παράγοντες, όπως η διατροφή και η γενικότερη κατάσταση της υγείας.