Υπνική άπνοια: Τα σημάδια στον ύπνο που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Το έντονο ροχαλητό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος πάσχει από υπνική άπνοια, όμως όταν συνοδεύεται από διακοπές της αναπνοής, απότομο ξύπνημα με αίσθημα πνιγμού ή έντονη υπνηλία την ημέρα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Η συχνότερη μορφή της πάθησης είναι η αποφρακτική υπνική άπνοια. Κατά τη διάρκειά της, οι ανώτεροι αεραγωγοί στενεύουν ή κλείνουν επανειλημμένα ενώ το άτομο κοιμάται.

Αυτό προκαλεί μικρές αφυπνίσεις, οι οποίες συνήθως δεν γίνονται αντιληπτές, και διαταράσσει σημαντικά την ποιότητα του ύπνου.

Ποια σημάδια πρέπει να προσέξετε

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι όταν κάποιος που κοιμάται δίπλα σας παρατηρεί ότι σταματάτε να αναπνέετε για λίγα δευτερόλεπτα και στη συνέχεια αρχίζετε ξανά να αναπνέετε έντονα.

Άλλα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με υπνική άπνοια είναι:

• Έντονο και συχνό ροχαλητό.
• Απότομες εισπνοές, λαχάνιασμα ή αίσθημα πνιγμού κατά τη διάρκεια του ύπνου.
• Συχνά ξυπνήματα μέσα στη νύχτα.
• Ύπνος που δεν αφήνει αίσθημα ξεκούρασης.
• Έντονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Δυσκολία συγκέντρωσης.
• Πρωινοί πονοκέφαλοι.
• Ξηροστομία μετά το ξύπνημα.

Η απουσία έντονου ροχαλητού, πάντως, δεν αποκλείει την υπνική άπνοια, ενώ το ροχαλητό από μόνο του δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση.

Πότε χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η υπνηλία μέσα στην ημέρα είναι τόσο έντονη ώστε να επηρεάζει την ασφάλεια.

Όποιος δυσκολεύεται να παραμείνει ξύπνιος δεν θα πρέπει να οδηγήσει. Αν η υπνηλία εμφανιστεί στο τιμόνι, είναι απαραίτητο να σταματήσει άμεσα σε ασφαλές σημείο. Το ίδιο ισχύει για εργασίες που απαιτούν χειρισμό μηχανημάτων.

Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων διακοπών της αναπνοής, έντονου λαχανιάσματος κατά τον ύπνο ή ανεξήγητης υπνηλίας, συνιστάται επικοινωνία με γιατρό.

Η παρατήρηση από τον σύντροφο ή άλλο άτομο που βρίσκεται κοντά στον ασθενή κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.

Το αυξημένο σωματικό βάρος αποτελεί έναν από τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η υπνική άπνοια αφορά μόνο υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα.

Η ανατομία των αεραγωγών και το οικογενειακό ιστορικό μπορούν επίσης να επηρεάσουν την εμφάνισή της.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η υπνική άπνοια δεν μπορεί να διαγνωστεί μόνο από το ροχαλητό ή από την περιγραφή των συμπτωμάτων. Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και εξέταση κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να πραγματοποιηθεί ειδικό τεστ στο σπίτι, με καταγραφή της αναπνοής, της ροής του αέρα και των επιπέδων οξυγόνου.

Σε άλλες περιπτώσεις απαιτείται πολυυπνογραφία σε εξειδικευμένη μονάδα, όπου καταγράφονται περισσότερες λειτουργίες του οργανισμού και στοιχεία της ποιότητας του ύπνου.

Ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα από μια κατ’ οίκον εξέταση δεν σημαίνει πάντα ότι το πρόβλημα έχει αποκλειστεί. Εάν τα συμπτώματα συνεχίζονται, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει πληρέστερη μελέτη ύπνου.

Τι ισχύει για τα smartwatch

Τα smartwatch και οι εφαρμογές παρακολούθησης ύπνου μπορούν να καταγράψουν ορισμένες ενδείξεις και να βοηθήσουν τον χρήστη να παρατηρήσει αλλαγές στον ύπνο του.

Δεν μπορούν όμως να αντικαταστήσουν την ιατρική εξέταση ούτε να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν με αξιοπιστία την υπνική άπνοια.

Επομένως, ένα καθησυχαστικό αποτέλεσμα από μια φορητή συσκευή δεν θα πρέπει να οδηγεί σε αναβολή του ελέγχου όταν υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα.

Πώς αντιμετωπίζεται

Η θεραπεία καθορίζεται ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.

Μία από τις συχνότερες θεραπείες είναι η χρήση συσκευής CPAP, η οποία διοχετεύει αέρα μέσω ειδικής μάσκας και διατηρεί τους αεραγωγούς ανοιχτούς κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδική στοματική συσκευή που μετακινεί τη γνάθο προς τα εμπρός, ενώ σε επιλεγμένους ασθενείς εξετάζεται και η χειρουργική αντιμετώπιση.

Μέχρι να γίνει η ιατρική αξιολόγηση, ο ύπνος στο πλάι μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους.

Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγεται το αλκοόλ κοντά στην ώρα του ύπνου, ενώ τα υπνωτικά ή άλλα ηρεμιστικά φάρμακα δεν θα πρέπει να λαμβάνονται ή να διακόπτονται χωρίς προηγούμενη ιατρική συμβουλή.