Σοκ: Ακόμα και τα WiFi μας παρακολουθούν! – Τα ραδιοκύματα μας εντοπίζουν και μας ταυτοποιούν!

Σοβαρές ανησυχίες για την ιδιωτικότητα προκαλεί μία νέα τεχνολογία που μπορεί να ταυτοποιεί άτομα ακόμη και όταν δεν φέρουν συσκευή με ενεργοποιημένο WiFi, καταγράφοντας παθητικά σήματα σε ραδιοδίκτυα, όπως διαπίστωσαν ερευνητές στη Γερμανία.

Ερευνητές από το Karlsruhe Institute of Technology (KIT) απέδειξαν ότι οι άνθρωποι μπορούν να αναγνωριστούν αποκλειστικά μέσω της καταγραφής της επικοινωνίας WiFi γύρω τους, δυνατότητα που, όπως προειδοποιούν, αποτελεί σοβαρή απειλή για την προσωπική ιδιωτικότητα.

Η μέθοδος δεν απαιτεί να φέρει κάποιος ηλεκτρονική συσκευή ούτε βασίζεται σε εξειδικευμένο υλικό. Αντίθετα, χρησιμοποιεί τα συνηθισμένα WiFi συστήματα που ήδη επικοινωνούν μεταξύ τους.

Καθώς τα ραδιοκύματα διαχέονται στον χώρο και αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους, δημιουργούν χαρακτηριστικά μοτίβα που μπορούν να καταγραφούν και να αναλυθούν.

Αυτά τα μοτίβα είναι συγκρίσιμα με εικόνες που παράγονται από κάμερες, αλλά σχηματίζονται με ραδιοκύματα αντί για φως. Η ερευνητική ομάδα τονίζει ότι αυτή η αναδυόμενη δυνατότητα δείχνει την επείγουσα ανάγκη για αυστηρότερη προστασία της ιδιωτικότητας.

«Παρατηρώντας τη διάδοση των ραδιοκυμάτων, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια εικόνα του περιβάλλοντος και των ατόμων που βρίσκονται εκεί», εξηγεί ο καθηγητής Θόρστεν Στρούφε, από το KASTEL, το Ινστιτούτο Ασφάλειας Πληροφορίας και Αξιοπιστίας του KIT.

«Λειτουργεί όπως και μια κανονική κάμερα, με τη διαφορά ότι εδώ χρησιμοποιούνται ραδιοκύματα αντί για φωτεινά κύματα. Άρα δεν έχει σημασία αν φέρετε ή όχι κάποια συσκευή WiFi» συνεχίζει ο ειδικός στην κυβερνοασφάλεια.

Ακόμη και αν απενεργοποιήσετε τη δική σας συσκευή, αυτό δεν σας παρέχει προστασία, προσθέτει, γιατί «αρκεί να υπάρχουν άλλες ενεργές WiFi συσκευές γύρω σας».

Οι δρομολογητές WiFi ως «σιωπηλοί παρατηρητές»

«Αυτή η τεχνολογία μετατρέπει κάθε δρομολογητή (router) σε πιθανό μέσο παρακολούθησης», προειδοποιεί ο Τζούλιαν Τοντ από το KASTEL. «Αν περνάτε τακτικά μπροστά από ένα καφέ με WiFi, μπορείτε να ταυτοποιηθείτε εκεί χωρίς να το καταλάβετε και να αναγνωριστείτε αργότερα, για παράδειγμα από δημόσιες αρχές ή εταιρείες» εξηγεί.

Ο Φέλιξ Μόρσμπαχ σημειώνει ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών ή οι κυβερνοεγκληματίες έχουν βρει απλούστερους τρόπους παρακολούθησης των ανθρώπων, όπως μέσω των συστημάτων κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης.

«Ωστόσο, τα πανταχού παρόντα ασύρματα δίκτυα μπορεί να γίνουν σχεδόν πλήρης υποδομή παρακολούθησης με ένα ανησυχητικό χαρακτηριστικό: είναι αόρατα και δεν εγείρουν υποψίες» προειδοποιεί.

Τα δίκτυα WiFi υπάρχουν πλέον στα περισσότερα σπίτια, γραφεία, εστιατόρια και δημόσιους χώρους.

Δεν απαιτείται ειδικός εξοπλισμός

Σε αντίθεση με επιθέσεις που βασίζονται σε αισθητήρες LIDAR ή προηγούμενες τεχνικές WiFi που χρησιμοποιούσαν πληροφορίες κατάστασης καναλιού (CSI), δηλαδή μετρήσεις για το πώς αλλάζουν τα ραδιοσήματα όταν αντανακλώνται σε τοίχους, έπιπλα ή ανθρώπους, αυτή η μέθοδος δεν χρειάζεται εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Μπορεί να εφαρμοστεί χρησιμοποιώντας μια συμβατική WiFi συσκευή.

Η μέθοδος αξιοποιεί την κανονική δικτυακή επικοινωνία μεταξύ συνδεδεμένων συσκευών και του δρομολογητή.

Αυτές οι συσκευές στέλνουν τακτικά σήματα ανατροφοδότησης στο δίκτυο, γνωστά ως «πληροφορίες ανατροφοδότησης διαμόρφωσης δέσμης (beamforming feedback information, BFI), τα οποία μεταδίδονται χωρίς κρυπτογράφηση και μπορεί να τα διαβάσει οποιοσδήποτε βρίσκεται εντός εμβέλειας.

Συλλέγοντας αυτά τα δεδομένα, μπορούν να δημιουργηθούν εικόνες ανθρώπων από πολλαπλές οπτικές γωνίες, επιτρέποντας την ταυτοποίησή τους. Αφού εκπαιδευτεί το μοντέλο μηχανικής μάθησης, η διαδικασία αναγνώρισης διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα.

Κίνδυνοι για την ιδιωτικότητα

Σε μελέτη με 197 συμμετέχοντες, η ομάδα μπόρεσε να συμπεράνει την ταυτότητα των ατόμων με σχεδόν 100% ακρίβεια, ανεξάρτητα από την οπτική γωνία ή τον τρόπο βάδισης.

«Η τεχνολογία είναι ισχυρή, αλλά ταυτόχρονα εγκυμονεί κινδύνους για τα θεμελιώδη μας δικαιώματα, ειδικά για την ιδιωτικότητα», τονίζει ο Στρούφε.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σε αυταρχικά κράτη, όπου η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση διαδηλωτών. Για αυτό, καλούν επειγόντως στη λήψη μέτρων προστασίας και στη θέσπιση εγγυήσεων ιδιωτικότητας στο νέο πρότυπο WiFi IEEE 802.11bf.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο ACM Digital Library.