Τουρκία για την ηλεκτρική διασύνδεση: «Χωρίς τη συγκατάθεσή μας δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί»

Την απαίτηση της Άγκυρας να έχει λόγο στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ επανέφερε ο διευθυντής του Κέντρου Ερευνών Ναυτικού Δικαίου (DEHUKAM), Μουσταφά Μπασκαρά.

Μιλώντας στο CNN Türk, υποστήριξε ότι για τις εργασίες του Great Sea Interconnector (GSI) απαιτείται προηγούμενη άδεια από την Τουρκία, καθώς, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η διαδρομή του υποθαλάσσιου καλωδίου περνά από περιοχές που θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.

Ο Μπασκαρά επικαλέστηκε τις συντεταγμένες που κοινοποίησε η Άγκυρα στα Ηνωμένα Έθνη τον Μάρτιο του 2020, καθώς και το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και τη συμφωνία με την τουρκοκυπριακή πλευρά το 2011.

«Απαιτείται άδεια της Τουρκίας για τις εργασίες στην υφαλοκρηπίδα της»

Ο Μουσταφά Μπασκαρά υποστήριξε ότι η Τουρκία διαθέτει δικαιώματα στον θαλάσσιο πυθμένα των περιοχών που διεκδικεί στη Μεσόγειο.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Πρώτον, ας ξεκινήσουμε με την περιοχή για την οποία η Τουρκία κοινοποίησε στα Ηνωμένα Έθνη, τον Μάρτιο του 2020, τις συντεταγμένες των ορίων της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο. Τα όρια της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της Τουρκίας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο κοινοποιήθηκαν πράγματι στα Ηνωμένα Έθνη τον Μάρτιο του 2020.

Αυτή είναι η περιοχή. Στην πραγματικότητα, αυτή η περιοχή αφορά τη συμφωνία οριοθέτησης που υπογράψαμε με τη Λιβύη το 2019. Η περιοχή αυτή έχει επίσης καταγραφεί επισήμως μέσω της συμφωνίας οριοθέτησης που υπογράψαμε με την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου το 2011.

Για τις δραστηριότητες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν εντός αυτών των περιοχών, απαιτείται άδεια της Τουρκίας, προκειμένου να διεξαχθούν εργασίες στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Η Τουρκία διαθέτει αποκλειστικά δικαιώματα όσον αφορά τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στον θαλάσσιο πυθμένα. Άλλα κράτη μπορούν να ασκούν αυτά τα δικαιώματα, αλλά οι αποφάσεις σχετικά με τον καθορισμό της διαδρομής, τον τρόπο και τον τόπο διεξαγωγής των εργασιών στις περιοχές αυτές πρέπει να λαμβάνονται από κοινού με την Τουρκία και πρέπει να εξασφαλίζεται άδεια από την Τουρκία, κατόπιν σχετικής γνωστοποίησης προς αυτήν».

Οι δηλώσεις αποτυπώνουν την τουρκική θέση για τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Το GSI ως εναλλακτική του EastMed

Ο διευθυντής του DEHUKAM συνέδεσε την ηλεκτρική διασύνδεση με τον σχεδιασμό του αγωγού φυσικού αερίου EastMed.

Κατά τον ίδιο, το GSI προωθήθηκε ως εναλλακτική λύση για τη μεταφορά ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη.

«Εξετάζοντας τη σημερινή κατάσταση, ποιο είναι το ιστορικό του έργου που αναφέρεται ως Great Sea Interconnector; Στην πραγματικότητα, είχε προηγουμένως γίνει μια προσπάθεια μεταφοράς πόρων πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή του Ισραήλ προς την Ευρώπη μέσω ενός αγωγού στην περιοχή αυτή, τον οποίο ονομάσαμε αγωγό EastMed.

Ως εναλλακτικό σενάριο, το λεγόμενο Great Interconnector σχεδιάστηκε ως μια λύση μέσω της οποίας το Ισραήλ και η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου θα μπορούσαν να μετατρέψουν τους πόρους της περιοχής αυτής σε ανανεώσιμη ενέργεια και να μεταφέρουν την ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη μέσω καλωδίων.

Ετοιμάζεται ένας μηχανισμός για τη μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από δραστηριότητες στην περιοχή αυτή και από άλλες δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν, μέσω καλωδίων προς την Ευρώπη, περνώντας επίσης από την τουρκική υφαλοκρηπίδα».

Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η διαδρομή του καλωδίου επηρεάζει θαλάσσιες περιοχές στις οποίες διεκδικεί δικαιώματα.

«Αν δεν ζητήθηκε άδεια, το έργο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί»

Η δημοσιογράφος του CNN Türk ρώτησε τον Μπασκαρά γιατί δεν ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία για την ηλεκτρική διασύνδεση.

«Γιατί, λοιπόν, δεν ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία όσον αφορά την τουρκική υφαλοκρηπίδα; Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο λόγος πίσω από αυτό;».

Ο Μπασκαρά απάντησε ότι η απαίτηση της Άγκυρας δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά κάθε κράτος που σχεδιάζει εργασίες σε περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.

«Αν δεν έχει ζητηθεί μέχρι τώρα, αυτό απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Αυτή η διαδικασία δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα. Όποιος πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες στην υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας πρέπει να λάβει άδεια για τις εργασίες αυτές. Αυτή είναι και η δική μας προσδοκία.

Ενώ είναι δυνατόν άλλα κράτη να πραγματοποιούν εργασίες υποβρύχιων καλωδίων και αγωγών, το παράκτιο κράτος στο οποίο ανήκει η υφαλοκρηπίδα έχει λόγο στη χάραξη της διαδρομής.

Αυτή η διαδικασία πρέπει να διεξαχθεί με σεβασμό προς αυτό το δικαίωμα.

Αν τελικά η δραστηριότητα πρόκειται να πραγματοποιηθεί, θα υπόκειται στην άδεια που θα χορηγήσει η Τουρκία σχετικά με αυτό».

Οι αιτιάσεις για τις ελληνικές θέσεις στο Αιγαίο

Ο Μπασκαρά επέκτεινε την επιχειρηματολογία του και στο Αιγαίο, κατηγορώντας την Ελλάδα ότι προβάλλει «μαξιμαλιστικές» θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.

Υποστήριξε ότι η διαδρομή του καλωδίου περνά από περιοχές στις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι έχει δικαιώματα υφαλοκρηπίδας.

«Όσον αφορά το τμήμα από αυτή την πλευρά της μέσης γραμμής, στην πραγματικότητα η Τουρκία –αν δεχθούμε, βάσει του διεθνούς δικαίου, ότι αυτή είναι η υφαλοκρηπίδα μας– σέβεται αυτή την περιοχή. Όμως η Ελλάδα, με τις μαξιμαλιστικές της απόψεις…».

Η δημοσιογράφος παρενέβη, λέγοντας:

«Θέλει να περάσει και από αυτή την περιοχή».

Ο Μπασκαρά απάντησε:

«Βεβαίως. Σίγουρα θα περάσει και από αυτή την περιοχή. Επειδή πρόκειται για περιοχή όπου το παράκτιο κράτος έχει αυτομάτως δικαιώματα, χωρίς να απαιτείται καμία κοινοποίηση, τα δικαιώματά μας στην υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο είναι επίσης διατηρημένα και μόνιμα».

Νέες αιτιάσεις για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο διευθυντής του DEHUKAM αναφέρθηκε στο καθεστώς των ελληνικών νησιών του Αιγαίου.

Υποστήριξε ότι νησιά όπως η Ρόδος και το Καστελόριζο θα πρέπει να παραμένουν αποστρατιωτικοποιημένα, επαναλαμβάνοντας τις τουρκικές αιτιάσεις προς την Αθήνα.

«Τα Δωδεκάνησα, το Καστελόριζο —στην πραγματικότητα, πολλά νησιά αυτής της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Ρόδου— θα πρέπει να μη φέρουν στρατικοποιημένο καθεστώς. Η στάση όσον αφορά τα νησιά χωρίς στρατιωτικό καθεστώς είναι πολύ σαφής και το ΝΑΤΟ επίσης διατηρεί τη στάση του όσον αφορά τα νησιά χωρίς στρατιωτικό καθεστώς στο Αιγαίο Πέλαγος.

Μπορούμε να πούμε ότι παρατηρούμε πως η Τουρκία βρίσκεται στον σωστό δρόμο, ενώ η Ελλάδα συνεχίζει να διαπράττει επίμονα αυτή την παραβίαση».