
Για περισσότερα από δέκα χρόνια, οι ευρωπαϊκές χώρες προσφέρουν επιδοτήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις και προγράμματα απόσυρσης, με στόχο την ανανέωση του στόλου των αυτοκινήτων.
Η πολιτική αυτή περνά πλέον σε μια νέα φάση. Τα παλαιότερα και περισσότερο ρυπογόνα οχήματα αντιμετωπίζουν ολοένα περισσότερους περιορισμούς, από αυξημένα κόστη έως απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε συγκεκριμένες περιοχές.
Στην Ελλάδα το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η μέση ηλικία των επιβατικών αυτοκινήτων πλησιάζει τα 17 χρόνια, έναντι περίπου 12,3 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από τα κίνητρα στα αντικίνητρα
Το «Κινούμαι Ηλεκτρικά» αποτελεί το βασικό ελληνικό πρόγραμμα στήριξης για την αγορά ή μακροχρόνια μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ προβλέπονται επιπλέον κίνητρα για την απόσυρση παλαιού αυτοκινήτου.
Παράλληλα, σχεδιάζεται κοινωνικό leasing για ευάλωτα νοικοκυριά, με χαμηλό μηνιαίο κόστος και στόχο την πρόσβαση σε νεότερα και καθαρότερα οχήματα.
Την ίδια στιγμή, το ευρωπαϊκό ETS2, που αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως από το 2028, μπορεί να αυξήσει σταδιακά το κόστος των καυσίμων, επηρεάζοντας περισσότερο τα οχήματα με υψηλή κατανάλωση.
Οι ζώνες χαμηλών εκπομπών αποτελούν ήδη έναν από τους σημαντικότερους περιορισμούς. Σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις, παλαιότερα αυτοκίνητα αποκλείονται από συγκεκριμένες περιοχές ή χρειάζονται ειδική άδεια για να κυκλοφορήσουν.
Για την Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο νέο «χαράτσι» για τα παλιά αυτοκίνητα. Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: η ηλικία, οι εκπομπές και η αντιρρυπαντική τεχνολογία αναμένεται να επηρεάζουν όλο και περισσότερο το κόστος κατοχής και χρήσης.
Η μεγάλη πρόκληση είναι να συνδυαστούν τα αντικίνητρα με ουσιαστική οικονομική στήριξη, ώστε η ανανέωση του στόλου να μην επιβαρύνει δυσανάλογα όσους δεν μπορούν να αγοράσουν νεότερο αυτοκίνητο.