14,8 δισ. ευρώ στον «αέρα»: Τα ανεκπλήρωτα «ορόσημα» του Ταμείου Ανάκαμψης ενάμιση μήνα πριν τη λήξη

Μόλις πέντε εβδομάδες απομένουν μέχρι την προθεσμία της 31ης Αυγούστου 2026 όπου θα λήξει το Ταμείο Ανάκαμψης.

Μέχρι τότε, όλα τα ορόσημα και οι στόχοι του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί.

Διαφορετικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα προχωρήσει σε διαδικασία αναστολής πληρωμών, αλλά σε διαδικασία μείωσης των πόρων – με πιθανή ανάκτηση και μέρους των προκαταβολών.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Ελλάδα έχει εισπράξει έως σήμερα περίπου 24,6 δισ. ευρώ σε επτά πληρωμές (επιχορηγήσεις και δάνεια), δηλαδή περίπου το 68,5 % του συνολικού κονδυλίου των σχεδόν 36 δισ. ευρώ που της αναλογούν.

Ωστόσο, το ποσοστό εκπλήρωσης των οροσήμων κινείται γύρω στο 53 %, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Η ποσοτικοποίηση των ανεκπλήρωτων στόχων

Είναι περίπου 178 στόχοι που αντιστοιχούν – με βάση τον αρχικό προϋπολογισμό τους – σε 14,82 δισ. ευρώ.

Το νούμερο αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι η χώρα θα χάσει ακριβώς αυτό το ποσό. Αντιστοιχεί όμως στο μέγεθος των δεσμεύσεων που παραμένουν ανοιχτές και, σε περίπτωση μη ικανοποιητικής εκπλήρωσης, μπορούν να οδηγήσουν σε ανάλογες μειώσεις.

Η Κομισιόν, με την ανακοίνωση C/2026/2614 της 4ης Μαΐου 2026, καθιστά τα πράγματα απολύτως σαφή:

Όλα τα ορόσημα και οι στόχοι πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026. Οποιεσδήποτε ενέργειες μετά την ημερομηνία αυτή δεν λαμβάνονται υπόψη.

Εάν κάποιο ορόσημο αξιολογηθεί ως μη ικανοποιητικά εκπληρωμένο μετά την προθεσμία, η Επιτροπή δεν κινεί διαδικασία αναστολής, αλλά διαδικασία μείωσης σύμφωνα με το άρθρο 24(8) του Κανονισμού για το RRF.

Η μείωση υπολογίζεται αναλογικά με βάση τη μεθοδολογία που έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για αναστολές πληρωμών.

Η προκαταβολή (περίπου 4 δισ. ευρώ) πρέπει να εκκαθαριστεί πλήρως έως το τέλος του 2026. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να ζητήσουν την εκκαθάριση πριν από την τελευταία αίτηση πληρωμής.

Τι σημαίνει στην πράξη

Η Ελλάδα έχει ήδη υποβάλει το 8ο αίτημα πληρωμής και συνεχίζει να προωθεί έργα και μεταρρυθμίσεις. Το ποσοστό απορρόφησης των πόρων (68,5 %) είναι σημαντικά υψηλότερο από το ποσοστό εκπλήρωσης οροσήμων, κάτι που αντανακλά την πρόοδο σε ορισμένους τομείς (δάνεια προς επιχειρήσεις, επιμέρους επενδύσεις), αλλά και την καθυστέρηση σε άλλους.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι μετά τις 31 Αυγούστου δεν υπάρχει περιθώριο «επιδιόρθωσης».

Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τι έχει πραγματικά ολοκληρωθεί έως τότε και θα προχωρήσει σε ενδεχόμενες μειώσεις. Το μέγιστο θεωρητικό ρίσκο αγγίζει τα ποσά που αντιστοιχούν στα ανεκπλήρωτα ορόσημα, συμπεριλαμβανομένης της εκκαθάρισης των προκαταβολών.

Με ενάμιση μήνα να απομένει, η κυβέρνηση δηλώνει ότι καταβάλλει προσπάθεια να ολοκληρώσει όλα τα ορόσημα χωρίς απώλειες. Η πραγματικότητα των αριθμών, ωστόσο, δείχνει ότι η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί είναι μεγάλη.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον θεωρητικό: πόσα από τα εναπομείναντα δισεκατομμύρια θα καταφέρει τελικά η χώρα να διασφαλίσει και πόσα ενδέχεται να χαθούν λόγω μη εκπλήρωσης των δεσμεύσεων που η ίδια έθεσε στο σχέδιό της;