H δημόσια παρέμβαση του Παύλου Ντε Γκρες για τις Πανελλαδικές μετά την επιστολή που δέχθηκε από μια μητέρα

Ο δημόσιος διάλογος για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα άνοιξε εκ νέου, με αφορμή την δημόσια παρέμβαση του Παύλου Ντε Γκρες, ο οποίος τοποθετήθηκε για την πίεση που βιώνουν οι μαθητές λόγω των πανελλαδικών εξετάσεων και της συνολικής δομής της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Η παρέμβασή του δημοσιεύτηκε μέσω άρθρου στην επίσημη ιστοσελίδα της τέως βασιλικής οικογένειας και όπως αναφέρεται, βασίστηκε σε επιστολή μητέρας που εξέφραζε ανησυχίες για το άγχος των μαθητών.

Ο ίδιος επιχειρεί να προσεγγίσει το ζήτημα και από τη σκοπιά του γονέα, αλλά και με αναφορές σε εκπαιδευτικά συστήματα του εξωτερικού.

Στο κείμενό του θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη επανεξέτασης του τρόπου εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, σημειώνοντας ότι η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο κινείται προς μια πιο ορθολογική κατεύθυνση.

Παράλληλα, ασκεί κριτική στον έντονα εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του ισχύοντος συστήματος, επισημαίνοντας ότι η έμφαση σε μία και μόνο διαδικασία αυξάνει τον ανταγωνισμό και ευνοεί την αποστήθιση αντί της ουσιαστικής μάθησης.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην καθημερινή επιβάρυνση των μαθητών από το απαιτητικό πρόγραμμα, αλλά και στην οικονομική και ψυχολογική πίεση που δημιουργεί η εκτεταμένη εξάρτηση από φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα, η οποία επηρεάζει συνολικά τον οικογενειακό προγραμματισμό.

Ακολουθεί αναλυτικά το μήνυμά του:

«Λαμβάνω καθημερινά πολλές επιστολές, μηνύματα και ηλεκτρονική αλληλογραφία για ποικίλα ζητήματα.

Όμως πρόσφατα, μία επιστολή μιας μητέρας με άγγιξε ιδιαίτερα.

Ως πατέρας πέντε παιδιών, τη διάβασα όχι απλώς με προσοχή, αλλά με βαθιά κατανόηση και ειλικρινή ανησυχία.

Πίσω από κάθε λέξη της κρύβεται η ίδια αγωνία που βιώνουν σήμερα χιλιάδες ελληνικές οικογένειες: ο φόβος ότι τα παιδιά μας μεγαλώνουν πιστεύοντας πως η αξία τους καθορίζεται μέσα σε λίγες ώρες εξετάσεων.

Και τέλος, η επικίνδυνη αίσθηση πως μία αποτυχία είναι οριστική.

Πολλά παιδιά μεγαλώνουν πιστεύοντας ότι ένα αρνητικό αποτέλεσμα στις Πανελλαδικές καθορίζει ολόκληρη τη ζωή τους.

Αυτό είναι βαθιά λανθασμένο. Καμία εξέταση δεν μπορεί να καθορίσει την αξία, το μέλλον ή την προσωπικότητα ενός νέου ανθρώπου.

Βεβαίως, η οικογένεια και η κοινωνία έχουν επίσης πρωταγωνιστικό ρόλο. Όμως οι Πανελλαδικές αποτελούν ένα σύστημα που πιέζει τους πάντες. 

Το αδιάκοπο κυνήγι του ενός βαθμού, που ξεκινά ουσιαστικά από τα πρώτα σχολικά χρόνια και κορυφώνεται στην εφηβεία, εξαντλεί όχι μόνο τους μαθητές αλλά και ολόκληρες οικογένειες.

Φροντιστήρια, ιδιαίτερα μαθήματα, διαρκές άγχος, ασφυκτικά προγράμματα και μια καθημερινότητα οργανωμένη αποκλειστικά γύρω από τις εξετάσεις δημιουργούν μια κοινωνία εγκλωβισμένη στη λογική του βαθμού και της εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.

Ίσως, εάν σταδιακά απελευθερωνόμασταν από ένα τέτοιο σύστημα, πρώτα τα παιδιά, έπειτα οι οικογένειες και τελικά η ίδια η κοινωνία να μπορούσαν να αναπνεύσουν πιο ελεύθερα και να διαμορφώσουν ένα νέο, πιο υγιές και πιο ανθρώπινο πλαίσιο ζωής.

Τα ελληνικά πανεπιστήμια θα μπορούσαν σταδιακά να αναγνωρίσουν περισσότερο διεθνώς αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά συστήματα και εξετάσεις, όπως το International Baccalaureate (IB), που εφαρμόζονται εδώ και δεκαετίες με επιτυχία σε πολλές χώρες.

Μία τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το ακραίο ψυχολογικό και οικονομικό βάρος που καλούνται να σηκώσουν οι νέοι μας μόνο και μόνο για να αποκτήσουν πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση μέσα στην ίδια τους τη χώρα.

Στα τελευταία σχολικά χρόνια θα έπρεπε επίσης να ενθαρρύνουμε περισσότερο τη συμμετοχή των παιδιών σε ομαδικές δραστηριότητες, στον αθλητισμό και – ακόμη σημαντικότερο – να τα επανασυνδέσουμε με τη φύση.

Οι Πρόσκοποι και οργανισμοί όπως το Outward Bound, που συνδυάζουν την ομαδικότητα με τις υπαίθριες δραστηριότητες, είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχική και κοινωνική ευημερία των νέων μας.

Ας δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στη φιλία, στην κοινότητα και στη φύση, παρά στην απομόνωση πίσω από κινητά τηλέφωνα, tablets και “AI companions”.

Η Ελλάδα διαθέτει λαμπρούς νέους ανθρώπους.

Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να τους μεγαλώνουμε μέσα στον φόβο ή αν θα τολμήσουμε να οικοδομήσουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα πιο σύγχρονο, πιο ανθρώπινο και πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες της εποχής μας.

Ένα σύστημα που θα τους προσφέρει επιλογές, ελπίδα και τη δυνατότητα να επιτύχουν με διαφορετικούς τρόπους.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, σημασία δεν έχει μόνο η επιτυχία στις εξετάσεις. Σημασία έχει η ίδια η ζωή».