Το σύστημα ραντάρ των αεροδρομίων έγινε 7 φορές ακριβότερο!

Μία από τις πιο προκλητικές υποθέσεις για το πως διαχειρίζεται το δημόσιο χρήμα και πως αντιλαμβάνεται την εθνική ασφάλεια αυτή η κυβέρνηση, έρχεται στο φως της δημοσιότητας, προκαλώντας ισχυρούς τριγμούς στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).

Το Εθνικό Σύστημα Επεξεργασίας Δεδομένων Ραντάρ (Data Processing System – DPS), το οποίο αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα μας, μετατράπηκε από ένα αναγκαίο έργο εκσυγχρονισμού σε ένα πρωτοφανές οικονομικό «βαρέλι δίχως πάτο». 

Τα επίσημα έγγραφα και τα στοιχεία της έρευνας είναι αμείλικτα: Η αρχική κοστολόγηση και εκτίμηση για την αναβάθμιση του συστήματος ανερχόταν στα 26,9 εκατομμύρια ευρώ.

Σήμερα, μέσα από διαδοχικές τροποποιήσεις, κλειστές διαδικασίες διαπραγμάτευσης και περίεργες διοικητικές αποφάσεις, το τελικό κόστος προμήθειας έχει εκτοξευθεί στο ιλιγγιώδες ποσό των 166,7 εκατομμυρίων ευρώ!

Η χώρα καλείται να πληρώσει το ίδιο ακριβώς σύστημα επτά φορές ακριβότερα, χωρίς κανείς να μπορεί να εγγυηθεί την άμεση και αποτελεσματική λειτουργία του.

Το χρονικό της εκτόξευσης και οι «βολικές» αντικαταστάσεις

Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο αν εξετάσει κανείς το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων με την ανάδοχο εταιρεία.

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, η αρχικά ορισμένη αρμόδια επιτροπή της ΥΠΑ είχε εισηγηθεί επίσημα τη διακοπή των διαπραγματεύσεων.

Ο λόγος; Η προσφορά της εταιρείας απέτυχε να καλύψει υποχρεωτικές και κρίσιμες τεχνικές προδιαγραφές που αφορούσαν την ασφάλεια του εναέριου χώρου. 

Αντί, όμως, η ηγεσία του οργανισμού να πατήσει «φρένο» και να προστατεύσει το δημόσιο συμφέρον, επιλέχθηκε μια τακτική που εγείρει σοβαρά ερωτήματα διαφάνειας:

Τα μέλη της επιτροπής που εξέφρασαν τις τεχνικές ενστάσεις και αρνήθηκαν να υπογράψουν αντικαταστάθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες.

Ταυτόχρονα, καταγγέλλονται τοποθετήσεις νέων προϊσταμένων στην Υπηρεσία χωρίς σαφή και αξιοκρατικά κριτήρια, προκειμένου να καμφθούν οι όποιες εσωτερικές αντιστάσεις.

Κλειστές διαδικασίες και κίνδυνος στον αέρα

Το έργο προχώρησε μέσω της διαδικασίας της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, αποκλείοντας κάθε έννοια ελεύθερου ανταγωνισμού που θα μπορούσε να συμπιέσει το κόστος.

Η επίκληση «αποκλειστικών δικαιωμάτων» έγινε το όχημα για να υπογραφεί μια σύμβαση εκατοντάδων εκατομμυρίων. 

Το ζήτημα, ωστόσο, ξεπερνά το οικονομικό σκάνδαλο. Το DPS δεν είναι μια απλή υποδομή.

Είναι το σύστημα που βλέπει, αναλύει και καθοδηγεί κάθε πολιτικό αεροσκάφος που «σκίζει» τον ελληνικό ουρανό.

Οι καθυστερήσεις, οι παλινωδίες και η παράκαμψη των αυστηρών τεχνικών προδιαγραφών για χάρη της ταχείας υπογραφής δημιουργούν, σύμφωνα με ειδικούς της αεροναυτιλίας, επικίνδυνα κενά ασφαλείας σε μια περίοδο που η επιβατική κίνηση στη χώρα σπάει το ένα ιστορικό ρεκόρ μετά το άλλο.

Το DPS (Data Processing System – Σύστημα Επεξεργασίας Δεδομένων) είναι ο «εγκέφαλος» της εναέριας κυκλοφορίας στα αεροδρόμια.

Στην πράξη, δεν πρόκειται για τα ίδια τα φυσικά ραντάρ (τις κεραίες), αλλά για το εξειδικευμένο λογισμικό και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που συλλέγουν, επεξεργάζονται και συνθέτουν όλες τις διάσπαρτες πληροφορίες.

Οι βασικές του λειτουργίες περιλαμβάνουν:

• Παίρνει τα ακατέργαστα σήματα από πολλά διαφορετικά ραντάρ και τα μετατρέπει σε μία καθαρή, ενιαία εικόνα πάνω στην οθόνη του ελεγκτή εναέριας κυκλοφορίας.

• Συνδέει το στίγμα κάθε αεροπλάνου στον χάρτη με το σχέδιο πτήσης του (αριθμό πτήσης, εταιρεία, προορισμό, ύψος, ταχύτητα).

• Διαθέτει αυτόματα συστήματα προειδοποίησης (STCA – Short Term Conflict Alert) που «χτυπάνε» συναγερμό αν δύο αεροπλάνα πλησιάσουν επικίνδυνα μεταξύ τους.

Με απλά λόγια, χωρίς το DPS, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας θα ήταν «τυφλοί», καθώς δεν θα μπορούσαν να δουν οργανωμένα και με ασφάλεια την κίνηση των αεροσκαφών στον ελληνικό ουρανό.