Μια αθόρυβη πρόσκληση χρηματοδότησης που εξέδωσε η DARPA (Υπηρεσία Προηγμένων Αμυντικών Ερευνητικών Έργων των ΗΠΑ) έρχεται να γκρεμίσει όσα γνωρίζαμε για τα όρια μεταξύ βιολογίας και πληροφορικής.

Το έγγραφο με τον κωδικό DARPA-PS-26-10, το οποίο πέρασε σχεδόν απαρατήρητο έξω από τους στενούς κύκλους της αμυντικής βιοτεχνολογίας, περιγράφει ένα project που μοιάζει με επιστημονική φαντασία: τη δημιουργία μιας «μηχανής» που θα συνθέτει γενετικό κώδικα μέσα στο σώμα, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά φωτόνια. Χωρίς βελόνες, χωρίς ιούς, χωρίς υλική επαφή.

Ο «Μεταγλωττιστής Νουκλεϊκών Οξέων»

Μέχρι σήμερα, κάθε μέθοδος που διαθέτει η επιστήμη για να εισάγει γενετικές πληροφορίες σε ένα κύτταρο –από τα εμβόλια mRNA μέχρι τη γονιδιακή θεραπεία– απαιτεί τη μεταφορά ύλης μέσω ενός βιολογικού φραγμού. Χρειαζόμαστε μια βελόνα, ένα λιπιδικό νανοσωματίδιο ή έναν τροποποιημένο ιό-φορέα. Κάτι φυσικό πρέπει να μεταφέρει το μήνυμα.

Η DARPA θέλει να το καταργήσει αυτό ολοκληρωτικά, αναπτύσσοντας έναν «μεταγλωττιστή νουκλεϊκών οξέων». Πρόκειται για μια πρωτεϊνική μηχανή η οποία θα ζει μέσα στα κύτταρα και θα «γράφει» DNA χρησιμοποιώντας μόνο το φως.

Στοχεύοντας το κύτταρο με ένα συγκεκριμένο μοτίβο φωτονίων, η εσωτερική αυτή μηχανή θα διαβάζει το φως σαν κώδικα προγραμματισμού και θα συνθέτει επιτόπου οποιαδήποτε γενετική αλληλουχία της έχει ζητηθεί.

Τίποτα υλικό δεν κινείται μεταξύ του προγραμματιστή και του κυττάρου. Μόνο ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που μεταφέρει οδηγίες, οι οποίες μεταφράζονται απευθείας στη γλώσσα της ζωής.

Αν αυτή η τεχνολογία λειτουργήσει –αν δηλαδή μπορούμε να κωδικοποιήσουμε γενετικές οδηγίες ως φως και να τις αποκωδικοποιήσουμε μέσα σε ζωντανά κύτταρα– τότε θα έχουμε να κάνουμε με μια βαθιά αποκάλυψη σχετικά με την ίδια τη φύση της πραγματικότητας.

Αποδεικνύεται στην πράξη ότι η ζωή, στο πιο θεμελιώδες επίπεδό της, είναι μια διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών. Ότι η βιολογία και η πληροφορική είναι το ίδιο πράγμα, απλώς φοράνε διαφορετικά ρούχα.

Εδώ έρχεται στο μυαλό η θεωρία του κορυφαίου θεωρητικού φυσικού John Wheeler. Ο Wheeler πέρασε την καριέρα του υποστηρίζοντας ότι η φυσική πραγματικότητα αναδύεται μέσα από την πληροφορία, μια ιδέα που ονόμασε «It from Bit» (Το «Όν» προέρχεται από το «Ψηφίο»).

Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, το σύμπαν δεν είναι φτιαγμένο από ύλη που τυχαίνει να επεξεργάζεται πληροφορίες· είναι μια διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών που τυχαίνει να μοιάζει με ύλη.

Δέος ή Τρόμος;

Το επίσημο έγγραφο είναι δημόσιο. Οποιοσδήποτε μπορεί να αναζητήσει το DARPA-PS-26-10 και να διαβάσει τις τεχνικές προδιαγραφές που ζητά η αμερικανική υπηρεσία.

Η επιστημονική κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε ένα σταυροδρόμι όπου τα όρια μεταξύ ενθουσιασμού και απόλυτου τρόμου θολώνουν. Η προοπτική να θεραπεύονται ασθένειες ή να τροποποιείται η κυτταρική συμπεριφορά εξ αποστάσεως, με μια δέσμη φωτός, ανοίγει νέους ορίζοντες.