Το γνωρίζατε; – Πώς καταλαβαίνει το κινητό μας τι προϊόντα θέλουμε να αγοράσουμε;

Έχει τύχει να συζητήσετε με κάποιον για ένα προϊόν και λίγη ώρα αργότερα να εμφανιστεί μπροστά σας μια σχετική διαφήμιση στο κινητό;

Ή να αναζητήσετε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο στο διαδίκτυο και στη συνέχεια να βλέπετε διαρκώς προτάσεις για παρόμοια προϊόντα;

Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί συχνά την εντύπωση ότι τα κινητά τηλέφωνα ακούν τις συνομιλίες μας.

Ωστόσο, η εξήγηση βρίσκεται συνήθως σε έναν πολύ πιο σύνθετο μηχανισμό συλλογής και ανάλυσης δεδομένων, ο οποίος επιτρέπει στις ψηφιακές πλατφόρμες να προβλέπουν τις αγοραστικές μας προτιμήσεις.

Πώς γνωρίζουν οι διαφημιστικές πλατφόρμες τι μας ενδιαφέρει;

Κάθε φορά που χρησιμοποιούμε εφαρμογές, επισκεπτόμαστε ιστοσελίδες, αναζητούμε προϊόντα ή παρακολουθούμε βίντεο, αφήνουμε πίσω μας ψηφιακά ίχνη. Αυτά τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία ενός προφίλ ενδιαφερόντων και καταναλωτικών συνηθειών.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος αναζητήσει αθλητικά παπούτσια, επισκεφθεί ηλεκτρονικά καταστήματα και παρακολουθήσει σχετικά βίντεο, τα διαφημιστικά συστήματα μπορούν να συμπεράνουν ότι ενδιαφέρεται για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Ακόμη και χωρίς να πραγματοποιήσει κάποια αγορά, η δραστηριότητά του μπορεί να επηρεάσει τις διαφημίσεις που θα εμφανιστούν στη συνέχεια.

Ο ρόλος των cookies και των δεδομένων περιήγησης

Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχουν τα cookies, δηλαδή μικρά αρχεία που αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησης και μπορούν να βοηθήσουν τις ιστοσελίδες να αναγνωρίζουν προηγούμενες επισκέψεις και προτιμήσεις.

Μέσω αυτών, αλλά και άλλων τεχνολογιών παρακολούθησης, οι διαφημιστικές εταιρείες μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να συνδέουν τη διαδικτυακή δραστηριότητα με διαφημιστικά προφίλ.

Παράλληλα, εφαρμογές και ιστοσελίδες μπορούν να αξιοποιούν πληροφορίες όπως οι αναζητήσεις, οι σελίδες που επισκεπτόμαστε, η αλληλεπίδρασή μας με διαφημίσεις και οι αγορές που πραγματοποιούμε.

Πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι που προβλέπουν τις αγορές μας;

Οι σύγχρονοι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης μπορούν να αναλύουν μεγάλες ποσότητες δεδομένων, εντοπίζοντας μοτίβα στη συμπεριφορά των χρηστών.

Εάν, για παράδειγμα, κάποιος αναζητά συχνά προϊόντα περιποίησης, ακολουθεί λογαριασμούς ομορφιάς και επισκέπτεται σχετικά ηλεκτρονικά καταστήματα, το σύστημα μπορεί να εκτιμήσει ότι ενδιαφέρεται για τη συγκεκριμένη αγορά.

Οι διαφημίσεις που εμφανίζονται δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης αναζήτησης. Μπορεί να προκύπτουν από τον συνδυασμό πολλών διαφορετικών ενδείξεων, ακόμη και από τη συμπεριφορά χρηστών με παρόμοια ενδιαφέροντα.

Έτσι, οι πλατφόρμες δεν χρειάζεται να γνωρίζουν με βεβαιότητα τι θέλουμε να αγοράσουμε. Αρκεί να μπορούν να υπολογίζουν ποια προϊόντα είναι πιθανότερο να μας ενδιαφέρουν.

Μας ακούει τελικά το κινητό μέσω του μικροφώνου;

Η εντύπωση ότι το κινητό ακούει συνεχώς τις συνομιλίες μας είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη. Ωστόσο, η εμφάνιση μιας σχετικής διαφήμισης δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι μια εφαρμογή κατέγραψε τη συζήτησή μας.

Η στόχευση μπορεί να εξηγηθεί από τις αναζητήσεις, τη δραστηριότητα στις εφαρμογές, τα δεδομένα περιήγησης, τις διαφημιστικές συνεργασίες και τις προβλέψεις των αλγορίθμων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εφαρμογές που χρησιμοποιούν το μικρόφωνο. Η πρόσβαση σε αυτό μπορεί να δίνεται για συγκεκριμένες λειτουργίες, όπως οι φωνητικές εντολές ή η πραγματοποίηση κλήσεων. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ελέγχουμε ποιες εφαρμογές διαθέτουν σχετική άδεια.

Πώς μπορούμε να περιορίσουμε τις διαφημίσεις που βασίζονται στα δεδομένα μας;

Υπάρχουν ορισμένες ρυθμίσεις που μπορούν να περιορίσουν τη συλλογή και αξιοποίηση πληροφοριών για διαφημιστικούς σκοπούς.

Μεταξύ άλλων, οι χρήστες μπορούν:

• Να ελέγχουν τις άδειες πρόσβασης των εφαρμογών στο μικρόφωνο, την κάμερα και την τοποθεσία.
• Να περιορίζουν την εξατομίκευση των διαφημίσεων από τις ρυθμίσεις της συσκευής και των ψηφιακών πλατφορμών.
• Να διαγράφουν τα cookies και τα δεδομένα περιήγησης.
• Να ελέγχουν ποιες εφαρμογές έχουν πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα.
• Να αποφεύγουν την κοινοποίηση περιττών πληροφοριών σε εφαρμογές και ιστοσελίδες.

Η ψηφιακή διαφήμιση έχει εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο σύστημα πρόβλεψης της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Το κινητό δεν χρειάζεται απαραίτητα να ακούσει τι συζητάμε για να προβλέψει τι θέλουμε να αγοράσουμε. Πολλές φορές, οι καθημερινές μας ψηφιακές συνήθειες αποκαλύπτουν περισσότερα από όσα φανταζόμαστε.