
Το επόμενο, τρομακτικό και ταυτόχρονα συναρπαστικό βήμα στην εξέλιξη της συνθετικής βιολογίας είναι πλέον γεγονός. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Tufts και το φημισμένο Ινστιτούτο Wyss (με επικεφαλής τον διάσημο καθηγητή Βιολογίας Michael Levin και την Haleh Fotowat) κατάφεραν να δημιουργήσουν τα «Neurobots»: τις πρώτες μικροσκοπικές, ζωντανές βιολογικές μηχανές που διαθέτουν το δικό τους, αυτόνομα αναπτυσσόμενο νευρικό σύστημα!
Η ανακάλυψη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Science, πηγαίνει την έρευνα πολλά βήματα πέρα από τα γνωστά «xenobots» του 2020 (τα ρομπότ που είχαν δημιουργηθεί αποκλειστικά από δερματικά κύτταρα βατράχου).
Αυτή τη φορά, οι επιστήμονες έδωσαν στις βιολογικές αυτές μηχανές τη δυνατότητα… να «σκεφτούν» και να αισθανθούν.
Πώς κατασκευάστηκαν οι «ζωντανοί υπολογιστές»
Για να δημιουργήσουν τα Neurobots, οι επιστήμονες προχώρησαν σε μια ανατρεπτική διαδικασία: Κατά τη διάρκεια του αρχικού σταδίου ανάπτυξης των σφαιρικών βιολογικών δομών, εισήγαγαν στο κέντρο τους νευρικά πρόδρομα κύτταρα.
Καθώς οι δομές αυτές μεγάλωναν, τα εμφυτευμένα κύτταρα ωρίμασαν και άρχισαν να συμπεριφέρονται ακριβώς όπως οι νευρώνες σε έναν ζωντανό οργανισμό. Άπλωσαν διακλαδώσεις (άξονες και δενδρίτες) στο εσωτερικό και προς την επιφάνεια του ρομπότ, δημιουργώντας ένα λειτουργικό δίκτυο.
Η χρήση προηγμένων μικροσκοπίων και τεχνικών απεικόνισης ασβεστίου επιβεβαίωσε το σοκαριστικό: Οι νευρώνες μέσα στα Neurobots ήταν ηλεκτρικά ενεργοί!
Ανέπτυξαν δηλαδή συνάψεις, επικοινωνούσαν μεταξύ τους και σχημάτισαν απλά αλλά ξεκάθαρα νευρικά δίκτυα, επηρεάζοντας άμεσα τη μορφή και τις κινήσεις των ρομπότ στο νερό.
«Θέλαμε να δούμε τι θα συμβεί αν δίναμε σε αυτά τα βιορομπότ τις πρώτες ύλες για να φτιάξουν ένα νευρικό σύστημα», δήλωσε ο Michael Levin.
«Αυτό το σύστημα είναι εντελώς διαφορετικό, γιατί πλέον έχουμε ένα βιολογικό σώμα που μπορεί να εμφανίσει αυτόνομη συμπεριφορά».
Από την πλευρά της, η Haleh Fotowat έθεσε το μεγάλο ερώτημα της αντίστροφης μηχανικής (reverse engineering) της φύσης:
«Μπορούμε να κατασκευάσουμε ένα νευρικό σύστημα από το μηδέν; Τι συμβαίνει αν τοποθετήσεις νευρώνες σε ένα εντελώς νέο, άγνωστο περιβάλλον; Ποιοι είναι οι βασικοί, έμφυτοι κανόνες που τους οδηγούν να οργανωθούν και να σχηματίσουν δίκτυα;»
Η επίσημη επιστημονική κοινότητα υποστηρίζει ότι τα Neurobots θα βοηθήσουν την ανθρωπότητα να κατανοήσει πώς σχηματίζονται οι εγκέφαλοι και τα νευρικά συστήματα, ανοίγοντας τον δρόμο για την αναγεννητική ιατρική, τη διόρθωση κατεστραμμένων ιστών και τη δημιουργία νέων βιολογικών δομών για ιατρική χρήση.
Ωστόσο, για τους αναλυτές της μελλοντολογίας και της βιοηθικής, το πείραμα αυτό ανοίγει την κερκόπορτα για τη δημιουργία υβριδικών μορφών ζωής. Όταν μια τεχνητά συντεθειμένη βιολογική δομή αποκτά νευρώνες, ηλεκτρική δραστηριότητα και αυτόνομη λήψη αποφάσεων, η γραμμή ανάμεσα στη «μηχανή» και στον «οργανισμό» σβήνει οριστικά.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν μπορούμε να φτιάξουμε τεχνητή ζωή, αλλά το τι θα συμβεί αν αυτή η ζωή αποκτήσει τη δική της, ανεξέλεγκτη συνείδηση.