Η «ενεργειακή φρενίτιδα» της AI: Γιατί η έκρηξη των data centers γεννά ακραίες θεωρίες στην Αμερική;

Η ραγδαία επέκταση των data centers παγκοσμίως, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν προκαλεί μόνο περιβαλλοντικές ανησυχίες, αλλά τροφοδοτεί πλέον και ένα κύμα ακραίας αρθρογραφίας και θεωρητικών αναλύσεων στις ΗΠΑ, που αποτυπώνουν τον βαθύ φόβο τμήματος της κοινής γνώμης απέναντι στην Big Tech.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πρόσφατη ανάλυση στην πλατφόρμα Substack, η οποία αποδομεί το κυρίαρχο αφήγημα ότι ο παγκόσμιος ιστός των data centers χτίζεται απλώς για να παίζει κάποιος με το ChatGTPT ή για τις ανάγκες του cloud storage ή των ψηφιακών νομισμάτων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA), οι υποδομές αυτές καταναλώνουν ήδη περίπου 415 TWh ετησίως —ποσό που αντιστοιχεί στο 1,5% της παγκόσμιας προσφοράς— με την πρόβλεψη να κάνει λόγο για διπλασιασμό έως το 2030, αγγίζοντας τη συνολική εθνική κατανάλωση ενός κράτους σαν την Ιαπωνία.

Το σενάριο της «Μεγάλης Αντικατάστασης»

Πέρα όμως από την οικονομική διάσταση, οι πιο ακραίες αναλύσεις στις ΗΠΑ κάνουν λόγο για μια εφιαλτική ατζέντα των τεχνοκρατικών ελίτ, οι οποίες φέρονται να αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας ως «άχρηστους καταναλωτές πόρων».

Σύμφωνα με αυτές τις θεωρίες, η φρενίτιδα κατασκευής των data centers δεν αφορά την εξυπηρέτηση των πολιτών, αλλά την ανάπτυξη μιας αυτόνομης Υπερφυούς Ψηφιακής Οντότητας (Superintelligence). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εκφράζονται φόβοι ακόμη και για μεθοδευμένη μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού, προκειμένου να εξοικονομηθούν τεράστιες ποσότητες γης, νερού και ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες στη συνέχεια θα «παραχωρηθούν» για να τροφοδοτήσουν τις μηχανές της Big Tech, μετατρέποντας τον πλανήτη σε ένα απέραντο ψηφιακό νεκροταφείο.

Από τους αριθμούς… στις θεωρίες για τη «Superintelligence»

Το μέγεθος της υποδομής που κατασκευάζεται (πάνω από 3.000 νέα sites βρίσκονται υπό σχεδιασμό ή κατασκευή) οδηγεί εναλλακτικούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από τον απλό έλεγχο των δεδομένων. Στο επίκεντρο αυτών των θεωριών βρίσκεται η πεποίθηση ότι η τεχνολογική ελίτ της Silicon Valley επιχειρεί να δημιουργήσει μια «υπερφυή αυτοσυνείδητη οντότητα» (superintelligence), ικανή να μετασχηματίσει πλήρως την ανθρώπινη πραγματικότητα.

Η ρητορική αυτή, αν και αγγίζει τα όρια της επιστημονικής φαντασίας, πατάει πάνω σε υπαρκτές και σοβαρές προειδοποιήσεις. Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Google, Έρικ Σμιντ, έχει προειδοποιήσει ανοιχτά ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την κυριαρχία στην AI θα μπορούσε να πυροδοτήσει ακόμη και γεωπολιτικές συγκρούσεις με επίκεντρο τις υποδομές των data centers.

Ο φόβος για το «κραχ» του ηλεκτρικού δικτύου

Το πιο ρεαλιστικό κομμάτι αυτών των αναλύσεων, το οποίο απασχολεί έντονα και τους αρμόδιους φορείς στις ΗΠΑ, είναι η αντοχή των ηλεκτρικών δικτύων. Με το αμερικανικό δίκτυο να λειτουργεί ήδη στα όριά του, η προσθήκη γιγαντιαίων φορτίων από τα data centers δημιουργεί συνθήκες ενεργειακής ασφυξίας. Στο πιο ακραίο σενάριο των Αμερικανών αναλυτών, η πίεση αυτή θα οδηγήσει σε μια αναπόφευκτη σύγκρουση για τους πόρους (ρεύμα και νερό) ανάμεσα στις ανάγκες των πολιτών και τις απαιτήσεις των μηχανών.

Πίσω από την υπερβολή των σεναρίων για «ψηφιακούς θεούς», αναδεικνύεται μια ξεκάθαρη αλήθεια που αφορά και τις ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας: η μάχη για την ενέργεια στον αιώνα της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει ήδη ξεκινήσει, και οι κοινωνίες καλούνται να αποφασίσουν αν η τεχνολογία θα λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης του ανθρώπου ή ως ένας ανεξέλεγκτος καταναλωτής των εθνικών τους πόρων.