Ανακαλύφθηκε εντυπωσιακό ρωμαϊκό οικοδομικό συγκρότημα στη Βασ. Όλγας (φώτο)

Ένα σημαντικό κομμάτι της αρχαίας ιστορίας της Αθήνας ήρθε στο φως κατά τις εργασίες ανάπλασης της Βασιλίσσης Όλγας, όπου οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν ένα εκτεταμένο ρωμαϊκό οικοδομικό συγκρότημα με ιδιαίτερα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά.

Το μνημειακό σύνολο βρίσκεται βόρεια του Ολυμπιείου, κοντά στην αρχαία κοίτη του Ιλισού, σε μια περιοχή που διατηρεί ίχνη ανθρώπινης δραστηριότητας εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζει ένα μεγάλο συγκρότημα με ημικυκλικό αίθριο, στοές, χώρους διαφορετικών χρήσεων και οργανωμένο αποχετευτικό δίκτυο.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την εικόνα μιας ιδιαίτερα ανεπτυγμένης περιοχής κατά τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους.

Από τον 3ο έως τον 5ο αιώνα μ.Χ.

Η ανασκαφική έρευνα έδειξε ότι το συγκρότημα δεν κατασκευάστηκε σε μία μόνο περίοδο. Αντίθετα, υπέστη σημαντικές αλλαγές και επεκτάσεις μέσα στους αιώνες.

Η πρώτη μεγάλη οικοδομική φάση τοποθετείται στα τέλη του 3ου με τις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., ενώ μια δεύτερη σημαντική φάση σημειώθηκε στις αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ.

Οι μετασκευές και οι προσθήκες που πραγματοποιήθηκαν μαρτυρούν ότι ο χώρος παρέμεινε ενεργός και προσαρμοζόταν στις ανάγκες των κατοίκων του για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει τμήμα ημικυκλικής στοάς που σώζεται μέχρι σήμερα και διαθέτει ψηφιδωτό δάπεδο, το οποίο χρονολογείται στο πρώτο μισό του 5ου αιώνα μ.Χ.

Η τάφρος του Θεμιστόκλειου τείχους

Ένα από τα αρχαιότερα στοιχεία που εντοπίστηκαν στην ανασκαφή είναι η τάφρος που είχε λαξευτεί στον φυσικό βράχο για την κατασκευή του Θεμιστόκλειου τείχους.

Η αποκάλυψή της έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιβεβαιώνει τη χάραξη της αρχαίας οχύρωσης στην περιοχή και προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στην εικόνα της αρχαίας τοπογραφίας της Αθήνας.

Το σημείο όπου αναπτύχθηκε αργότερα το ρωμαϊκό συγκρότημα συνδέεται έτσι με διαφορετικές ιστορικές περιόδους, από την κλασική Αθήνα μέχρι τους ύστερους ρωμαϊκούς και τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους.

Από την ακμή στη βυζαντινή περίοδο

Η περιοχή γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη κατά τη ρωμαϊκή εποχή και κυρίως στα χρόνια του Αδριανού, όταν η Αθήνα απέκτησε νέα μνημειακά κτίρια και επεκτάθηκε σημαντικά.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα στη Βασιλίσσης Όλγας δείχνουν ότι η δραστηριότητα συνεχίστηκε και κατά τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ.

Αργότερα, κατά τους βυζαντινούς χρόνους, ο χαρακτήρας της περιοχής μεταβλήθηκε. Οι μεταγενέστερες κατασκευές είναι απλούστερες και περιλαμβάνουν αποθηκευτικούς χώρους, κτιστούς σιρούς και πίθους, γεγονός που δείχνει στροφή προς πιο παραγωγικές και αποθηκευτικές χρήσεις.

Στόχος η ανάδειξη του μνημείου

Το υπουργείο Πολιτισμού έχει εγκρίνει παρεμβάσεις για την προστασία και την ανάδειξη των αρχαιολογικών καταλοίπων.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη συντήρηση και αποκατάσταση των τοιχοποιιών, του ψηφιδωτού δαπέδου και των αρχιτεκτονικών μελών, ενώ προβλέπεται επίσης η απομάκρυνση νεότερων επεμβάσεων και η βελτίωση της συνολικής εικόνας του αρχαιολογικού χώρου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαχείριση των ομβρίων υδάτων, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τα αρχαία κατάλοιπα.

Η αποκάλυψη στη Βασιλίσσης Όλγας προσθέτει ακόμη μία σημαντική ψηφίδα στην ιστορία της Αθήνας και αποκαλύπτει πώς ένας συγκεκριμένος χώρος άλλαξε μορφή και χρήση μέσα στους αιώνες, διατηρώντας όμως τη σημασία του ως τμήμα του ιστορικού πυρήνα της πόλης.